Báo Bangkok Post đưa tin, Tòa án Hiến pháp Thái Lan hôm nay 29/8 đã ra phán quyết phế truất Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra, cho rằng cuộc gọi điện của bà với Chủ tịch Thượng viện Campuchia Hun Sen là vi phạm đạo đức công vụ.
Điều này đồng nghĩa với việc nữ Thủ tướng đang bị đình chỉ sẽ ngay lập tức bị bãi nhiệm.
Bà Paetongtarn là thủ tướng thứ năm của Thái Lan trong vòng 17 năm qua bị Tòa án Hiến pháp phế truất.
Với phán quyết này, bà Paetongtarn trở thành thành viên thứ ba của gia tộc Shinawatra có nhiệm kỳ thủ tướng bị chấm dứt sớm. Cha bà - ông Thaksin Shinawatra - bị lật đổ trong cuộc đảo chính quân sự năm 2006, còn người cô Yingluck Shinawatra cũng bị Tòa án Hiến pháp buộc rời nhiệm sở vào năm 2014.
Phó Thủ tướng thứ nhất của Thái Lan, ông Phumtham Wechayachai, sẽ thay thế bà Paetongtarn giữ chức quyền thủ tướng. Ông vốn đã đảm nhiệm vai trò này kể từ khi bà Paetongtarn bị đình chỉ hồi tháng 7.
Một thủ tướng mới sẽ được bầu thông qua bỏ phiếu tại Hạ viện, nhưng các nghị sĩ chỉ có thể lựa chọn trong danh sách ứng viên đã được đề cử trước đó.
Hiện có 5 người, thuộc 4 đảng khác nhau, đủ điều kiện được đề cử làm thủ tướng gồm: Ông Chaikasem Nitisiri thuộc đảng Pheu Thai, lãnh đạo đảng Bhumjaithai theo đường lối bảo thủ Anutin Charnvirakul, cựu Thủ tướng Prayuth Chan-ocha, Phó Thủ tướng kiêm bộ trưởng Năng lượng Pirapan Salirathavibhaga của đảng Thống nhất Quốc gia Thái Lan, và ông Jurin Laksanawisit của đảng Dân chủ theo khuynh hướng bảo thủ.
Bà Paetongtarn đã bị đình chỉ nhiệm vụ thủ tướng kể từ ngày 1/7, khi tòa chấp nhận đơn khiếu nại của một nhóm thượng nghị sĩ cáo buộc bà vi phạm chuẩn mực đạo đức sau khi nội dung cuộc điện đàm bị rò rỉ.
Bà Paetongtarn đã lên tiếng xin lỗi nhưng khẳng định cuộc điện đàm của bà nằm trong nỗ lực đàm phán nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình cho tranh chấp biên giới. Sau đó, từ ngày 4/7, bà Paetongtarn giữ cương vị Bộ trưởng Văn hóa Thái Lan.
Tuần trước, cha bà Paetongtarn, cựu thủ tướng Thaksin Shinawatra, đã được tuyên trắng án trong một vụ kiện mà ông bị cáo buộc tội khi quân. Theo phán quyết của tòa án, những bằng chứng được đệ trình không đủ để kết tội ông.
Mặc dù vậy, ông vẫn đang đối mặt với một vụ kiện khác liên quan đến việc trở về Thái Lan năm 2023, sau 16 năm sống lưu vong.
Ông Thaksin giữ chức thủ tướng Thái Lan từ năm 2001 nhưng bị lật đổ trong cuộc đảo chính quân sự năm 2006 và đối mặt với hàng loạt tội danh.
Ông sống lưu vong từ năm 2008 sau khi bị lật đổ. Tháng 8/2023, ông trở về nước và lập tức bị áp giải đến Tòa án Tối cao.
Tòa án đã phán quyết 8 năm tù đối với ông Thaksin vì 3 tội danh liên quan đến tham nhũng. Quốc vương Maha Vajiralongkorn sau đó đã giảm án cho ông xuống còn một năm. Tuy nhiên, ông Thaksin phải vào bệnh viện cấp cứu ngay trong đêm đầu tiên thụ án.
Sau một thời gian thụ án ngoài nhà tù, ông Thaksin được trả tự do từ ngày 18/2/2024.
Tòa án Tối cao sẽ quyết định vào tháng tới liệu thời gian nằm viện của ông Thaksin có được tính là thời gian thụ án hay không.
