Bộ Y tế cho biết, những giờ đầu đời của trẻ sơ sinh là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng từ môi trường trong tử cung sang môi trường ngoài tử cung. Khoảng 2/3 số ca tử vong sơ sinh xảy ra trong ba ngày đầu sau sinh, nhiều trường hợp có thể phòng ngừa được bằng các can thiệp đơn giản. Chăm sóc sơ sinh thiết yếu sớm (EENC) là một gói các can thiệp dựa trên bằng chứng được Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo nhằm cải thiện tử vong sơ sinh.
EENC bao gồm chăm sóc trước đẻ, chăm sóc trong và ngay sau đẻ cũng như điều trị trẻ bệnh lý và chăm sóc trẻ đẻ non bằng phương pháp Kangaroo. Trong tài liệu, EENC được đề cập đến các bước chăm sóc ngay sau đẻ bao gồm 4 bước chính:
- Lau khô kỹ lưỡng và đánh giá trẻ trong 30 giây đầu tiên để phòng ngừa hạ thân nhiệt và kích thích hô hấp, xử trí hồi sức nếu trẻ không thở.
- Tiếp xúc da kề da liên tục với mẹ ít nhất 90 phút và hoàn tất bữa bú đầu tiên giúp trẻ duy trì thân nhiệt, giảm nguy cơ nhiễm trùng, thúc đẩy việc bú mẹ sớm và hoàn toàn.
- Kẹp cắt dây rốn muộn để giảm nguy cơ thiếu máu, xuất huyết não ở trẻ sơ sinh.
- Bú mẹ sớm và hoàn toàn với sữa non nhằm cung cấp năng lượng, kháng thể và các yếu tố miễn dịch quan trọng.
Cùng với nội dung về chăm sóc trẻ sơ sinh thiết yếu; tài liệu còn có các nội dung về vấn đề hô hấp, tim mạch; các vấn đề nội tiết, chuyển hóa, dinh dưỡng; huyết học; thần kinh, tiêu hóa, tổng hợp; nhiễm khuẩn sơ sinh; quy trình kĩ thuật và phần phụ lục bảng, biểu, sơ đồ.
Tài liệu đặt ra những vấn đề cần thiết cho toàn bộ công tác chăm sóc trẻ ngay từ thời khắc đầu tiên: Từ việc chăm sóc thiết yếu sớm, phối hợp giữa sản khoa và nhi khoa đến các quy trình hồi sức, sàng lọc hay theo dõi tái khám trẻ nguy cơ cao đến 24 tháng tuổi…
Đồng thời, tài liệu tập trung vào các vấn đề bệnh lý thường gặp như: Hội chứng màng trong, viêm phổi, tim bẩm sinh, thiếu máu, đa hồng cầu, rối loạn chuyển hóa, phòng và điều trị các bệnh lây từ mẹ sang con…
Bên cạnh đó, tài liệu còn nêu rõ quy trình kỹ thuật chuyên biệt áp dụng trong chăm sóc và cấp cứu trẻ sơ sinh, từ những thao tác đơn giản như: tắm, chăm sóc da, mắt, rốn đến các kỹ thuật can thiệp chuyên sâu: đặt nội khí quản, bóp bóng mặt nạ, thở áp lực dương liên tục qua mũi, thay máu, hay đặt ống thông tĩnh mạch trung tâm…
Tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn quốc gia về các dịch vụ, chăm sóc và điều trị trẻ sơ sinh” được áp dụng tại các cơ sở y tế trong phạm vi toàn quốc. Việc áp dụng thống nhất tài liệu này được kỳ vọng sẽ giúp nâng cao năng lực của hệ thống y tế, hạn chế sai sót, cải thiện chất lượng chăm sóc trẻ sơ sinh.
