Ứng dụng các công cụ và chỉ số đo lường thực hiện kinh tế tuần hoàn

Tại Việt Nam, khái niệm kinh tế tuần hoàn được cụ thể trong Luật Bảo vệ môi trường 2020 và trong Nghị định số 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. 

Phát triển Khu công nghiệp sinh thái là động lực thúc đẩy Kinh tế tuần hoàn
Phát triển Khu công nghiệp sinh thái là động lực thúc đẩy Kinh tế tuần hoàn

Điều 142 Luật Bảo vệ môi trường quy định cụ thể các chỉ tiêu xác định kinh tế tuần hoàn bao gồm: năng suất tài nguyên; giảm thiểu việc tiêu thụ nhiên liệu, đặc biệt là nhiên liệu hóa thạch; kéo dài vòng đời sản phẩm; giảm phát thải, rác thải ra môi trường và không gây tác động xấu đến môi trường. Nghị định số 08/2022/NĐ-CP giao Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng, ban hành khung hướng dẫn áp dụng, đánh giá việc thực hiện kinh tế tuần hoàn.

Kết quả nghiên cứu của Viện Chiến lược Chính sách tài nguyên và môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho thấy việc áp dụng các công cụ, chỉ tiêu đo lường, đánh giá thực hiện kinh tế tuần hoàn đã được triển khai ở nhiều quốc gia trên thế giới, đặc biệt là các quốc gia tiên phong thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn như Cộng hòa Liên bang Đức, Nhật Bản, Trung Quốc…Năm 2012 Cộng hòa Liên bang Đức đã ban hành Luật Kinh tế tuần hoàn thay thế cho Luật Quản lý chất thải và Chu trình khép kín. Luật đã phát triển một hệ thống kế hoạch hoàn chỉnh, thiết lập mục tiêu thực hiện kinh tế tuần hoàn theo lộ trình rõ ràng, gắn liền với đặc điểm địa lý, kinh tế, xã hội cụ thể của từng bang. Cục Thống kê Liên bang xây dựng các chỉ số khác nhau cho kinh tế tuần hoàn như hiệu suất sử dụng nguyên liệu thô, tiêu thụ nguyên liệu thô, khối lượng chất thải và tái chế.

Nhật Bản đã phát triển bộ chỉ số kinh tế tuần hoàn gồm 4 chỉ số chính cùng với hơn 40 chỉ số phụ và các chỉ số bổ trợ. Các chỉ số này được xây dựng dựa trên mô hình dòng vật chất để đánh giá tiến trình tuần hoàn của nền kinh tế theo các phạm vi, cấp độ khác nhau. Hệ thống Chỉ số Đánh giá về phát triển kinh tế tuần hoàn của Trung Quốc được ban hành lần đầu tiên vào năm 2007, sửa đổi năm 2017, bao gồm các chỉ tiêu toàn diện như năng suất tài nguyên chính; tỷ lệ tái chế tài nguyên thứ cấp tương ứng với một loạt các chỉ tiêu cụ thể.

Việt Nam đã có chính sách nhằm xây dựng, hoàn thiện hệ thống tiêu chí về kinh tế tuần hoàn theo hướng chú trọng khía cạnh kinh tế, gia tăng lợi ích kinh tế…Cụ thể tại Khoản 1 Điều 138 Nghị định số 08/2022/NĐ-CP, hướng đến tập trung về sử dụng tài nguyên hiệu quả, kéo dài vòng đời sản phẩm và hạn chế phát sinh chất thải…Trong đó có xét đến các cấp độ và nhu cầu đo lường đánh giá chỉ số của kinh tế tuần hoàn bao gồm cấp vĩ mô, cấp vi mô, cấp sản phẩm,…thông qua các chỉ tiêu về việc sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm và phát triển năng lượng tái tạo…Tuy nhiên, việc xây dựng các chỉ số kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam còn gặp nhiều vướng mắc do thiếu hệ thống pháp lý cụ thể; chưa đủ các công cụ đáp ứng và phương pháp chuẩn hóa quá trình thu thập quản lý, đo lường dữ liệu đánh giá các chỉ số…

Vì vậy theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Thọ, Viện trưởng Viện Chiến lược Chính sách tài nguyên và môi trường, xây dựng khung giám sát, các chỉ số đo lường có ý nghĩa rất quan trọng đối với việc triển khai các nhiệm vụ, giải pháp thực hiện kinh tế tuần hoàn trên phạm vi cả nước. Các công cụ, chỉ số nhằm theo dõi, đánh giá quá trình, tiến độ và hiệu quả của các hoạt động áp dụng kinh tế tuần hoàn đáp ứng mục tiêu giảm khai thác, sử dụng các nguồn tài nguyên không tái tạo, tài nguyên nước; tăng hiệu quả sử dụng tài nguyên, nguyên liệu, vật liệu; tiết kiệm năng lượng; đồng thời kéo dài thời gian sử dụng vật liệu, thiết bị, sản phẩm, hàng hóa, các linh kiện, cấu kiện; hạn chế chất thải phát sinh và giảm thiểu tác động xấu đến môi trường. Đây là cơ sở để các bộ, ngành, địa phương xây dựng và tổ chức thực hiện kinh tế tuần hoàn phù hợp chức năng, nhiệm vụ, phạm vi, địa bàn quản lý.

Tiến sĩ Lại Văn Mạnh, Trưởng Ban Kinh tế Tài nguyên và Môi trường (Viện Chiến lược Chính sách tài nguyên và môi trường) đề xuất phát triển tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật cho các hoạt động về kinh tế tuần hoàn với phương châm đảm bảo tính thống nhất, dễ dàng áp dụng; xây dựng bộ công cụ hỗ trợ và dùng chung. Cùng với đó, tổ chức các khóa đào tạo cho doanh nghiệp, nhà quản lý và triển khai các chiến dịch truyền thông nâng cao nhận thức của cộng đồng về lợi ích và cách thức triển khai kinh tế tuần hoàn cũng như thực hiện đánh giá, đo lường các chỉ số liên quan; lồng ghép, tích hợp các nguyên tắc kinh tế tuần hoàn vào các chiến lược phát triển quốc gia và ngành, đảm bảo tính bền vững và dài hạn.

Để kinh tế tuần hoàn đạt mục tiêu cần cộng đồng chung tay, thay đổi từ nhận thức đến hành vi. Đây là quá trình đòi hỏi cả hệ thống cải cách đồng bộ từ chính sách hỗ trợ, công nghệ, tài chính và năng lực vận hành.

Theo baotintuc.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai mở hướng đầu tư xanh từ rừng

Lào Cai mở hướng đầu tư xanh từ rừng

Với hơn 860.000 ha đất có rừng, tỷ lệ che phủ đạt 61,4% cùng hệ sinh thái đa dạng, Lào Cai có nhiều lợi thế phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với bảo tồn thiên nhiên. Bên cạnh khai thác giá trị từ gỗ và lâm sản, tỉnh đang mở hướng thu hút đầu tư vào du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và phát triển dược liệu dưới tán rừng, hướng tới khai thác hiệu quả giá trị đa dụng của rừng.

Tiếp cận vốn từ năng lực sản xuất và phương án kinh doanh

Tiếp cận vốn từ năng lực sản xuất và phương án kinh doanh

Trong hoạt động tín dụng, tài sản bảo đảm từng được xem là một trong những yếu tố quan trọng khi ngân hàng xem xét cho vay. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của chính sách tín dụng, cách tiếp cận vốn đang dần chuyển sang đánh giá toàn diện năng lực sản xuất, tính khả thi của phương án kinh doanh, dòng tiền và khả năng trả nợ. Sự chuyển dịch này mở ra thêm cơ hội cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh tiếp cận nguồn vốn phục vụ phát triển sản xuất, kinh doanh.
Mở rộng cơ hội

Nghĩa Lộ khởi công dự án 50 tỷ đồng cải tạo, nâng cấp đường 2/9

Nghĩa Lộ khởi công dự án 50 tỷ đồng cải tạo, nâng cấp đường 2/9

Sáng 18/11, UBND phường Nghĩa Lộ tổ chức lễ khởi công dự án cải tạo, nâng cấp đường 2/9. Dự án sử dụng 50 tỷ đồng từ ngân sách phường để nâng cấp hơn 1,1 km đường, mở rộng mặt đường từ khoảng 3 m lên 10,5 m và xây dựng hệ thống thoát nước nhằm khắc phục tình trạng ngập úng trên tuyến.

Lào Cai có 4 sản phẩm trà đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia

Lào Cai có 4 sản phẩm trà đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia

Sáng 18/11, tại Hà Nội, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp Trung ương năm 2026 tổ chức họp đợt 1, xem xét hồ sơ đề nghị đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp quốc gia và đánh giá, phân hạng lại các sản phẩm đã được công nhận.

Phát triển công nghiệp vật liệu gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển công nghiệp vật liệu gắn với bảo vệ môi trường

Thực hiện Kế hoạch số 130-KH/TU của Tỉnh ủy với nguyên tắc kiên quyết không đánh đổi môi trường lấy lợi ích kinh tế, ngành công nghiệp vật liệu trên địa bàn đang phải định hình lại phương thức sản xuất. Dưới sự giám sát trực tiếp từ cấp ủy cơ sở và tổ chức công đoàn, các nhà máy, công trường khai thác khoáng sản bắt buộc phải vận hành hệ thống tuần hoàn khép kín để vừa duy trì nhịp độ sản xuất, vừa bảo đảm an toàn không gian sinh thái.

Sản xuất vụ đông ở Khánh Yên: Khi người dân chủ động

Sản xuất vụ đông ở Khánh Yên: Khi người dân chủ động

Năm 2026, xã Khánh Yên phấn đấu gieo trồng 160 ha cây vụ đông. Với sự định hướng, hỗ trợ của chính quyền địa phương và tinh thần chủ động của người dân trong lựa chọn cây trồng, bố trí thời vụ, gắn sẳn xuất với tiêu thụ sản phẩm, vụ đông đang mở ra cơ hội khai thác hiệu quả đất canh tác, tăng thu nhập cho người dân.

1.500 tỷ đồng thuế, phí được miễn giảm, Lào Cai vượt dự toán thu ngân sách

1.500 tỷ đồng thuế, phí được miễn giảm, Lào Cai vượt dự toán thu ngân sách

Mặc dù việc triển khai các chính sách miễn, giảm thuế, phí theo quy định của Trung ương làm giảm nguồn thu khoảng 1.500 tỷ đồng, công tác thu ngân sách trên địa bàn tỉnh Lào Cai vẫn đạt kết quả tích cực. Tính đến ngày 15/11/2026, Thuế tỉnh Lào Cai đã thu 11.200 tỷ đồng, bằng 119% dự toán Trung ương giao và 108% dự toán tỉnh giao, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước.

fb yt zl tw