Theo Bộ Nội vụ, việc xây dựng Nghị định mới xuất phát từ yêu cầu thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW về cải cách chính sách tiền lương và quy định của Bộ luật Lao động năm 2019. Mức lương tối thiểu phải được điều chỉnh trên cơ sở mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ, đồng thời tính đến các yếu tố như tăng trưởng kinh tế, chỉ số giá tiêu dùng (CPI), năng suất lao động, quan hệ cung - cầu lao động và khả năng chi trả của doanh nghiệp.
Hiện nay, mức lương tối thiểu đang được thực hiện theo Nghị định số 293/2025/NĐ-CP, trong đó điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng bình quân 7,2% so với năm 2024 để thực hiện từ 01/07/2026.
Cụ thể: mức lương tối thiểu theo tháng tại vùng I là 5.310.000 đồng, vùng II là 4.730.000 đồng, vùng III là 4.140.000 đồng, vùng IV là 3.700.000 đồng; mức lương tối thiểu theo giờ tại vùng I là 25.000 đồng/giờ, vùng II là 22.700 đồng/giờ, vùng III là 20.000 đồng/giờ, vùng IV là 17.800 đồng/giờ.
Bộ Nội vụ đánh giá việc điều chỉnh lương tối thiểu thời gian qua đã góp phần bảo đảm mức sống tối thiểu cho người lao động, đồng thời duy trì sự hài hòa lợi ích giữa người lao động và doanh nghiệp, hỗ trợ quá trình phục hồi và phát triển sản xuất kinh doanh.
Tuy nhiên, sau một thời gian thực hiện, nhiều yếu tố mới đặt ra yêu cầu phải điều chỉnh mức lương tối thiểu. Một mặt, nền kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, thị trường lao động và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cơ bản ổn định.
Mặt khác, giá trị thực tế của tiền lương tối thiểu đang bị suy giảm do tác động của lạm phát. Với mục tiêu CPI tăng khoảng 4,5% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2027, mức lương tối thiểu hiện hành được dự báo sẽ không còn bảo đảm mức sống tối thiểu của người lao động vào cuối năm 2027.
Bên cạnh đó, việc sắp xếp đơn vị hành chính thời gian qua cũng làm phát sinh yêu cầu rà soát, cập nhật lại danh mục địa bàn áp dụng lương tối thiểu vùng để phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội và thị trường lao động.
Đề xuất mức lương tối thiểu mới từ năm 2027
Trên cơ sở khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương quốc gia, Bộ Nội vụ đề xuất điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng bình quân 7,8% từ ngày 1/1/2027.
Cụ thể, mức lương tối thiểu tháng theo 4 vùng được đề xuất như sau:
Vùng I: 5,7 triệu đồng/tháng; Vùng II: 5,08 triệu đồng/tháng; Vùng III: 4,45 triệu đồng/tháng; Vùng IV: 4,04 triệu đồng/tháng.
So với hiện hành, mức tăng dao động từ 310.000 đồng đến 390.000 đồng mỗi tháng, tương ứng mức tăng bình quân 7,8%. Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, mức điều chỉnh này sẽ giúp lương tối thiểu cao hơn khoảng 3,1% so với mức sống tối thiểu của người lao động đến hết năm 2027, qua đó góp phần cải thiện đời sống người lao động.
Đối với lương tối thiểu giờ, dự thảo đề xuất: Vùng I: 27.400 đồng/giờ; Vùng II: 24.400 đồng/giờ; Vùng III: 21.400 đồng/giờ; Vùng IV: 19.400 đồng/giờ.
Theo Bộ Nội vụ, mức lương tối thiểu giờ tiếp tục được xác định trên cơ sở quy đổi tương đương từ lương tối thiểu tháng và thời gian làm việc tiêu chuẩn theo quy định của Bộ luật Lao động. Đây cũng là phương pháp được các chuyên gia của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) khuyến nghị và Việt Nam áp dụng từ năm 2022 đến nay.
Rà soát, điều chỉnh địa bàn áp dụng
Ngoài việc điều chỉnh mức lương, dự thảo Nghị định còn cập nhật danh mục địa bàn áp dụng lương tối thiểu vùng. Nguyên tắc được Bộ Nội vụ đưa ra là cơ bản kế thừa quy định hiện hành, đồng thời rà soát các địa bàn có thay đổi địa giới hành chính hoặc có sự phát triển mạnh về hạ tầng, thị trường lao động và thu hút đầu tư.
Qua rà soát, có 5 địa phương đề xuất điều chỉnh phân vùng gồm: Hưng Yên, Đà Nẵng, Đồng Nai, TPHCM và Hải Phòng. Nhiều địa bàn được đề xuất chuyển từ vùng II lên vùng I; từ vùng III lên vùng II; hoặc từ vùng IV lên vùng III nhằm phản ánh đúng điều kiện phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.
Bộ Nội vụ cho biết các địa phương đã thực hiện đầy đủ quy trình lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp liên quan. Các đề xuất điều chỉnh phân vùng nhằm điều tiết thị trường lao động, tạo sự cân đối về giá nhân công giữa các địa bàn lân cận, đồng thời phù hợp với sự phát triển của các khu công nghiệp và hạ tầng kinh tế - xã hội. Trên cơ sở đó, Bộ Nội vụ thống nhất tiếp thu và báo cáo Chính phủ xem xét, quyết định.
Dự kiến áp dụng từ đầu năm 2027
Theo dự thảo, thời điểm áp dụng mức lương tối thiểu mới là từ ngày 1/1/2027. Bộ Nội vụ cho rằng mốc thời gian này sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp có thời gian chuẩn bị phương án sản xuất kinh doanh, cân đối nguồn lực và xây dựng kế hoạch tiền lương phù hợp.
Cơ quan soạn thảo cũng khẳng định Nghị định không làm phát sinh thêm bộ máy, nhân lực để thi hành Nghị định. Phương án lương tối thiểu nêu trên đã tính đến các tác động về việc làm,thất nghiệp, điều kiện sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, mức độ ảnh hưởng đến chi phí sản xuất của doanh nghiệp.
Đối với người lao động hiện nay đang hưởng lương thấp hơn mức lương tối thiểu thì được điều chỉnh lại để bảo đảm không thấp hơn mức lương tối thiểu mới; đối với người lao động đã được trả lương bằng hoặc cao hơn với mức lương tối thiểu mới thì việc điều chỉnh thực hiện theo các cam kết, thoả thuận của các bên ghi trong thoả ước lao động tập thể, hợp đồng lao động, quy chế của doanh nghiệp.
