Đầu tháng 6 vừa qua, qua nắm tình hình trên không gian mạng, lực lượng cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Lào Cai đã liên tiếp phát hiện 2 trường hợp vi phạm trật tự, an toàn giao thông. Điều đáng nói, cả hai đều chưa đủ điều kiện điều khiển xe mô tô theo quy định, nhưng vẫn được gia đình giao phương tiện để tham gia giao thông.
Cụ thể, vào ngày 03/6/2026, H.T.Y (sinh năm 2010, trú tại thôn Suối Hốc, xã Cảm Nhân) không đội mũ bảo hiểm, điều khiển xe mô tô, chở theo một nam thiếu niên ngồi quay ngược phía sau, khoác tay vào người điều khiển, liên tục lạng lách, đánh võng trên đường.
Qua kiểm tra, Công an tỉnh Lào Cai xác định, H.T.Y. vi phạm nhiều lỗi như: xe mô tô không có gương chiếu hậu bên trái, không đội mũ bảo hiểm khi điều khiển xe mô tô, người từ đủ 16 tuổi đến 18 tuổi điều khiển xe mô tô có dung tích xi lanh từ 50 cm³ trở lên không chấp hành hiệu lệnh của người kiểm soát giao thông.
Tổng mức xử phạt đối với người vi phạm là 6 triệu đồng. Đáng chú ý, chủ phương tiện cũng bị xử phạt 9 triệu đồng vì giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông.
Chỉ ít ngày sau, một vụ việc tương tự tiếp tục được phát hiện từ thông tin trên không gian mạng. V.S.H (sinh năm 2008, trú tại xã Bắc Hà) điều khiển xe mô tô khi chưa đủ điều kiện, không đội mũ bảo hiểm và điều khiển phương tiện có biển số xe bị che lấp.
Sau quá trình xác minh, cơ quan chức năng xử phạt V.S.H 3,25 triệu đồng. Đồng thời, xử phạt chủ phương tiện 9 triệu đồng vì giao xe cho người chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông.
Trực tiếp xử lý nhiều trường hợp thanh thiếu niên chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông, Đại úy Nguyễn Xuân Thắng - Phòng Cảnh sát Giao thông, Công an tỉnh Lào Cai cho biết: “Qua công tác kiểm tra, chúng tôi nhận thấy nhiều học sinh vi phạm thường viện dẫn các lý do như sắp đủ tuổi điều khiển phương tiện, nhà ở xa hoặc bố mẹ bận nên tự lấy xe đi. Đáng lo ngại, không ít trường hợp còn tự ý độ, chế phương tiện và không chấp hành hiệu lệnh dừng xe của lực lượng cảnh sát giao thông”.
Những lý do tưởng chừng rất “đời thường” ấy lại phản ánh một thực tế là không ít phụ huynh vẫn cho rằng việc để con tự đi học bằng xe máy chỉ là giải pháp tình thế nhằm giảm bớt thời gian đưa đón hoặc quãng đường từ nhà đến trường quá ngắn nên không đáng lo ngại. Tuy nhiên, chỉ cần một tình huống bất ngờ, hậu quả có thể vượt ngoài mọi dự đoán.
Theo thống kê của lực lượng chức năng, từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã xử lý 909 trường hợp học sinh vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; có 261 trường hợp phụ huynh bị xử phạt vì giao xe cho người chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện.
Những con số này cho thấy, phía sau mỗi lỗi vi phạm của học sinh còn có trách nhiệm không nhỏ của gia đình.
Một thanh niên ở xã Việt Hồng, từng bị xử lý vi phạm khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông khi chưa đủ điều kiện chia sẻ: “Em điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện. Trong lúc di chuyển, em quay đầu xe không đảm bảo an toàn đã va chạm với phương tiện khác; kiểm tra thì em có nồng độ cồn”.
Có con điều khiển phương tiện tham gia giao thông khi chưa đủ tuổi, một phụ huynh chia sẻ: “Gia đình tôi mới mua xe, định đến ngày con đủ tuổi mới cho đi, nhưng trong lúc gia đình đi vắng, cháu xin phép sử dụng xe để đi đánh cầu lông. Tôi nghĩ cũng gần nên đã đồng ý với con”.
Thực tế, trên cả nước đã xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng liên quan đến người chưa đủ tuổi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy. Phần lớn các vụ việc đều có điểm chung là phương tiện được giao từ chính người thân trong gia đình. Vì vậy, cùng với việc tăng cường tuần tra, kiểm soát trên các tuyến giao thông trọng điểm, Công an tỉnh Lào Cai chú trọng các giải pháp phòng ngừa từ sớm thông qua tuyên truyền tại trường học; tổ chức ký cam kết giữa học sinh, phụ huynh và nhà trường.
Đồng thời, kiên quyết xử lý cả người điều khiển phương tiện và người giao xe khi phát hiện vi phạm. Mục tiêu không chỉ là xử phạt mà quan trọng hơn là nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, ngăn ngừa những vụ tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra.
Theo quy định tại khoản 10 Điều 32 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ, hành vi giao xe hoặc để cho người chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông có thể bị xử phạt từ 8 đến 10 triệu đồng đối với cá nhân. Đáng lưu ý, nếu hành vi giao xe dẫn đến tai nạn giao thông gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, người giao phương tiện còn có thể bị xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Đối với những trường hợp vi phạm, ngoài việc xử lý theo quy định, thông tin sẽ được gửi đến gia đình, nhà trường và địa phương để cùng phối hợp giáo dục, quản lý, giúp các em nâng cao ý thức chấp hành pháp luật khi tham gia giao thông.
Giao phương tiện cho con khi chưa đủ tuổi điều khiển không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông mà còn là hành vi vi phạm pháp luật. Do vậy, mỗi bậc phụ huynh cần trang bị cho con em ý thức chấp hành pháp luật và chỉ giao phương tiện khi đủ điều kiện theo quy định. Đó cũng là cách bảo vệ an toàn cho con em mình và cho cả cộng đồng.
