Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
[Ảnh] Miệt mài truyền dạy chữ Nôm Dao

[Ảnh] Miệt mài truyền dạy chữ Nôm Dao

Thôn Pờ Hồ, xã Thanh Bình (Mường Khương) là nơi quần cư của dân tộc Dao tuyển. Cũng như những ngành Dao khác, người Dao tuyển cũng có chữ cổ là chữ Nôm Dao. Trong nhịp sống hiện đại, việc đọc thông, viết thạo chữ cổ của dân tộc không được mấy người trẻ biết đến. Trăn trở với giá trị văn hóa cổ truyền của cha ông, những người tâm huyết đã cùng tạo nên lớp học “0 đồng” để cùng lưu truyền vốn văn hóa cổ.

baolaocai-br_z6034253165537-8946d0519123efb1ba9048d9d6eee469.jpg
Lớp học được tổ chức tại nhà văn hóa thôn Pờ Hồ. Mỗi khi rảnh rỗi hay ngày nghỉ cuối tuần, thầy và trò lại miệt mài đến lớp học chỉ cho nhau từng nét chữ, từng cách phát âm chữ cổ của dân tộc Dao sao cho đúng nhất, chuẩn nhất.
baolaocai-br_z6034253502523-c90c1f85e8a8ced64cfdaa6bd8e23c24.jpg
Để bảo tồn tiếng nói, chữ viết dân tộc Dao, hơn 10 năm nay, Nghệ nhân Ưu tú Tẩn Khái Cường, thôn Pờ Hồ đã mở lớp truyền dạy chữ Dao ngay tại thôn. Ông trực tiếp đứng lớp, tận tình giảng dạy học trò là chính những người dân trong thôn.
baolaocai-br_z6034253364677-5d6b24c3e6e2a3dc43a2abfc01dfa5b3.jpg
Các lớp học chữ thường được khởi đầu (khai giảng) vào đầu năm mới. Theo quan niệm của người Dao, việc học chữ, viết chữ đầu năm sẽ mang đến nhiều điều tốt lành, may mắn. Chữ nghĩa sẽ thông suốt, học hành dễ tiếp thu hơn. Cũng theo quan niệm từ xa xưa, con trai mới học chữ để còn làm thầy, con gái chỉ học thêu thùa, may vá, nên người học chữ Nôm Dao chủ yếu là con trai.
baolaocai-br_z6034253584262-336935d8b0bca10ed55b78dffb73c2fd.jpg
Phụ nữ chỉ ngồi chơi xung quanh, tranh thủ thêu thùa và xem cánh mày râu học chữ.
baolaocai-br_z6034253223623-44dc8f9d337a5137b3d1aa77dd89ea25.jpg
Chữ Nôm Dao là hệ chữ tượng hình, với những đường nét theo các bộ chữ, rất khó học, khó nhớ, đòi hỏi học trò trước hết phải thật yêu thích và kiên trì mới có thể học được. Bút viết được thực hiện bằng bút lông, dùng mực mài, nên những kỹ năng sử dụng, mài mực cũng cần sự tỉ mỉ, cẩn trọng của người viết.
baolaocai-br_z6034253659833-fa157c1b471b470687eaebd2015fcd6d.jpg
Một nét chữ hay một chữ sẽ được thầy giảng đi giảng lại. Học trò cũng phải thực hành đi, thực hành lại, đến khi nào viết thật đẹp, thật nhớ thì mới đạt yêu cầu. Do vậy, ngoài những giờ học trên lớp cùng thầy, các trò sẽ phải sớm hôm rèn luyện các nét chữ cho mình.
baolaocai-br_z6034253423251-fddbffec4085c29f0eeabba5254940b5.jpg
Văn hóa dân tộc như một mạch nguồn thấm sâu vào Nghệ nhân Ưu tú Tẩn Khái Cường. Ông bảo, ông giảng dạy cho mọi người vô điều kiện, duy chỉ có một yêu cầu rất khắt khe khi thu nhận học trò, đó là phải thật sự yêu thích, kiên trì và trân trọng chữ viết của dân tộc. Bởi đây chính là vật báu ngàn đời mà tổ tiên đã để lại. Người học phải có các đức tính đó thì mới có thể học được chữ cổ.
baolaocai-br_z6034253793168-36cdd1910f1a4eaf6d31ce71eb7040cb.jpg
Ngoài giờ học trên lớp, các trò có thể đến nhà thầy giáo Cường để nhờ thầy giảng thêm những điều mình chưa hiểu. Thầy Cường bao giờ cũng vậy, luôn tận tình và vui vẻ trước tinh thần học hỏi của các thế hệ hậu sinh.
baolaocai-br_z6034253833704-0e9f60a5226bed6b85f08aa77b3ba8c4.jpg
Nhờ sự chỉ dạy của thầy Cường, nhiều học trò không những học thông, viết thạo chữ cổ, mà còn viết rất đẹp, đọc các văn bản truyền cảm và được bồi đắp tình yêu với văn hóa của dân tộc mình.
baolaocai-br_z6034253304893-8e9ae8173e3fee2df74e17f7159d7529.jpg
10 năm mở các lớp học truyền dạy chữ Nôm Dao miễn phí, Nghệ nhân Ưu tú Tẩn Khái Cường chỉ có một mong muốn duy nhất, đó là sẽ góp sức để lưu truyền vốn văn hóa cổ, để những giá trị này được truyền lại cho các thế hệ sau.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu

Nơi gặp gỡ của những tâm hồn đồng điệu

Câu lạc bộ Nghệ thuật Sao Mai Mường Lò được thành lập năm 2018 với 25 hội viên, tuổi từ 50 - 70. Trong những năm qua, Câu lạc bộ đã trở thành nơi giao lưu, gặp gỡ của các hội viên có chung đam mê, sở thích văn hóa, văn nghệ, đặc biệt là những câu hát dân ca ngọt ngào, đằm thắm.

Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng - điểm hẹn văn hóa của người yêu nghệ thuật ở phường Sa Pa

Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng - điểm hẹn văn hóa của người yêu nghệ thuật ở phường Sa Pa

Giữa nhịp sống hiện đại, Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng ở phường Sa Pa đang trở thành điểm hẹn văn hóa gắn kết cộng đồng. Không chỉ là nơi tập luyện văn nghệ, câu lạc bộ đang trở thành điểm kết nối tinh thần của nhiều người dân địa phương, đặc biệt là người trung và cao tuổi. Những buổi sinh hoạt đều đặn với tiếng trống rộn ràng, điệu múa sôi động không chỉ tạo sân chơi bổ ích mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa, lan tỏa tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Trong đời sống âm nhạc Việt Nam, có nhiều ca khúc quen thuộc được khơi nguồn từ thơ ca. Những vần thơ khi cất lên thành giai điệu trở nên gần gũi và giàu cảm xúc hơn với người nghe. Tại Lào Cai, nhiều tác phẩm của tác giả Nguyễn Văn Hoàn đã được các nhạc sĩ phổ nhạc, mang sức sống mới cho thơ ca và lan tỏa hình ảnh quê hương, con người vùng cao qua âm nhạc.

Tạo sức sống cho văn hóa truyền thống

Tạo sức sống cho văn hóa truyền thống

Sớm cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động thiết thực, trong đó mục tiêu lấy bảo tồn di sản làm nền tảng, lấy văn hóa làm nội lực để phát triển, bản sắc văn hóa được nuôi dưỡng từ chính sự tự giác và lòng tự hào của mỗi người dân Mường Lai.

Giữ gìn di sản từ những cổ vật xưa

Giữ gìn di sản từ những cổ vật xưa

Trong dòng chảy của đời sống xã hội hiện đại, có những di sản văn hóa quý giá của lịch sử dân tộc dần bị mai một rồi mất đi theo năm tháng, chỉ còn trong những câu chuyện kể. Vậy nhưng, nơi mảnh đất biên cương Lào Cai vẫn có những người dù không phải là nhân viên bảo tàng hay chuyên viên ngành văn hóa, nhưng tâm huyết với công việc sưu tầm, gìn giữ những hiện vật nghìn năm tuổi để thế hệ sau hiểu hơn về lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Giữ hồn trà cổ

Giữ hồn trà cổ

Ở nơi cao gần 1.400 m so với mực nước biển, cây chè không chỉ là sinh kế, mà còn là ký ức, là niềm tự hào, là “hồn cốt” của người Mông trên đỉnh Suối Giàng (xã Văn Chấn) từ bao đời. Cây chè đang được gìn giữ theo cách rất riêng, bắt đầu từ giáo dục bài bản, giúp thế hệ trẻ nơi đây vun đắp tình yêu, niềm tự hào, sớm hình thành ý thức trân quý và gìn giữ di sản mà cha ông đã trao truyền.

Lặng thầm giữ gìn sắc màu văn hoá

Lặng thầm giữ gìn sắc màu văn hoá

Giữa nhịp sống hiện đại, ở thôn Kiên Lao, xã Quy Mông có nghệ nhân Hà Thị Thanh Tịnh lặng lẽ gìn giữ làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống của dân tộc mình bằng tất cả đam mê và trách nhiệm. 

Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Trong kỷ nguyên số, sự bùng nổ các nền tảng trực tuyến xuyên biên giới kéo theo sự xâm nhập của các yếu tố gây xung đột giá trị và tác động tiêu cực đến việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử, truyền thống, nhất là đối với người trẻ. Do vậy, cấp ủy, chính quyền các địa phương trong tỉnh đóng vai trò là “lá chắn” bảo vệ bản sắc, xây dựng sức đề kháng văn hóa cho thanh niên.

Khi văn hóa trở thành tài nguyên du lịch

Khi văn hóa trở thành tài nguyên du lịch

Trong xu thế phát triển du lịch hiện nay, nhiều địa phương không còn dừng ở việc “khoe” cảnh quan thiên nhiên, mà đã chuyển sang gìn giữ, khai thác chiều sâu giá trị văn hóa. Tại Tú Lệ, hướng đi này đang được lựa chọn một cách rõ ràng - coi văn hóa là tài nguyên cốt lõi, là nền tảng để phát triển du lịch gắn với sinh kế lâu dài.

Nghĩa Đô - miền quê đáng sống

Nghĩa Đô - miền quê đáng sống

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp bền vững, giữ vững an ninh trật tự, xây dựng địa bàn không ma túy - đó là cách mà xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai đang kiên trì thực hiện, từng bước kiến tạo một miền quê đáng sống.

Mang bản sắc xuống phố bằng tư duy kinh tế

Mang bản sắc xuống phố bằng tư duy kinh tế

Năm 2025, tốt nghiệp đại học loại Giỏi nhưng không chọn con đường ổn định nơi phố thị - Giàng Thị Gấm, dân tộc Mông (23 tuổi) sinh ra và lớn lên ở thôn Ngã Ba, xã Si Ma Cai đã trở về quê hương khởi nghiệp với việc mở cơ sở Thiết kế trang phục dân tộc Mông cách tân - Mongi tại thôn Sản Sín Pao, xã Sín Chéng.

fb yt zl tw