Phát biểu trước Đại hội đồng LHQ, Tổng thư ký Guterres cảnh báo thế giới hiện nay “đầy rẫy xung đột, bất bình đẳng và những diễn biến khó lường”, giữa lúc hợp tác quốc tế suy yếu ở đúng thời điểm cấp thiết nhất. Trong khi đó, hệ thống toàn cầu cũng đang chịu áp lực chưa từng có vì chiến tranh, chia rẽ, biến đổi khí hậu và sự xói mòn thượng tôn pháp luật quốc tế. Ông đánh giá, trong bối cảnh các chia rẽ địa chính trị ngày càng gia tăng và nguồn tài trợ cho phát triển-nhân đạo bị cắt giảm, chủ nghĩa đa phương đang thật sự đối mặt với thử thách.
Người đứng đầu LHQ cảnh báo tình trạng “xói mòn luật pháp quốc tế đang diễn ra ngay trước mắt" khi các cuộc tấn công nhằm vào dân thường, nhân viên nhân đạo, hành động thay đổi chính phủ trái luật pháp, cướp bóc tài nguyên vẫn đang diễn ra. Ngoài ra, ông cũng bày tỏ quan ngại trước tình trạng “tập trung hóa tài sản và quyền lực” khi 1% người giàu nhất hiện nắm giữ tới 43% tài sản của thế giới.
Trong bài phát biểu, Tổng thư ký António Guterres cũng lưu ý đến những thách thức của việc kiểm soát công nghệ mới nổi, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI).
Về biến đổi khí hậu, Tổng thư ký cảnh báo rằng một thế giới hỗn loạn về khí hậu “không thể là một thế giới hòa bình” và dù nhiệt độ thế giới tăng quá ngưỡng 1,5 độ C là điều khó có thể tránh khỏi song không phải là không thể đảo ngược. Ông kêu gọi đẩy nhanh các nỗ lực cắt giảm khí thải, chuyển đổi năng lượng công bằng và tăng cường tài chính cho khí hậu.
Tổng thư ký cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải cải cách thể chế toàn cầu, trong đó có các tổ chức tài chính quốc tế và Hội đồng Bảo an LHQ, vì “cách giải quyết các vấn đề của năm 1945 sẽ không giải quyết được các vấn đề của năm 2026”.
