Biểu trưng ý chí, phong cách và vẻ đẹp tâm hồn của dân tộc

Trong suốt quá trình lịch sử dựng nước và giữ nước, hình tượng rồng luôn luôn lung linh trong tâm thức của người Việt.

Nơi nơi trên các vùng quê có hình sông, thế núi mang dáng vẻ rồng. Ví như trên quê hương Lào Cai, núi Hàm Rồng ở thị xã Sa Pa chứa đựng trong đó một huyền thoại về dãy Hoàng Liên, gợi bao suy tưởng từ hình ảnh núi non tượng hình rồng ẩn hiện kỳ vĩ, gợi bao ấn tượng trong lòng du khách.

1463025766_nui-ham-rong-1.jpg
Núi Hàm Rồng (Sa Pa) mang nhiều huyền thoại.

Thị trấn Mường Khương có con suối uốn mình đi vào động đá Hàm Rồng bí ẩn và huyền diệu. Đi ngược lên phía Bắc có vùng đất Hoa Long là Rồng Hoa, nói chệch thành Pha Long. Truyện kể rằng, mùa xuân năm ấy, dân chúng mở hội tưng bừng. Rồng Hoa trên nhà Trời nhìn xuống, thấy cảnh hội xuân đông vui náo nhiệt bèn uốn mình rẽ mây xuống dự hội xuân. Rồng Hoa cùng vui chơi múa lượn trong tiếng sáo, tiếng khèn, tiếng hát rộn ràng. Cuộc vui đang độ nồng say thì trời sáng, Rồng Hoa không thể về nhà Trời được nữa, hóa thành đá hình rồng trên vùng đất này từ xa xưa đến ngày nay. Địa danh Pha Long - Rồng Hoa có từ ngày ấy.

Xứ sở rượu ngon nức tiếng của Bát Xát mang tên San Lùng là Sơn Long - Rồng Núi. Dưới những hình sông, thế núi của mọi miền, dân gian quan niệm là có long mạch với sức mạnh linh thiêng tiềm ẩn, phải trân trọng giữ gìn.

Những địa danh mang tên rồng kỳ vĩ là bởi vẻ đẹp tự nhiên của núi sông và bởi vẻ đẹp của ý chí, của tâm hồn nâng trí tưởng tượng bay bổng.

Chính những suy tưởng về hình ảnh rồng trên sông, suối, núi non là kết tinh từ ý chí tự hào, tự tôn dân tộc, lòng yêu đất nước, quê hương và lưu truyền cho muôn đời con cháu phải biết trân trọng giữ gìn giang sơn của dòng giống Rồng Tiên để lại.

Rồng là tượng trưng của quyền uy vương triều đất nước. Rồng biểu trưng của sự linh thiêng trong cõi tâm linh. Rồng đi vào cuộc sống gần gũi của người dân.

Rồng gắn với những cuộc kết hôn toại ý, là “đẹp duyên cưỡi rồng”, là “cầm bằng cá vượt vũ môn hóa rồng”. Nhắc đến “cá vượt vũ môn” gợi nhớ câu chuyện cổ kể về hội thi sôi nổi, quyết liệt, cá chép đã chiến thắng và hóa rồng. Câu chuyện tưởng tượng hồn nhiên mà hàm chứa ý nghĩa lớn lao. Tất cả trăm loài đều náo nức tham dự cuộc thi, đều mang khát vọng vượt lên. Cá chép từ chính trong trăm loài ấy vượt lên hóa rồng!

Đôi rồng đá trên thềm điện Kính Thiên, Hoàng thành Thăng Long. Ảnh tư liệu.jpg
Đôi rồng đá trên thềm điện Kính Thiên, Hoàng thành Thăng Long. Ảnh tư liệu

Rồng ở vị trí oai linh hay gần gũi luôn luôn là hình tượng đẹp, một vẻ đẹp biểu trưng của sức mạnh mà không hung hãn sát khí, mãnh liệt mà không cuồng nộ dữ dằn, nghiêm trang mà uyển chuyển linh hoạt. Hình ảnh rồng trên các di sản văn hóa luôn ngời sáng hào khí và phong cách dân tộc, luôn biến hoạt nhu cương. Vẫn cái khí phách và phong thái ấy, nhưng rồng đời sau có những sự mới lạ hơn, càng về sau càng phát triển, càng sinh động khỏe khoắn, ngày càng thể hiện vẻ tự chủ, tự tin và uyển chuyển linh diệu. Ấy chính là phong thái dân tộc ta. Bàn tay nghệ nhân tài hoa đã chạm đục, khắc tạc nên hình ảnh rồng trên những công trình thành quách cung điện hoành tráng, trên đình miếu đền, chùa. Ở vị trí trang trọng nhất, đôi rồng uốn lượn chầu vào biểu tượng mặt trời, mặt trăng, ấy là sự hướng tới ánh sáng, hướng tới sức sống vĩnh cửu. Hình tượng rồng luôn uốn lượn uyển chuyển trong mây. Rồng biểu trưng cho sự thanh cao, thuần khiết, sự vươn tới cái đẹp trong sáng cao cả, biểu hiện sức sống, niềm tin mãnh liệt tiềm tàng.

Đón xuân Giáp Thìn, chúng ta cùng suy ngẫm về biểu tượng con rồng trong văn hóa truyền thống của dân tộc. Chúng ta tự hào về ý chí quật cường của dân tộc ngay từ thủa bình minh của lịch sử dựng nước đã ước mơ cao đẹp, khát khao vươn lên khẳng định mình. Những người con của nòi giống Tiên Rồng cháy bỏng khát khao dựng xây đất nước hùng cường phát triển hàm chứa trong hai tiếng Thăng Long. Chúng ta tự hào về phong cách con người Việt Nam và phong cách văn hóa Việt Nam trong hình tượng con rồng và nghệ thuật thể hiện hàm chứa cốt cách tinh hoa của dân tộc.

Niềm tự hào ấy gắn liền với trách nhiệm hun đúc ý chí tự tin, tự cường, bảo vệ và dựng xây quê hương đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Khai mạc Lễ hội mùa hè Sa Pa năm 2026

Tối 29/4, tại trung tâm Khu du lịch Quốc gia Sa Pa (Lào Cai), Lễ hội mùa hè Sa Pa 2026 chính thức khai mạc. Sự kiện diễn ra trong không khí chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước, đồng thời là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động kích cầu và quảng bá du lịch của tỉnh Lào Cai.

Từ Y Tý đến Hà Nội: Tiếp nối mạch nguồn di sản nhà Hà Nhì

Từ Y Tý đến Hà Nội: Tiếp nối mạch nguồn di sản nhà Hà Nhì

Từ những người thợ Hà Nhì ở thôn Lao Chải, xã Y Tý, Lào Cai trực tiếp tham gia phục dựng, tu sửa ngôi nhà trình tường tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, câu chuyện bảo tồn không chỉ góp phần gìn giữ kiến trúc truyền thống đặc sắc mà còn lan tỏa trách nhiệm bảo vệ, trao truyền bản sắc văn hóa dân tộc Hà Nhì của Lào Cai qua nhiều thế hệ.

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Khám phá chợ đá quý Lục Yên

Vùng đất ngọc Lục Yên, nơi được mệnh danh là “vương quốc đá quý” của Việt Nam. Đến đây, du khách sẽ lạc vào những gam màu lấp lánh của hàng nghìn viên đá quý trong phiên chợ đặc biệt - chợ đá quý. Phiên chợ mang trong mình những nét văn hóa độc đáo, khiến bất cứ ai ghé thăm cũng không khỏi tò mò và say mê.

Để mạch nguồn văn hóa Tày vùng Đông Hồ chảy mãi

Để mạch nguồn văn hóa Tày vùng Đông Hồ chảy mãi

Những cơn gió hồ xoa dịu cái nắng hanh hao đầu hè của miền sơn cước, theo con đường uốn lượn, chúng tôi tìm về thôn Xuân Lai, xã Yên Thành, nơi những nếp nhà sàn nép mình bên sườn đồi lưu giữ nhịp sống của người Tày vùng Đông Hồ Thác Bà. Trong không gian yên bình ấy, câu hát Coọi, tiếng đàn Tính ngân lên, hòa cùng điệu Then da diết như đưa người nghe trở về với cội nguồn văn hóa đã được gìn giữ qua bao thế hệ.

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

“Bản giao hưởng hoa hồng” giữa đại ngàn Hoàng Liên – Dấu ấn 10 năm Fansipan

Trong không khí sôi động của kỳ nghỉ lễ 30/4 - 01/5, Lễ hội Hoa hồng Fansipan 2026 tại Sun World Fansipan Legend đang trở thành tâm điểm thu hút du khách. Với chủ đề “Bản giao hưởng hoa hồng”, sự kiện không chỉ mang đến không gian thưởng lãm rực rỡ mà còn đánh dấu cột mốc 10 năm cáp treo Fansipan đi vào hoạt động - hành trình đưa “Nóc nhà Đông Dương” đến gần hơn với hàng triệu du khách.

Xã Việt Hồng ra mắt hai câu lạc bộ văn hóa dân gian

Xã Việt Hồng ra mắt hai câu lạc bộ văn hóa dân gian

Ngày 28/4, Hội Nông dân tỉnh phối hợp với Ban Quản lý Chương trình Hỗ trợ rừng và Trang trại giai đoạn 2 (FFF II) cùng UBND xã Việt Hồng tổ chức lễ ra mắt Câu lạc bộ văn hóa dân gian Chiến khu Vần và Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Dao thôn 8A. Đây là hoạt động thiết thực nhằm bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển cộng đồng tại địa phương.

[Ảnh] "Giữ hồn" nghề làm giấy thủ công ở Nậm Than

[Ảnh] "Giữ hồn" nghề làm giấy thủ công ở Nậm Than

Thôn Nậm Than (xã Mường Bo) là nơi cư trú của đồng bào dân tộc Mông. Từ bao đời nay, họ đã biết dùng nguyên liệu tự nhiên để làm giấy với kỹ thuật thủ công. Qua nhiều thế hệ, nghề làm giấy ở Nậm Than vẫn bền bỉ được lưu giữ, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa độc đáo của người dân nơi đây.

Giữ gìn bản sắc văn hóa Tày giữa nhịp sống mới

Giữ gìn bản sắc văn hóa Tày giữa nhịp sống mới

Giữa dòng chảy không ngừng của đời sống hiện đại, khi những giá trị mới len sâu vào từng bản làng vùng cao, câu chuyện giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống không còn là vấn đề của riêng một cộng đồng, mà trở thành mối quan tâm chung trong hành trình phát triển bền vững.

Khai thác nguồn lực văn hóa dân tộc thiểu số

Khai thác nguồn lực văn hóa dân tộc thiểu số

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, trên nền tảng nguồn lực di sản được bổ sung và không gian văn hóa giàu bản sắc, các địa phương kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và khai thác giá trị truyền thống, từng bước hình thành các sản phẩm công nghiệp văn hóa phục vụ phát triển du lịch.

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Mỗi tuần hai buổi, tại một quán cà phê nhỏ ở phường Yên Bái, những người có chung niềm đam mê nghệ thuật lại tụ họp. Họ cùng nhau hát, cùng đàn và chia sẻ tình yêu âm nhạc qua từng giai điệu. Không sân khấu lớn, không ánh đèn rực rỡ, nhưng chính sự giản dị ấy đã tạo nên một không gian nghệ thuật gần gũi, ấm áp. Đây cũng là nơi sinh hoạt quen thuộc của các thành viên Câu lạc bộ Nghệ thuật Tre Xanh, những con người đến với âm nhạc bằng tất cả niềm đam mê và tinh thần gắn kết.

Giữ gìn những nét hoa văn

Giữ gìn những nét hoa văn

Đan lát là một trong những nghề thủ công truyền thống của đồng bào Thái, tạo ra các sản phẩm không chỉ có giá trị sử dụng mà còn mang đậm giá trị thẩm mỹ, văn hóa. Dù nghề đan lát thủ công không còn phát triển mạnh như trước, nhưng ở vùng văn hoá Mường Lò vẫn có những người đang âm thầm gìn giữ, trao truyền nét văn hoá độc đáo này cho thế hệ trẻ.

fb yt zl tw