Các nhà khoa học vừa làm rõ cách ngựa tạo ra tiếng hí đặc trưng - âm thanh được cho là khác biệt trong thế giới động vật.
Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Current Biology, tiếng hí là sự kết hợp đồng thời giữa âm trầm và âm cao. Phần âm trầm được tạo ra khi luồng khí đi qua các dải mô trong thanh quản và làm chúng rung, tương tự cách con người nói và hát.
Điều khiến giới khoa học bối rối lâu nay là phần âm cao. Thông thường, động vật có kích thước lớn sẽ có hệ thống phát âm lớn và tạo ra âm thanh trầm hơn. Tuy nhiên, ngựa lại tạo được âm cao đặc trưng.
Nhóm nghiên cứu phát hiện âm cao này là một dạng “huýt sáo” bắt nguồn từ thanh quản. Khi ngựa hí, không khí làm rung các mô trong thanh quản, đồng thời vùng phía trên co lại, tạo một khe hẹp để luồng khí thoát ra, hình thành âm huýt sáo. Cơ chế này khác với con người, vốn huýt sáo bằng miệng.
Để quan sát quá trình này, các nhà khoa học đưa camera nhỏ qua mũi ngựa khi chúng phát ra tiếng hí và tiếng “nicker” - âm thanh nhẹ hơn thường dùng để giao tiếp gần. Họ cũng chụp quét chi tiết và thổi không khí qua thanh quản của ngựa đã chết để kiểm tra rung động.
Trước đây, một số loài gặm nhấm nhỏ như chuột có thể tạo ra âm huýt sáo tương tự. Tuy nhiên, ngựa là loài động vật có vú lớn đầu tiên được ghi nhận có khả năng này và cũng là loài duy nhất được biết đến có thể huýt sáo qua thanh quản trong khi phát ra âm thanh.
Các nhà khoa học cho rằng tiếng hí hai tông có thể giúp ngựa truyền tải nhiều thông điệp cùng lúc. Ngựa Przewalski trong tự nhiên và hươu nai sừng tấm cũng có khả năng tương tự, trong khi các họ hàng xa hơn như lừa và ngựa vằn không tạo được âm cao này.
Theo nhóm nghiên cứu, việc kết hợp hai tần số có thể giúp ngựa thể hiện cảm xúc đa dạng hơn trong quá trình giao tiếp xã hội.
