Ngày 13/8, Tổ chức Giám sát cháy rừng MapBiomas công bố kết quả nghiên cứu cho thấy trong giai đoạn 1985-2024, Brazil đã mất hơn 1,11 triệu km2 diện tích rừng tự nhiên, tương đương khoảng 13% lãnh thổ nước này.
Trong vòng 4 thập kỷ qua, Brazil đã mất từ 1,11 đến 1,17 triệu km2 diện tích thảm thực vật tự nhiên với tốc độ trung bình 2,9 triệu ha/năm, chủ yếu do chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang phục vụ nông nghiệp và chăn nuôi.
Trong năm 1985, thảm thực vật tự nhiên vẫn bao phủ khoảng 80% lãnh thổ Brazil, tuy nhiên đến năm 2024, tỷ lệ này đã giảm xuống chỉ còn 65%, trong đó 32% diện tích lãnh thổ đã được sử dụng cho các hoạt động sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi.
Các vùng rừng và rừng mưa nhiệt đới chịu tác động nặng nề nhất, với 0,628 triệu km2 biến mất trong giai đoạn được nghiên cứu.
Các loại hình sử dụng đất tăng mạnh nhất trong 40 năm qua là đồng cỏ và đất nông nghiệp. Diện tích đồng cỏ tăng 68% (thêm 0,627 triệu km2), trong khi diện tích đất nông nghiệp tăng tới 236% (thêm 0,44 triệu km2).
MapBiomas nhấn mạnh trong suốt 525 năm lịch sử, sự suy giảm diện tích tự nhiên của Brazil diễn ra không đồng đều.
Khoảng 60% diện tích hiện đang bị các ngành như nông nghiệp, chăn nuôi, khai khoáng, xây dựng đô thị chiếm dụng hoặc hạ tầng đã bị chuyển đổi dần dần trong 5 thế kỷ, song 40% diện tích còn lại bị mất chỉ trong vòng 4 thập niên qua, một tốc độ mà các nhà nghiên cứu đánh giá là chưa từng có tiền lệ.
Brazil hiện là nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latinh và trong 2 thập kỷ gần đây đã trở thành một trong những quốc gia sản xuất và xuất khẩu lương thực hàng đầu thế giới.
Sự mở rộng nhanh chóng diện tích canh tác và đồng cỏ đã đóng góp lớn vào vị thế này, nhưng đồng thời cũng gây áp lực ngày càng gia tăng lên các hệ sinh thái tự nhiên.
Ngoài yếu tố mở rộng nông nghiệp, báo cáo của MapBiomas cũng nêu rõ tác động của các hiện tượng khí hậu cực đoan như hạn hán kéo dài và lũ lụt nghiêm trọng, làm suy thoái thêm các hệ sinh thái vốn đã bị thu hẹp.
Ông Tasso Azevedo, điều phối viên quốc gia của MapBiomas nhấn mạnh mức độ khai thác và chiếm dụng đất trong những thập kỷ gần đây là “chưa từng có trong lịch sử Brazil.”
Theo ông Azevedo, những con số này cho thấy sự cấp bách của các chính sách công nhằm cân bằng giữa phát triển nông nghiệp và bảo tồn môi trường.
Ông Azevedo nêu rõ: “Chúng ta phải ưu tiên khôi phục các hệ sinh thái đã bị suy thoái, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc xâm lấn vào những vùng tự nhiên còn nguyên vẹn.”
Ông cũng cảnh báo rằng nếu không có biện pháp quyết liệt, Brazil sẽ đối mặt với nguy cơ mất thêm diện tích rừng tự nhiên ở quy mô lớn, gây tổn hại lâu dài cho đa dạng sinh học, nguồn nước và khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.
