Uống trà ở Bắc Hà

LCĐT - Trong làng trà vẫn truyền miệng nhau, từ đời này sang đời khác, câu chuyện mang tính truyền thuyết lý giải nguồn gốc của trà. Chuyện kể rằng ngày xửa ngày xưa, ở vùng khai thiên lập địa nọ có hai vợ chồng cùng đứa con trai sinh sống. Ba người cùng họ hàng, dân bản chật vật mưu sinh, chật vật gây dựng bản làng.Uống trà ở Bắc Hà ảnh 1

Một buổi sáng nọ không thấy cha mẹ dậy sớm như mọi khi, người con vào định đánh thức thì chàng ồ lên kinh ngạc, chỉ qua một đêm mà tóc cha mẹ chàng đã bạc trắng, thân hình chỉ còn da bọc xương. Chàng sợ hãi đi gọi dân bản, nhưng ai nấy đều quặt quẹo ốm yếu như cha mẹ chàng. Sợ hãi, chàng ra miếu đầu bản thắp hương cầu xin thần núi cách chữa bệnh cho mọi người. Thần núi hiện lên bảo, muốn cứu được bệnh thì phải đi về hướng mặt trời lặn, khi nào cùng đường cùng lối khắc có người cho thuốc.

Nghe lời thần núi, chàng quyết định lên đường tìm thuốc cứu cha mẹ, dân bản. Con đường đi tìm thuốc của chàng như đường đi lên trời, biết bao núi cao, vực sâu chắn lối, thú dữ chặn đường, nhưng với lòng thương cha mẹ, dân bản, chàng vẫn quyết tâm vượt qua. Sau 1 ngày lội rừng đến kiệt sức, chàng leo lên một chạng cây ngủ thiếp đi. Sáng hôm sau, chàng thức dậy trong khúc hát ngân nga của hàng trăm loài chim, trong tiếng reo ca hùng tráng của thác nước.

Chàng chưa kịp định thần mình tỉnh hay mơ thì một đàn 13 con hạc trắng từ trên trời cao hạ xuống ngay gốc cây cổ thụ mà chàng đang núp. Những con hạc trút bỏ bộ cánh, hiện thành 13 cô gái lộng lẫy, mỗi người hái một nắm búp lá xanh của cây cổ thụ bỏ vào giỏ đeo cạnh mình, khoác lên mình bộ cánh  rồi vỗ cánh bay lên trời. Bỗng chàng phát hiện trên cành cổ thụ ngay dưới chân mình còn treo một bộ cánh hạc, chàng với tay ôm lấy bộ cánh vào lòng.

Cô tiên trẻ nhất, đang nô đùa với mấy cánh bướm quanh khóm hoa rừng, khi thấy các chị đã bay đi mới vội chạy đến bên gốc cây cổ thụ. Cô tiên sững sờ khi thấy trên cành cây không còn bộ cánh của mình, cô bật khóc. Chàng e ngại, vội lấy đôi cánh trả cho tiên nữ. Tiên nữ bảo mình là con của Tây Vương mẫu, một tháng đôi lần cùng các chị tới đây để hái búp Mẫu Thiên Trà mà chàng vừa trú về dâng Ngọc Hoàng. Nàng đau khổ, bộ cánh hạc của nàng chỉ còn bay được đến chính ngọ nên có muốn về trời cũng không kịp. Hơn thế, thiên cơ đã bị lộ, nếu nàng có về thì cũng bị Tây Vương mẫu đuổi xuống hạ giới.

Chàng ân hận, xin lỗi nàng, thật thà kể lại hoàn cảnh và mục đích chuyến đi của mình. Nàng bảo búp lá của Mẫu Thiên Trà chính là vị thuốc chữa bệnh của cha mẹ chàng và dân làng đang mắc phải. Chàng bảo đằng nào cũng phải xuống trần, chi bằng hãy cùng chàng đem  búp “Thiên Trà” này chữa bệnh cho cha mẹ và dân làng. Nàng bằng lòng, hai người vội mang những cành Mẫu Thiên Trà cùng đôi cánh hạc trở về ngôi nhà của chàng.

Bố mẹ chàng, sau khi uống bát nước trà vàng óng như mật ong chắt từ búp Mẫu Thiên Trà đã nhanh chóng hồi tỉnh, mọi người vui mừng mời dân làng tới chia vui và chữa bệnh. Chẳng bao lâu, cái bệnh “sớm già” đã bị đẩy khỏi làng bản, vợ chồng chàng đã dạy dân làng ươm trồng những cành trà trời cho để chữa bệnh và bồi bổ sức khỏe hằng ngày.

Cụ già vùng cao Bắc Hà vừa thong thả kể sự tích cây trà cho tôi và anh bạn nhà báo từ Hà Nội lên, vừa nhẩn nha, tỉ mẩn, cẩn trọng pha trà.

Trước chúng tôi, trên chiếc bàn tre đen bóng màu thời gian là bộ ấm chén cổ, gồm 1 cái ấm, 1 chén tổng, 3 cái chén hình quả nhót, mà cụ già bảo là Nhất Tổng Tam quân, đặt trên chiếc khay chân quỳ làm bằng gỗ trắc. Hương trà sực nức hòa quyện với không gian tĩnh lặng như đưa chúng tôi vào cõi thiền. Cụ già bảo, uống trà vào buổi sáng chỉ có nhất. Buổi sáng âm dương giao hòa, không gian tĩnh lặng, khí lực sung mãn, khi chén trà thơm mang tính dưỡng tâm tĩnh trí ngấm vào lục phủ ngũ tạng thần khí sẽ sáng suốt minh mẫn, con người gần với trời đất, con người gần với con người...

Trước chúng tôi, những dãy núi đứng núi ngồi trập trùng xanh, trập trùng mây gió. Dưới thung lũng heo may chưa kịp làm khô da săn thịt thì màu vàng chanh của đồng lúa đã dâng đầy trong mắt, trong lòng. Cảnh vật như lôi chúng tôi vào bến say mê tỉnh, hối thúc nói những lời hay, nghĩ những điều tốt.

Cụ già bảo, muốn có một ấm trà ngon cần có 5 cái cốt yếu, đó là “nhất thủy, nhì trà, tam bôi, tứ bình, ngũ quần anh”, hôm nay thưởng trà ta có đủ cả 5 cái quý này. Đó là nước pha trà được con ngựa quý của già cõng từ ngọn nguồn con suối về; những búp chè trong ấm được hái từ những cây chè tuyết cổ thụ trên lưng núi quanh năm mây phủ; bộ ấm chén hợp với khung cảnh, với khách, với mùa, bởi thưởng trà không quan trọng về lượng mà quan trọng về chất và tinh thần; tứ bình là cách già vừa rửa trà, pha trà, ủ trà, rót trà, mời trà các cháu; còn “ngũ quần anh” tức là việc hai cháu lặn lội từ cuối dòng sông lên đầu dòng sông thưởng trà với già này.

Tôi và bạn lâng lâng đón chén trà từ tay cụ già miền sơn cước, sẽ sàng nhấm nháp hương vị của rừng của núi.

Bất chợt cụ già cất giọng ngâm nga:

Bán dạ tam bôi tửu

Bình minh sổ trản trà

Nhật nhật cứ như thử

Lương y bất đáo gia!

Tôi và anh bạn nhà báo ồ lên, cả hai không ngờ bài thơ Bán dạ tam bôi tửu nổi tiếng lại được vang lên giữa chốn thâm sơn này. Cảm hứng dâng lên, anh bạn tôi đế theo:

Canh khuya ba chén ruợu

Sớm mai một tuần trà

Mỗi ngày mỗi được thế

Thày thuốc không đến nhà!

Cụ già vuốt râu cười khà khà, ấm trà trong tay cụ lại nâng lên, ông mặt trời đã mang cái lược vàng nghiêm trang chải rừng chải núi…

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026.

Chiều 19/11, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức bế mạc lớp bồi dưỡng sáng tác trẻ chuyên ngành Mỹ thuật và Nhiếp ảnh năm 2026. Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh, lãnh đạo trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, các giảng viên, cùng toàn thể học viên.

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Lào Cai: Tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương

Chiều 19/11, tại Thư viện tỉnh Lào Cai cơ sở 1, Trung tâm Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị tổng kết công tác bạn đọc năm 2026 và giao lưu tác giả, tác phẩm địa phương với chủ đề “Văn hóa đọc Lào Cai: Kết nối tương lai từ mạch nguồn truyền thống”.

Tìm về miền thiêng

Tìm về miền thiêng

Ở Mường Lò, có một dòng thác được người Thái đen lưu truyền là con đường đưa linh hồn trở về cõi trời. Bên dòng nước ấy là bãi đá cổ Đông Quái Hà gắn với những câu chuyện về tín ngưỡng, nguồn cội và đời sống của cộng đồng. 

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Giữ mạch nguồn văn hóa Nùng

Ở Lục Yên hôm nay, những bộ áo chàm truyền thống, tiếng nói, lời hát và phong tục của đồng bào dân tộc Nùng vẫn đang được gìn giữ. Từ nỗi lo tiếng mẹ đẻ dần mai một đến hành trình khôi phục trang phục truyền thống, kết nối cộng đồng, người Nùng nơi đây đang nỗ lực trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc cho thế hệ mai sau.

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, tỉnh Lào Cai tổ chức nhiều hoạt động đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Sắc màu hội tụ" diễn ra lúc 20h00' ngày 23/11/2026 (thứ Hai), được truyền hình trực tiếp trên sóng Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai. Trước đó, chương trình diễu diễn đường phố bắt đầu từ 19h15' cùng ngày. Dịp này, tỉnh cũng tổ chức khai trương “Không gian trà Shan và Sắc màu thổ cẩm”.

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Ở Nghĩa Đô (Lào Cai), những câu chuyện về nếp sống xưa vẫn được lưu giữ qua từng chiếc làn, giỏ đan bằng tre, giang, nứa. Với nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị San, mỗi sản phẩm không chỉ là vật dụng thủ công mà còn chứa đựng ký ức của nhiều thế hệ. Bằng tình yêu nghề và đôi bàn tay khéo léo, bà đang góp phần giữ gìn một nét văn hóa truyền thống trước nguy cơ mai một.

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Không cần thiết bị đắt tiền hay ê-kíp chuyên nghiệp, bằng chiếc máy quay và tình yêu dành cho văn hóa dân tộc, những người trẻ dân tộc Tày ở Lào Cai đang từng ngày kể câu chuyện về quê hương trên các nền tảng mạng xã hội. 

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Một điệu Xòe Thái, một phiên chợ vùng cao, một nghề thủ công truyền thống hay một lễ hội của đồng bào các dân tộc không chỉ là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, mà còn chứa đựng tri thức, ký ức và bản sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là nguồn tài nguyên đặc biệt, tạo nên sức hấp dẫn riêng của Lào Cai. 

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Tày, Then Pang là nghi lễ đặc sắc, chứa đựng những quan niệm tín ngưỡng và giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ mang ý nghĩa đối với người thực hành Then, nghi lễ còn thể hiện ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 16/11/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định ghi danh 3 di sản văn hóa phi vật thể của Lào Cai đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Đây là tin vui và có ý nghĩa trong dịp Lào Cai hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Có những vùng đất chỉ cần nhắc tên đã gợi lên bao niềm thương nỗi nhớ và sự thiêng liêng dạt dào trong lòng mỗi người dân. Dải đất biên cương Lào Cai - nơi “dốc A Lù, sương mù Y Tý” hay phố núi Si Ma Cai thanh bình đã đi vào trang ký của Hoàng Xuân Lý qua “Chiều biên giới”, của Thế Quynh với “Ký sự vùng biên” hay Nguyễn Hiền Lương với “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt” bằng tất cả sự sống động và tự hào.

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Trong nhịp sống hôm nay, bằng tình yêu, niềm tự hào và những việc làm thiết thực, thế hệ trẻ đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa, góp phần gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị truyền thống của cha ông.

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc. 

fb yt zl tw