Tham dự tọa đàm có giáo sư, tiến sĩ Vũ Văn Hiền - Nguyên Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Nguyên Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam; lãnh đạo Vụ Địa phương I, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.
Về phía tỉnh Lào Cai có đồng chí Dương Đức Huy - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy; lãnh đạo một số sở, ngành của tỉnh cùng đại diện các thôn, bản xã Trấn Yên.
Tọa đàm được tổ chức nhằm tiếp nhận ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ cơ sở vào Dự thảo bộ tiêu chí và Đề án xây dựng mô hình “Xã xã hội chủ nghĩa”. Đây được xem là bước quan trọng trong quá trình nghiên cứu, cụ thể hóa các đặc trưng của chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam ngay từ cấp cơ sở - nơi các chủ trương, đường lối của Đảng được triển khai bằng những kết quả phát triển cụ thể và mức độ hài lòng của người dân.
Theo định hướng từ Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) cùng các Văn kiện Đại hội XIII và XIV của Đảng, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu, xây dựng các mô hình phát triển mới ở cấp cơ sở được xem là yêu cầu cần thiết nhằm tích hợp các mục tiêu về tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội, phát triển con người và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân.
Tỉnh ủy Lào Cai đã lựa chọn xã Trấn Yên là địa bàn thí điểm xây dựng mô hình “Xã xã hội chủ nghĩa”. Đây là địa phương có truyền thống lịch sử, văn hóa cách mạng; Nhân dân đoàn kết, cần cù, sáng tạo. Xã Trấn Yên được hình thành trên cơ sở hợp nhất các địa bàn đã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu và đô thị loại IV, loại V. Nhờ đó, địa phương bước đầu có nền tảng khá toàn diện về hạ tầng kinh tế - xã hội, thiết chế văn hóa và tổ chức sản xuất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu, xây dựng và thử nghiệm mô hình phát triển mới.
Tại tọa đàm, các đại biểu đã tập trung thảo luận nhiều nội dung quan trọng liên quan đến Dự thảo bộ tiêu chí và Đề án xây dựng mô hình “Xã xã hội chủ nghĩa”. Trong đó, nhiều ý kiến đề nghị cần làm rõ hơn nội hàm của khái niệm “Xã xã hội chủ nghĩa” trong điều kiện phát triển hiện nay, bảo đảm vừa bám sát lý luận của Đảng, vừa phù hợp với thực tiễn phát triển ở cơ sở.
Bên cạnh đó, các chuyên gia, nhà khoa học cũng đóng góp nhiều ý kiến nhằm hoàn thiện hệ thống tiêu chí theo hướng khoa học, cụ thể, có khả năng đo lường và dễ áp dụng trong thực tiễn. Một số nội dung được quan tâm gồm: định hướng phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại, xanh và bền vững; xây dựng đời sống văn hóa phong phú; nâng cao chỉ số hạnh phúc của người dân; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển nguồn nhân lực; đồng thời xây dựng chính quyền cơ sở hoạt động hiệu lực, hiệu quả.
Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính ở cấp xã, hướng tới xây dựng chính quyền phục vụ người dân và doanh nghiệp. Nhiều ý kiến cho rằng, mô hình “Xã xã hội chủ nghĩa” cần gắn chặt với việc nâng cao chất lượng quản trị địa phương, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành.
Nội dung được nhiều đại biểu quan tâm, đó là phát huy dân chủ ở cơ sở, nâng cao vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng và hệ thống chính trị, đồng thời khuyến khích sự tham gia tích cực của người dân trong quản trị xã hội và phát triển cộng đồng. Theo các ý kiến tại tọa đàm, người dân phải thực sự trở thành chủ thể của quá trình phát triển, được tham gia vào việc xây dựng, giám sát và thụ hưởng các thành quả của mô hình.
Đóng góp ý kiến tại tọa đàm, giáo sư, tiến sĩ Vũ Văn Hiền cho rằng, xã Trấn Yên cần đi đầu trong việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cần xây dựng bộ máy quản lý năng động, gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân tốt hơn. Đồng thời, việc xây dựng mô hình “Xã xã hội chủ nghĩa” cần hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện, lấy con người làm trung tâm, xây dựng địa phương “giàu đẹp, nghĩa tình, yên bình, hạnh phúc”.
Phát biểu tại tọa đàm, tiến sĩ Triệu Tài Vinh - Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh, xây dựng mô hình “Xã xã hội chủ nghĩa” là vấn đề mới, chưa có tiền lệ. Vì vậy, quá trình xây dựng đề án cần sự tham gia đóng góp trí tuệ của các nhà khoa học, chuyên gia, đồng thời gắn chặt với kinh nghiệm thực tiễn từ cơ sở. Những ý kiến tại tọa đàm sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện nội dung đề án, bảo đảm tính khoa học, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế.
Phát biểu tổng hợp các ý kiến tọa đàm, tiến sĩ Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lào Cai khẳng định, tỉnh sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ cơ sở để tiếp tục hoàn thiện Bộ tiêu chí và Đề án thí điểm xây dựng mô hình “Xã xã hội chủ nghĩa” tại xã Trấn Yên. Quan điểm của tỉnh là đề án cần được xây dựng ngắn gọn, dễ hiểu, dễ triển khai và xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong quá trình thực hiện.
Định hướng phát triển của mô hình hướng tới xây dựng xã thông minh, xã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mức hai con số, đồng thời nâng cao rõ rệt đời sống vật chất và tinh thần của người dân so với nhiều địa phương khác. Qua đó, góp phần xây dựng nông thôn ngày càng hiện đại, kinh tế phát triển, xã hội tiến bộ và đời sống Nhân dân ngày càng được nâng cao.
Việc nghiên cứu, thí điểm mô hình “Xã xã hội chủ nghĩa” tại Trấn Yên được kỳ vọng sẽ tạo thêm cơ sở thực tiễn cho quá trình cụ thể hóa mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đồng thời góp phần tìm kiếm những mô hình phát triển bền vững từ cấp cơ sở, làm tiền đề để có thể nghiên cứu, nhân rộng trong thời gian tới.
