Ngày 4/12, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết căn bệnh sốt rét đã cướp đi sinh mạng của hàng trăm nghìn người trong năm 2024, chủ yếu là trẻ nhỏ ở khu vực phía Nam sa mạc Sahara của châu Phi.
Cơ quan y tế của Liên hợp quốc đồng thời cảnh báo nguy cơ gia tăng tình trạng kháng thuốc, biến đổi khí hậu và thiếu ngân sách cho công tác phòng chống sốt rét.
Theo báo cáo thường niên của WHO về bệnh sốt rét, số ca tử vong do căn bệnh này trong năm 2024 là khoảng 610.000 người, tăng nhẹ so với năm 2023. Số ca mắc bệnh cũng tăng, từ 273 triệu ca lên ước tính 282 triệu ca.
Sau những tiến bộ vượt bậc vào đầu những năm 2000, cuộc chiến chống sốt rét trên toàn cầu đã chững lại trong thập kỷ qua. Trong khi 47 quốc gia được công nhận đã loại trừ bệnh sốt rét, nhiều nước khác lại đang chứng kiến sự gia tăng số ca mắc bệnh, đặc biệt là Ethiopia, Madagascar và Yemen.
Ông Daniel Ngamije Madandi, Giám đốc Chương trình phòng chống sốt rét trên toàn cầu của WHO, cho biết vẫn còn quá nhiều người tử vong vì một căn bệnh có thể phòng ngừa và chữa khỏi.
Ông cảnh báo tình trạng kháng thuốc điều trị sốt rét và kháng hóa chất diệt côn trùng có trong một số sản phẩm màn ngủ đang ngày càng gia tăng, cùng với tác động của biến đổi khí hậu và xung đột. Tất cả đều gây khó khăn cho nỗ lực ứng phó với căn bệnh lây truyền qua muỗi này.
Số ca mắc và tử vong do sốt rét gia tăng một phần do tình trạng tăng dân số. Tuy nhiên, theo WHO, tỷ lệ mắc bệnh sốt rét cũng gia tăng trong giai đoạn 2015-2024, từ 59 ca lên 64 ca trên 100.000 người. Dù tỷ lệ tử vong giảm nhưng chỉ rất ít, từ 14,9 ca xuống 13,8 ca trên 100.000 người.
WHO cho biết nguồn tài trợ cho chương trình phòng chống sốt rét luôn thấp hơn mức cần thiết. Năm 2024, tổng số tiền tài trợ đạt 3,9 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với mức mục tiêu là hơn 9 tỷ USD.
Ông Ngamije cảnh báo: "Tình trạng thiếu kinh phí cho nỗ lực đẩy lùi căn bệnh sốt rét tiềm ẩn nguy cơ rõ ràng, đó là khả năng bùng phát một đợt dịch bệnh trên diện rộng và khó kiểm soát."
Ông cho biết các công cụ mới và cải tiến, bao gồm các phương pháp điều trị, chẩn đoán và vaccine phòng sốt rét, đã mang lại hy vọng và cứu sống hàng triệu người.
Tuy nhiên, các biện pháp này phải tiếp cận được những nhóm dân cư có nguy cơ để phát huy hiệu quả, và đây là trách nhiệm của chính phủ các quốc gia bị ảnh hưởng lẫn các nhà tài trợ quốc tế.
