Tranh thủ những ngày nắng, chị Giàng Thị Dung (tổ dân phố Sín Chải, thị trấn Si Ma Cai) tất tả chạy máy tách hạt ngô rồi phơi cho kịp khô. Những vất vả, mệt nhọc của chị bỗng tan biến khi nhận được cuộc điện thoại hỏi thăm tình hình con cái, nhà cửa và dặn dò của người chồng đang làm công nhân tại Hải Phòng.
Chị Dung cho biết mấy năm trước hai vợ chồng đi làm thuê bên kia biên giới, dành dụm được ít tiền xây căn nhà này. Sau đó, việc đi lại qua biên giới khó khăn, ruộng đất không có nhiều nên hai vợ chồng bàn nhau là chồng đi làm thuê còn vợ ở nhà chăm lo con cái. Được sự hỗ trợ của Hội Liên hiệp Phụ nữ thị trấn Si Ma Cai, gia đình chị cũng tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi của ngân hàng chính sách để mua thêm 5 con bò về nuôi.
Tiền làm công nhân của chồng tiết kiệm gửi về cộng với sự xoay xở của chị Dung đã giúp gia đình có điều kiện chăm lo cho con cái học hành, lại không phải đối diện những nỗi bất an như trước đây khi làm thuê bên kia biên giới.
Người phụ nữ Mông ấy vẫn giữ nết tần tảo, chịu khó nhưng đã biết chủ động trao đổi với chồng những công việc chung trong gia đình để cùng nhau gây dựng cuộc sống tốt hơn cho thế hệ sau này.
Chị Hoàng Thị Dín, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thị trấn Si Ma Cai chia sẻ: Đây là thay đổi đáng kể bởi trước đây phụ nữ chỉ biết làm việc quần quần suốt ngày, đàn ông tự quyết định mọi việc theo ý mình.
Ở tổ dân phố Gia Khâu, chúng tôi lại được nghe ở gia đình chị Thào Thị D. một câu chuyện khác. Chị D. kể mỗi lần người chồng uống rượu say xỉn lại mắng chửi thậm tệ mấy mẹ con, ấy vậy mà bản thân chỉ biết ngồi im nghe. Căn nhà truyền thống của người Mông với bốn bức tường đất trở thành nơi giam hãm cuộc sống gia đình đầy ngột ngạt, tăm tối.
Nhưng đó đã là chuyện của ngày hôm qua, bây giờ chồng chị đã thay đổi nhiều. Anh chăm chỉ trồng ngô, nuôi bò, cùng vợ lo cho con cái học hành, gia đình rộn rã tiếng cười. Chị D. cho biết những thay đổi ấy bắt đầu đến từ những lần hai vợ chồng đi tham gia các buổi sinh hoạt của Tổ truyền thông xóa bỏ định kiến về giới do Hội Liên hiệp Phụ nữ thị trấn Si Ma Cai tổ chức.
Thực hiện dự án 8 về "Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ và trẻ em" thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thị trấn Si Ma Cai có 4 tổ dân phố được thụ hưởng là Sín Chải, Gia Khâu, Nà Cảng, Nà Cáng. Đây là 4 tổ dân phố giáp biên giới, đời sống của người dân còn nhiều khó khăn, kinh tế của bà con những khu vực này không khác là bao so với các thôn ở các xã lân cận. Chính những khó khăn đó càng làm cho những các định kiến và khuôn mẫu giới ăn sâu, bám rễ trong đời sống đồng bào.
Hội Liên hiệp Phụ nữ thị trấn đã thành lập các Tổ tuyên truyền, vận động thay đổi nếp nghĩ, cách làm góp phần xóa bỏ các định kiến và khuôn mẫu giới trong gia đình và cộng đồng, những tập tục văn hóa có hại và một số vấn đề xã hội cấp thiết cho phụ nữ và trẻ em. Sau khi thành lập, các tổ duy trì các cuộc sinh hoạt định kỳ mỗi tháng một lần. Những câu chuyện của các gia đình chia sẻ tại đây được các thành viên trong tổ lắng nghe, tư vấn, giúp phụ nữ tự tin, mạnh dạn hơn trong việc phát huy vai trò của bản thân trong gia đình, cộng đồng.
Bà Giàng Lệ Nam, Phó Trưởng phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện Si Ma Cai cho biết trong cộng đồng dân tộc Mông có những định kiến về giới không biết tồn tại từ bao giờ khiến phụ nữ rất thiệt thòi. Ví dụ như phải có con trai để thừa kế tài sản, áp lực lao động đè nặng lên vai, ngại tranh chấp đất đai nên khi chồng mất thì đi lấy chồng khác mà không hiểu quyền lợi của bản thân được pháp luật bảo vệ... Những vấn đề rút ra từ thực tiễn này sẽ được lồng ghép vào bài giảng trong các buổi tập huấn để truyền đạt đến các thành viên tổ truyền thông, sau đó thiết kế các nội dung sinh hoạt tại cộng đồng dân cư. Trước hết là phải làm cho người phụ nữ biết tự bảo vệ mình.
Chị Hoàng Thị Dín, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thị trấn Si Ma Cai cho biết, để thay đổi những định kiến trong cộng đồng dân cư và từng gia đình thì phải kiên trì và mất nhiều thời gian hơn nữa nhưng những kết quả bước đầu đã cho thấy các tổ truyền thông đang đi đúng hướng.
