Việc công ước ra đời và được mở ký sau một chặng đường chông gai đã khẳng định niềm tin, ý chí và trách nhiệm chung của cộng đồng quốc tế hướng tới tương lai số an toàn cho tất cả mọi người.
“Trái ngọt” của tinh thần đoàn kết
Các đại diện từ gần 70 quốc gia và tổ chức đã đặt bút ký vào Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng, còn gọi là Công ước Hà Nội, ngay trong ngày đầu tiên mở ký. Kết quả này đánh dấu một bước ngoặt lịch sử, mở ra kỷ nguyên hợp tác mới của toàn cầu chung tay xây dựng không gian mạng an toàn, tin cậy, minh bạch, vì tương lai phát triển bền vững của nhân loại.
Giám đốc điều hành Văn phòng Liên hợp quốc về ma túy và tội phạm (UNODC) Ghada Waly nhấn mạnh, lễ mở ký diễn ra ngày 25/10 là một cột mốc quan trọng trong hành trình chung hướng tới một thế giới số an toàn hơn.
Để gặt hái được “trái ngọt” trên, các bên đã trải qua một chặng đường dài và đầy thách thức, với hàng trăm giờ đàm phán. Bao gồm 9 chương, 71 điều, công ước đưa ra cách tiếp cận bao trùm, toàn diện trong cuộc chiến chống tội phạm mạng trên toàn cầu. Trong đó, có nhiều nội dung quan trọng như hình sự hóa các hành vi phạm tội qua mạng; nghĩa vụ trong thiết lập thẩm quyền xử lý, điều tra và xét xử hành vi phạm tội; nguyên tắc, hình thức, biện pháp hợp tác quốc tế phòng, chống tội phạm; các hình thức hỗ trợ kỹ thuật và trao đổi thông tin…
Theo UNDOC, thế giới đang chứng kiến một tình trạng đáng lo ngại khi tội phạm mạng khiến các tập đoàn đa quốc gia “gục ngã”, xóa sổ các tổ chức nhỏ và sử dụng các nước đang phát triển làm “bãi thử nghiệm” cho công nghệ tấn công mới. Tuy nhiên, những giới hạn về quyền tài phán quốc gia đã tạo ra khoảng trống pháp lý và sự phân mảnh giữa các quốc gia trong xử lý hành vi vi phạm.
Trong bối cảnh đó, Công ước Hà Nội tạo nền tảng đểcác quốc gia xóa bỏ những “vùng xám” về pháp lý, cùng nhau phát huy tinh thần đoàn kết trong bảo vệ không gian mạng - tài sản chung của toàn nhân loại.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhấn mạnh, với việc ký Công ước Hà Nội, các nước đang cùng nhau đặt nền móng cho một không gian mạng an toàn, tôn trọng quyền con người và phục vụ hòa bình, an ninh, thịnh vượng cho tất cả mọi người. Đây là một công cụ pháp lý ràng buộc mạnh mẽ, giúp tăng cường khả năng phòng thủ tập thể của thế giới trước tội phạm mạng, là bằng chứng cho sức mạnh bền vững của chủ nghĩa đa phương và cũng là lời cam kết rằng, không một quốc gia nào phải đơn độc trong cuộc chiến chống tội phạm mạng.
Khẳng định khát vọng hòa bình
Việc một công ước quốc tế quan trọng có tên gắn liền Thủ đô Hà Nội đã phản ánh rõ nét sự công nhận, đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với những đóng góp của Việt Nam trong xây dựng công ước này. Từ tiến trình đàm phán cho tới ký kết Công ước Hà Nội, những dấu ấn ngoại giao đa phương của Việt Nam được ghi dấu đậm nét.
Là một thành phố hòa bình, hiếu khách, phát triển năng động, Hà Nội là điểm hẹn lý tưởng để cộng đồng quốc tế cùng tạo ra bước khởi đầu cho một văn kiện quốc tế nhằm bảo đảm an ninh mạng toàn cầu.
Trong cuộc họp báo chung với Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres ngày 25/10, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nêu rõ: Lễ mở ký cho thấy sự ủng hộ, niềm tin mà Liên hợp quốc và các nước gửi gắm cho Việt Nam. Sự có mặt của đông đảo bạn bè quốc tế tại Thủ đô Hà Nội nhân sự kiện quan trọng này không chỉ khẳng định uy tín, vai trò, vị trí của Việt Nam trên trường quốc tế, mà hơn cả là tình cảm, sự yêu quý chân thành của bạn bè dành cho Việt Nam.
Thủ tướng khẳng định, đây chính là động lực để Việt Nam nỗ lực tiếp tục phát huy tinh thần tiên phong, chủ động, sáng tạo, cùng các nước chung sức đồng lòng chống tội phạm mạng, loại tội phạm mới nhưng có tác động đến mọi khía cạnh trong cuộc sống của nhân loại.
Lễ mở ký cho thấy sự ủng hộ, niềm tin mà Liên hợp quốc và các nước gửi gắm cho Việt Nam. Sự có mặt của đông đảo bạn bè quốc tế tại Thủ đô Hà Nội nhân sự kiện quan trọng này không chỉ khẳng định uy tín, vai trò, vị trí của Việt Nam trên trường quốc tế, mà hơn cả là tình cảm, sự yêu quý chân thành của bạn bè dành cho Việt Nam.
Sau khi được mở ký tại Hà Nội, Công ước sẽ tiếp tục được mở ký tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Hoa Kỳ) đến ngày 31/12/2026. Công ước sẽ có hiệu lực và ràng buộc về mặt pháp lý sau khi 40 quốc gia nộp lưu chiểu các văn kiện phê chuẩn, chấp nhận, phê duyệt hoặc gia nhập.
Nhấn mạnh Công ước Hà Nội là một cơ hội mang tính lịch sử, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres kêu gọi các nước nắm bắt và phát huy tối đa tiềm năng của thỏa thuận lịch sử này để bảo đảm rằng kỷ nguyên số mang lại hòa bình, an ninh và thịnh vượng cho toàn nhân loại.
Lễ mở ký Công ước Hà Nội chỉ là sự khởi đầu cho một chặng đường dài phía trước với những khó khăn cần vượt qua để đưa thỏa thuận này thực thi hiệu quả. Việc triển khai Công ước Hà Nội đặt ra yêu cầu với các nước về hoàn thiện khuôn khổ pháp lý trong nước, chuẩn bị hạ tầng công nghệ phù hợp và nâng cao chất lượng nhân lực. Việt Nam sẽ tiếp tục cùng các bên viết tiếp những trang mới trong tiến trình hợp tác toàn cầu đẩy lùi tội phạm mạng.
