Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Ngozi Okonjo-Iweala đã đưa ra cảnh báo rằng hệ thống thương mại toàn cầu đang trải qua cuộc khủng hoảng sâu sắc nhất trong khoảng 80 năm qua, trong bối cảnh các biện pháp thuế quan đơn phương của Mỹ làm gia tăng căng thẳng thương mại quốc tế.
Trả lời phỏng vấn tờ Die Welt của Đức, bà Okonjo-Iweala cho rằng các biện pháp tăng thuế đơn phương do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt đối với nhiều quốc gia đã gây ra những biến động nghiêm trọng trong hệ thống thương mại đa phương.
Theo bà, đây là những biến động “lớn nhất trong 80 năm qua,” kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, thời điểm hệ thống thương mại quốc tế dựa trên luật lệ được hình thành.
Trong những năm gần đây, WTO gặp nhiều khó khăn trong việc thực thi các quy định thương mại do những bất đồng giữa các thành viên, đặc biệt là giữa các nền kinh tế lớn. Cơ chế giải quyết tranh chấp của tổ chức này cũng bị tê liệt một phần sau khi Mỹ nhiều lần ngăn cản việc bổ nhiệm thẩm phán mới cho cơ quan phúc thẩm của WTO.
Trong bối cảnh đó, Tổng Giám đốc WTO đề xuất các quốc gia thành viên tăng cường hợp tác thông qua những nhóm hợp tác tự nguyện trong nội bộ tổ chức.
Theo bà Okonjo-Iweala, các quốc gia có thể cùng nhau xây dựng những quy tắc thương mại mới và đưa ra các quyết định chung, qua đó giúp duy trì hoạt động của hệ thống thương mại đa phương trong khi các cải cách rộng lớn hơn đang được thảo luận.
Mặc dù vậy, bà Okonjo-Iweala nhấn mạnh rằng hệ thống thương mại toàn cầu vẫn tiếp tục vận hành trên cơ sở các quy định của WTO. Theo bà, khoảng 75% hoạt động thương mại hàng hóa trên thế giới hiện nay vẫn diễn ra theo những quy tắc của tổ chức này.
Bà cho rằng đa số các quốc gia thành viên vẫn tôn trọng những nguyên tắc thương mại đa phương và do đó hệ thống WTO vẫn chưa bị phá vỡ hoàn toàn.
Đáng chú ý, mặc dù chỉ trích các biện pháp thuế quan đơn phương của Mỹ song Tổng Giám đốc WTO vẫn đánh giá Mỹ là một thành viên quan trọng của hệ thống thương mại toàn cầu. Bà cho rằng Mỹ có thể đóng vai trò là động lực thúc đẩy các cải cách cần thiết trong WTO.
Theo bà Okonjo-Iweala, việc các quốc gia thành viên hiện sẵn sàng thảo luận về những cải cách khó khăn đối với hệ thống thương mại đa phương có thể mở ra cơ hội mới cho việc củng cố vai trò của WTO trong bối cảnh kinh tế thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức./.
