1. Kinh tế thế giới vượt qua các cú sốc
Kinh tế thế giới thích ứng nhanh trước những biến động bất ngờ về chính sách thuế quan, xung đột địa chính trị, giá vàng cao kỷ lục... Khác với dự báo bi quan ban đầu, Quỹ Tiền tệ Quốc tế nhận định kinh tế toàn cầu năm 2025 vẫn tăng trưởng 3,2%, nhờ các nước kịp thời đạt được thỏa thuận để tránh mức thuế cao, điều chỉnh chuỗi cung ứng và đưa ra các biện pháp kích thích tài chính.
2. Căng thẳng thuế quan toàn cầu
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/4 công bố gói thuế quan “Ngày Giải phóng”, áp thuế 10 - 49% lên hầu hết hàng nhập khẩu. Thuế quan mới của Mỹ đã làm đảo lộn trật tự thương mại toàn cầu, gây gián đoạn chuỗi cung ứng, đẩy giá vàng tăng vọt và khiến căng thẳng thương mại Mỹ - Trung leo thang nghiêm trọng nhất kể từ năm 2018.
Trước tác động lan rộng, các nền kinh tế buộc phải điều chỉnh chính sách và thúc đẩy đàm phán để tìm kiếm các thỏa thuận thương mại mới.
3. Nhiều hiệp định thương mại quan trọng được ký kết
Năm 2025 ghi dấu nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) mang tầm chiến lược. Tiêu biểu là FTA giữa Ấn Độ và Anh, được kỳ vọng sẽ thúc đẩy thương mại song phương tăng 34 tỷ USD/năm; hiệp định giữa EU và MERCOSUR (Nam Mỹ) hình thành khu vực thương mại tự do với 300 triệu dân, có GDP hơn 4.300 tỷ USD.
Tại châu Á, Nghị định thư nâng cấp FTA giữa ASEAN và Trung Quốc đã tạo một nền tảng quan trọng giúp thúc đẩy liên kết kinh tế, thương mại và đầu tư chất lượng cao giữa hai bên.
4. Mỹ hạ lãi suất xuống mức thấp nhất trong 3 năm
Ngày 10/12, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm, xuống 3,5 - 3,75%, mức thấp nhất kể từ năm 2022, do thị trường lao động suy yếu.
Đây là lần hạ lãi suất thứ ba liên tiếp của Fed, nhằm khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư và tuyển dụng, và người tiêu dùng mạnh tay chi tiêu. Động thái này cũng làm giảm áp lực tỷ giá, cho phép ngân hàng trung ương các nước khác linh hoạt hơn trong việc điều chỉnh lãi suất.
5. Vàng bước vào chu kỳ tăng giá lịch sử
Giá vàng liên tục lập đỉnh, có thời điểm chạm mức cao kỷ lục 4.525,14 USD/ounce vào ngày 24/12. Các nguyên nhân chính bao gồm nhu cầu vàng tăng mạnh trong bối cảnh bất ổn kinh tế-địa chính trị, đồng USD suy yếu, kỳ vọng Mỹ hạ lãi suất và các ngân hàng trung ương tăng cường mua vào.
Mức tăng giá cao nhất trong hàng chục năm đã gây áp lực lên các thị trường chứng khoán và làm gia tăng căng thẳng tiền tệ và địa chính trị giữa các nước.
6. Đợt đóng cửa dài kỷ lục của Chính phủ Mỹ
Ngày 1/10, Chính phủ Mỹ chính thức đóng cửa do không đạt được thỏa thuận về ngân sách mới. Tình trạng bế tắc kết thúc vào ngày 12/11 nhờ Quốc hội thông qua gói chi tiêu tạm thời. Tuy nhiên, Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ ước tính đợt đóng cửa chính phủ liên bang dài nhất trong lịch sử đã tác động tiêu cực tới nền kinh tế nước này và gây thiệt hại khoảng 11 tỷ USD.
7. Trung Quốc ban hành Luật Thúc đẩy kinh tế tư nhân
Ngày 30/4, Trung Quốc thông qua Luật Thúc đẩy kinh tế tư nhân nhằm tối ưu hóa môi trường phát triển cho khu vực này bằng các quy định về cạnh tranh công bằng, hỗ trợ đầu tư và tài chính, đổi mới công nghệ, chuẩn hóa quy định và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp.
Đây là bộ luật chuyên biệt đầu tiên của Trung Quốc về phát triển kinh tế tư nhân, chính thức ghi nhận vị thế của khu vực này trong nền kinh tế.
8. Ngân hàng Thế giới "mở khóa" điện hạt nhân
Ngày 10/6, Ngân hàng Thế giới đã dỡ bỏ lệnh cấm kéo dài nhiều năm đối với việc tài trợ cho các dự án điện hạt nhân ở những nước đang phát triển và sẽ hỗ trợ xây dựng các nhà máy điện hạt nhân nhỏ mới.
Quyết định này sẽ góp phần đưa giá năng lượng hạt nhân trong tương lai xuống mức hợp lý hơn, đồng thời giúp các nước đang phát triển có thể đáp ứng nhu cầu điện dự kiến tăng gấp đôi trong 10 năm tới.
9. Bitcoin xác lập kỷ lục mới
Ngày 6/10, giá bitcoin vượt ngưỡng 126.000 USD, lập mức cao kỷ lục mới, do chính sách ủng hộ tiền số của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhu cầu mạnh mẽ của các nhà đầu tư và các quy định pháp lý dần hoàn thiện.
Nhờ vậy, bitcoin đã được xem như một loại “vàng kỹ thuật số” và trở thành tài sản trú ẩn khi các đồng tiền chủ chốt giảm giá. Tuy nhiên, sau khi lập đỉnh, bitcoin đã giảm giá gần 30%, cho thấy tính biến động lớn của tài sản này.
10. Doanh nghiệp đầu tiên trên thế giới đạt mốc vốn hóa 5.000 tỷ USD
Ngày 29/10, Nvidia đã trở thành doanh nghiệp đầu tiên trên thế giới đạt mốc vốn hóa 5.000 tỷ USD, nhờ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực sản xuất chip AI. Tuy nhiên, mức định giá cao của Nvidia và nhóm cổ phiếu công nghệ, cùng khoản cam kết đầu tư có thể lên tới 2.800 tỷ USD dành cho lĩnh vực này đã thổi bùng lo ngại về “bong bóng AI” trên thị trường tài chính./.
