Từ sáng sớm, khi sương mù còn phủ nhẹ trên những sườn đồi điểm sắc hoa Tớ dày, các đội thi đã có mặt đầy đủ tại sân vận động trung tâm xã với tinh thần phấn khởi, chuẩn bị chu đáo. 6 đội thi đến từ các thôn bản của xã Mù Cang Chải và các xã bạn không chỉ mang theo những sản vật đặc trưng của quê hương, mà còn gửi gắm niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc. Từng hạt gạo nếp nương trắng trong, tròn trịa - kết tinh của đất trời và sức lao động miệt mài trên những thửa ruộng bậc thang được các đội tuyển chọn kỹ lưỡng từ vụ gặt trước, ngâm đủ nước và đồ thành xôi chín tới, tỏa hương thơm dịu nhẹ khắp không gian lễ hội. Đây cũng là nguyên liệu để tạo nên những chiếc bánh giầy thơm ngon.
Bánh giầy (tiếng Mông gọi là “Pá Túa”) không chỉ là một món ăn truyền thống, mà còn mang ý nghĩa biểu trưng cho tình yêu, sự thủy chung và lòng biết ơn của người Mông đối với đất trời, tổ tiên đã phù hộ cho mùa màng bội thu.
Khi tiếng trống khai hội vừa dứt, không khí tại sân vận động xã trở nên sôi động. Những chàng trai Mông lực lưỡng, khỏe khoắn trong trang phục truyền thống bắt đầu giã bánh. Để có được mẻ bánh dẻo, mịn và trắng ngần, đòi hỏi sự phối hợp ăn ý tuyệt đối giữa người giã và người vần bánh. Những giọt mồ hôi lăn dài trên những khuôn mặt rạng rỡ, nhưng không ai cảm thấy mệt mỏi, bởi xung quanh họ là tiếng hò reo, cổ vũ nồng nhiệt của du khách.
Chị Mùa Thị Dở, bản Háng Chú thành viên đội thi đến từ xã Kim Nọi, chia sẻ trong sự hào hứng: Chúng mình đã chuẩn bị gạo nếp ngon nhất từ vụ mùa vừa qua để mang đến hội thi. Bánh càng mịn, càng dẻo thì năm mới càng nhiều may mắn, gia đình càng hạnh phúc.
Càng về trưa, khu vực sân vận động xã - nơi diễn ra hội thi thu hút ngày càng đông du khách. Nhiều người tỏ ra thích thú khi lần đầu trực tiếp chứng kiến quy trình làm bánh thủ công công phu, giàu tính nghệ thuật.
Sau phần giã là công đoạn nặn bánh. Dưới bàn tay khéo léo của các bà, các chị, những khối bột nếp trắng tinh, nóng hổi nhanh chóng được tạo hình thành những chiếc bánh tròn trịa, xinh xắn. Bánh sau khi hoàn thành được đặt trên những lá chuối xanh mướt, trang trí giản dị nhưng toát lên vẻ đẹp thuần khiết của sản vật miền sơn cước. Ban giám khảo làm việc rất sức công tâm, đánh giá dựa trên nhiều tiêu chí: từ độ dẻo, mịn của bánh, thời gian hoàn thành cho đến hình thức trình bày và đặc biệt là hương vị đặc trưng của nếp nương Mù Cang Chải.
Vừa nhanh tay nặn những chiếc bánh tròn trịa cho đội nhà, chị Sùng Thị Lử đến từ xã Púng Luông, phấn khởi chia sẻ: “Hôm nay đội mình dậy từ rất sớm để chuẩn bị nếp nương ngon nhất mang sang xã bạn giao lưu. Thấy khách du lịch khen bánh dẻo, khen người Mông mình khéo tay, mình vui lắm. Đây cũng là dịp để bà con các xã gặp gỡ, chúc nhau những điều tốt đẹp nhất cho năm mới”.
Hội thi giã bánh giầy năm nay không chỉ là một sân chơi văn hóa, mà còn là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của các giá trị truyền thống trong đời sống hiện đại.
Giữa nhịp sống hối hả của năm 2026, việc duy trì và tổ chức những lễ hội như thế này tại Mù Cang Chải đã góp phần quan trọng trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời quảng bá hình ảnh du lịch vùng cao đến với bạn bè trong và ngoài nước.
Chị Cứ Thị Nu - nguyên Phó giám đốc Trung tâm truyền thông và văn hóa Mù Cang Chải cho biết: Hội thi là điểm nhấn quan trọng nhằm bảo tồn và tôn vinh nét đẹp văn hóa truyền thống của đồng bào Mông. Qua đây, chúng tôi mong muốn quảng bá hình ảnh đất và người Mù Cang Chải thân thiện, đậm đà bản sắc đến với du khách gần xa. Đây cũng là dịp để bà con các dân tộc giao lưu, tạo khí thế phấn khởi cho năm mới du lịch phát triển mạnh mẽ.
Sự kiện nằm trong khuôn khổ Festival Khèn Mông và Lễ hội hoa Tớ dày - hai "thương hiệu" du lịch đặc sắc của vùng đất di sản ruộng bậc thang Mù Cang Chải. Việc lồng ghép hội thi giã bánh giầy góp phần làm phong phú không gian lễ hội, nâng cao trải nghiệm du khách và khẳng định sức hút của Mù Cang Chải như một điểm đến văn hóa đặc sắc trong dịp đầu Xuân.
Khép lại hội thi, Ban Tổ chức đã trao giải nhất cho xã Púng Luông; giải nhì thuộc về xã Mù Cang Chải và xã Lao Chải; giải ba trao cho xã Chế Tạo; cùng các giải khuyến khích dành cho thôn Dào Xa và thôn Mồ Dề (xã Mù Cang Chải). Tuy nhiên, vượt lên trên giá trị của các giải thưởng, điều đọng lại sâu sắc nhất chính là niềm vui, sự gắn kết cộng đồng và niềm tự hào về bản sắc, cội nguồn văn hóa. Những chiếc bánh giầy còn nóng hổi được sẻ chia tới mọi người như lời chúc năm mới an lành, mùa màng tốt tươi, vạn sự như ý.
Hội thi giã bánh giầy tại xã Mù Cang Chải đã trở thành điểm nhấn văn hóa sôi động trong chuỗi hoạt động chào Xuân 2026 trên vùng cao, góp phần lan tỏa bản sắc truyền thống, thu hút du khách và tạo đà cho một năm du lịch phát triển khởi sắc, giàu sức bật của quê hương Lào Cai.
