Khi điểm cảnh báo an toàn trở thành điểm “giật mình”
Đường tỉnh 151 là tuyến giao thông quan trọng, kết nối Khu công nghiệp Tằng Loỏng với cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Đoạn qua địa bàn xã Gia Phú, Tằng Loỏng có mật độ phương tiện lớn, trong đó có nhiều xe tải trọng lớn, xe máy của người dân, học sinh và các phương tiện phục vụ sản xuất, kinh doanh cùng lưu thông.
Tại các khu vực đông dân cư, cổng trường học, nút giao hoặc đường nhánh đấu nối ra trục chính, hệ thống biển báo, gờ, gồ giảm tốc được bố trí nhằm cảnh báo, buộc phương tiện giảm tốc trước khi đi vào khu vực tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Thời gian qua, tại một số vị trí có gồ giảm tốc trên tuyến, nhất là đoạn qua thôn Phẻo, xã Gia Phú, người dân phản ánh vẫn ghi nhận rải rác các vụ việc người điều khiển xe máy bị trượt ngã. Thực tế cho thấy, nhiều sự cố xảy ra khi người điều khiển phương tiện chỉ phát hiện gồ giảm tốc ở khoảng cách gần, dẫn đến phanh gấp, mất lái; đặc biệt trong điều kiện trời mưa hoặc mặt đường có bụi, cát, đất đá rơi vãi.
Ông Vũ Đức Hòa, người dân thôn Phẻo, xã Gia Phú cho rằng, cần nhìn nhận đầy đủ hơn nguyên nhân của từng tình huống: “Biển báo đã được lắp đặt từ xa, người đi đường quen tuyến có thể chủ động giảm tốc. Tuy nhiên, một số trường hợp người điều khiển phương tiện chưa quen đường hoặc di chuyển với tốc độ cao, khi đến gần gồ giảm tốc mới xử lý bất ngờ, dẫn đến phanh gấp và dễ xảy ra trượt ngã. Gồ giảm tốc không phải để gây khó cho người đi đường, mà được bố trí để buộc phương tiện đi chậm lại ở khu đông dân cư, gần trường học. Vấn đề là phải quan sát từ xa và xử lý sớm”.
Anh Nguyễn Xuân Khánh, người dân xã Gia Phú, cũng cho biết tại một số đoạn dốc hoặc gần cầu chui cao tốc, người điều khiển xe máy thường có tâm lý giữ ga để lấy đà mà không chú ý biển báo, khi đến sát gồ mới phanh mạnh, bánh xe dễ bị trượt trên bề mặt đường có cát, bụi.
“Nếu chấp hành đúng biển báo thì sẽ an toàn hơn rất nhiều. Nhưng thực tế có người nhìn thấy biển mà vẫn đi nhanh, có người lại chưa hiểu hết ý nghĩa biển báo. Đến khi gặp gồ mới xử lý thì rất nguy hiểm” - anh Khánh chia sẻ.
Gờ và gồ giảm tốc: Những khác biệt cần nắm rõ khi tham gia giao thông
Một nguyên nhân khiến người tham gia giao thông dễ nhầm lẫn là chưa phân biệt rõ giữa gờ và gồ giảm tốc. Theo đó, gờ giảm tốc thường là vạch sơn nhiệt dẻo hoặc kết cấu tạo rung nhẹ trên mặt đường, có tác dụng cảnh báo bằng thị giác và cảm giác khi phương tiện đi qua. Trong khi đó, gồ giảm tốc là kết cấu nổi trên mặt đường, tạo sự thay đổi cao độ nhằm buộc phương tiện phải giảm tốc độ.
Theo cơ quan chuyên môn, gồ giảm tốc chỉ được sử dụng tại những vị trí thật sự cần thiết như cổng trường học, nút giao, đường nhánh đấu nối ra đường ưu tiên hoặc khu vực tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Khi đi qua gồ, phương tiện cần giảm tốc từ xa, không phanh gấp, không đánh lái né gồ và đi đúng phần đường, làn đường.
Theo ông Đặng Xuân Hoan - Phó Trưởng phòng Quản lý giao thông, Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai, tại các vị trí có gồ giảm tốc, người điều khiển phương tiện cần quan sát biển báo từ xa và chủ động giảm tốc độ, bảo đảm xe di chuyển qua gồ an toàn ở mức thấp, thường khoảng 10 - 15 km/h.
Trước khu vực có gồ giảm tốc, hệ thống cảnh báo không chỉ một biển báo đơn lẻ. Theo phương án tổ chức giao thông, tại nhiều vị trí được thiết lập chuỗi báo hiệu đồng bộ gồm: biển đi chậm, biển khu vực trường học, biển đường có gồ giảm tốc kèm biển phụ báo khoảng cách, biển hạn chế tốc độ 50 km/h, biển cảnh báo trẻ em và biển hạn chế tốc độ 30 km/h.
Nếu người điều khiển phương tiện quan sát và hiểu đầy đủ ý nghĩa của hệ thống biển báo này, việc giảm tốc cần được thực hiện từ xa, có thể hàng chục đến hàng trăm mét phía trước, chứ không phải khi bánh xe đã chạm gồ.
Tiếp thu phản ánh, rà soát và điều chỉnh
Sau phản ánh của người dân và cơ quan báo chí về tình trạng gờ, gồ giảm tốc gây tiếng ồn, rung chấn và đã từng xảy ra một số vụ tai nạn giao thông do trượt ngã trên Đường tỉnh 151, Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai đã phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Lào Cai tiến hành kiểm tra thực tế.
Kết quả rà soát cho thấy, các hạng mục bảo đảm an toàn giao thông tại khu vực cổng trường học, nút giao trên tuyến được triển khai trên cơ sở tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành về báo hiệu đường bộ và gờ, gồ giảm tốc. Đối với Đường tỉnh 151, gồ giảm tốc dạng sống trâu được lựa chọn với chiều cao thấp nhất theo tiêu chuẩn khoảng 6 cm, chiều rộng 1 m; trước và sau gồ có bố trí gờ giảm tốc dạng rải đều và biển cảnh báo đặt trước khoảng 100 m.
Tuy nhiên, quá trình kiểm tra thực địa cũng ghi nhận một số vị trí gồ giảm tốc bị hư hỏng, sơn phản quang mờ do lưu lượng xe tải rỗng chạy nhanh qua kết cấu tạo lực rung chấn mạnh và làm rơi vãi đất đá bám từ thùng xe xuống mặt đường.
Tiếp thu phản ánh, Sở Xây dựng đã đề nghị Ban Quản lý bảo trì đường bộ khẩn trương sửa chữa các vị trí hư hỏng, rà soát toàn bộ hệ thống gồ giảm tốc trên quốc lộ, đường tỉnh, đồng thời thường xuyên phát quang cây cối, bảo đảm không để che khuất hệ thống báo hiệu giao thông.
Đáng chú ý, nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người tham gia giao thông quan sát và xử lý tình huống, các đơn vị liên ngành đã thống nhất điều chỉnh cục bộ khoảng cách đặt biển báo. Cụ thể, điều chỉnh vị trí biển hạn chế tốc độ 30 km/h cách gồ giảm tốc đầu tiên từ 100 m lên 120 m; tăng khoảng cách giữa biển hạn chế tốc độ 30 km/h và 50 km/h từ 80 m lên 100 m.
Những điều chỉnh trên cho thấy các phản ánh từ thực tế của người dân đã được tiếp thu, kiểm tra và xử lý kịp thời. Tuy nhiên, việc sửa chữa, điều chỉnh hạ tầng chỉ là một phần giải pháp; nếu người điều khiển phương tiện vẫn duy trì thói quen chạy nhanh và khi đến gần gồ giảm tốc mới phanh gấp thì nguy cơ mất an toàn giao thông vẫn còn tiềm ẩn.
Thay đổi thói quen để tự bảo vệ
Thực tế trên các tuyến đường liên xã, liên thôn cũng cho thấy, không phải ai nhìn thấy biển báo cũng hiểu và cần xử lý thế nào. Với người cao tuổi, học sinh mới sử dụng xe máy điện, hoặc người dân ở sâu trong thôn, bản ít đi trên các trục đường lớn, việc nhận diện biển ‘đường có gồ giảm tốc’, ‘đi chậm’, ‘hạn chế tốc độ’ vẫn cần được tuyên truyền cụ thể hơn.
Chị Hoàng Thị Lến, người dân xã Tằng Loỏng, chia sẻ: “Có người nhìn thấy biển báo nhưng chưa hiểu rõ ý nghĩa hoặc chưa biết cần xử lý như thế nào. Theo tôi, cần tăng cường tuyên truyền cụ thể hơn: khi gặp biển báo có gồ giảm tốc thì phải chủ động giảm tốc từ xa, không phanh gấp, không đánh lái đột ngột để né gồ. Nếu mọi người hiểu và thực hiện đúng thì sẽ hạn chế được tình trạng trượt ngã”.
Từ góc độ của lực lượng tuần tra, kiểm soát, Trung tá Lê Anh Tuấn - Đội trưởng Đội Cảnh sát giao thông đường bộ số 2, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh Lào Cai cho biết, đơn vị thường xuyên phối hợp khảo sát, kiến nghị khắc phục các vị trí gờ, gồ giảm tốc, biển báo bị mờ theo thời gian. Đồng thời, qua đánh giá của lực lượng chức năng, nhiều vụ tự ngã có yếu tố chủ quan của người điều khiển phương tiện: đi nhanh, thiếu quan sát, đến gần gồ mới phanh gấp nên dễ trượt ngã.
Vì vậy, việc cho rằng các vụ trượt ngã xuất phát từ gồ giảm tốc là chưa đầy đủ; nhưng nếu bỏ qua yếu tố duy tu, bảo trì hệ thống biển báo, vạch sơn và mặt đường cũng chưa đảm bảo thuyết phục. An toàn giao thông tại các vị trí này phụ thuộc đồng thời vào cả hai yếu tố: hạ tầng phải được tổ chức rõ ràng, dễ nhận biết; trong khi đó, người điều khiển phương tiện cần phải quan sát từ xa, chủ động giảm tốc sớm và không phanh gấp khi đã đến sát gồ giảm tốc.
