Sinh học số: Cuộc cách mạng giúp con người trẻ khỏe

Nhiều ông lớn công nghệ như Nvidia, Google và Microsoft đang đầu tư hàng tỉ USD vào công nghệ sinh học số (digital biology), xem đây là 'mặt trận mới' của trí tuệ nhân tạo (AI), nơi hứa hẹn giúp tạo ra những loại thuốc trị bệnh mới.

Các ông lớn công nghệ như Nvidia, Google và Microsoft đổ hàng tỉ USD vào phát triển công nghệ sinh học.
Các ông lớn công nghệ như Nvidia, Google và Microsoft đổ hàng tỉ USD vào phát triển công nghệ sinh học.

Nhờ AI cung cấp bộ công cụ mới để giải quyết những vấn đề phức tạp của hệ thống sinh học, "sinh học số" được đánh giá sẽ là cuộc cách mạng công nghệ đáng kinh ngạc tiếp theo.

Đây cũng là lĩnh vực kinh doanh được dự báo sẽ là ngành công nghiệp nhiều tỉ đô trong thời gian tới.

Những thành tựu đổi mới sáng tạo lớn nhất trong thế kỷ 21 sẽ nằm ở sự giao thoa giữa sinh học và công nghệ. Một kỷ nguyên mới đang bắt đầu.

AI và công nghệ sinh học

Ông Stephen Larson - CEO của MetaCell, công ty phát triển phần mềm khoa học thần kinh hàng đầu của Mỹ - mô tả sinh học số là lĩnh vực nghiên cứu "sử dụng phần mềm mô phỏng mạnh mẽ để hiểu các chức năng cơ bản của sự sống… để giúp chúng ta có cơ hội hiểu về những suy yếu của sự sống con người như bệnh tật hay lão hóa".

Sự giao thoa giữa AI và công nghệ sinh học mở ra nhiều ứng dụng sâu rộng như thúc đẩy phát triển thuốc, giảm chi phí và nâng cao kết quả nghiên cứu... Nvidia là một trong những công ty đang có những bước tiến trong lĩnh vực này, theo tạp chí Sovereign.

Phát biểu trước khán giả chủ yếu là các chuyên gia sức khỏe và sinh học tại Hội nghị chăm sóc sức khỏe JP Morgan (Mỹ) vào tháng 1/2024, CEO Nvidia Jensen Huang cho rằng sự đầu tư của công ty ông vào công nghệ sinh học số là một bước đi hợp lý tiếp theo sau sự bùng nổ AI vốn đã định hình lại nhiều ngành công nghiệp.

Tham vọng này thể hiện qua việc Nvidia tăng cường đầu tư vào khoa học đời sống và các ứng dụng AI trong chăm sóc sức khỏe.

Năm 2023, Nvidia bơm 50 triệu USD cho công ty phát triển thuốc Recursion. Năm 2022, Nvidia ra mắt BioNemo - một nền tảng AI cho phép các chuyên gia trong ngành và nghiên cứu dược phẩm đẩy nhanh quá trình xác định và tối ưu hóa các loại thuốc tiềm năng mới, theo tạp chí Forbes.

Trong năm 2023, các nhà nghiên cứu sử dụng mô hình AlphaFold, một công cụ dự đoán cấu trúc protein của Công ty DeepMind thuộc Google, để phát triển một ống tiêm "phân tử" có thể tiêm thuốc trực tiếp vào tế bào và nghiên cứu các loại cây trồng ít phụ thuộc vào thuốc trừ sâu.

Các ông lớn công nghệ khác như Microsoft, Amazon và Salesforce cũng dốc tiền vào lĩnh vực này với các dự án thiết kế protein.

Dù việc sử dụng AI trong chế tạo thuốc không hẳn là mới nhưng các giám đốc điều hành của DeepMind và Nvidia đều khẳng định lúc này là thời điểm đột phá nhờ sự kết hợp của ba yếu tố: sự phong phú của dữ liệu đào tạo AI, sự bùng nổ tài nguyên máy tính và những tiến bộ trong thuật toán AI.

"Ba yếu tố này lần đầu tiên xuất hiện ở đây. Điều này là không thể vào 5 năm trước" - bà Kimberly Powell, phó chủ tịch phụ trách mảng chăm sóc sức khỏe của Nvidia, nói.

Trở ngại

Dù việc khám phá thuốc mới bằng AI đầy hứa hẹn nhưng vẫn có những trở ngại. Một trong số đó là việc phải mất nhiều năm để thử nghiệm lâm sàng các loại thuốc mới.

Và dù Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA) đã chấp thuận thử nghiệm lâm sàng của hơn 100 đề cử thuốc mới song phải mất nhiều năm để chúng có mặt trên thị trường.

Trong nhiều trường hợp, những khó khăn trong quá trình khám phá thuốc mới có thể buộc các gã khổng lồ công nghệ phải bỏ cuộc. Tháng 8/2023, Meta - công ty mẹ của Facebook - đã giải tán nhóm nghiên cứu công nghệ protein mà không cho biết lý do.

Một nút thắt quan trọng mà các công ty công nghệ cần tập trung là việc phải có đủ dữ liệu để đào tạo AI. Bà Anna Marie Wagner, đứng đầu bộ phận AI của công ty sinh học tổng hợp Ginkgo Bioworks, cho biết các công ty công nghệ phụ thuộc nhiều vào dữ liệu chất lượng cao.

Mùa hè năm 2023, Ginkgo Bioworks đã trở thành đối tác chiến lược 5 năm với Google Cloud để có thể nhanh chóng tạo ra dữ liệu sinh học trong các phòng thí nghiệm tự động, sau đó đưa ngay những dữ liệu này trở lại mô hình AI dưới dạng dữ liệu đào tạo mới. Bà Wagner cho biết sự kết hợp này giúp tối ưu hóa quá trình khám phá thuốc mới.

Ông Pushmeet Kohli, phó chủ tịch phụ trách mảng khoa học của DeepMind, cho biết ông đã nhìn thấy sự thay đổi trong cách các nhà sinh học thực hiện công việc của họ trước đây so với ngày nay. "Đó là một sự chuyển đổi đáng kinh ngạc", ông Kohli nói.

281 thương vụ đầu tư khám phá thuốc mới

Không phải chỉ các "ông lớn" mới quan tâm đến lĩnh vực công nghệ khám phá thuốc. Theo PitchBook - công cụ nghiên cứu thị trường tài chính hàng đầu thế giới, từ năm 2021 đến nay đã có 281 thương vụ đầu tư mạo hiểm, trị giá 7,7 tỉ USD, trên toàn cầu vào các công ty khởi nghiệp chuyên ứng dụng AI để phát triển thuốc.

Đỉnh điểm của sự đầu tư vào lĩnh vực mới này là năm 2021 khi bùng nổ dịch COVID-19 với 105 thương vụ, tăng so với 65 thương vụ của năm 2020 và giảm dần về 67 thương vụ trong năm 2023.

Trong báo cáo đầu tháng 3, PitchBook nhấn mạnh các công ty đang ở giai đoạn đầu tích hợp AI vào việc khám phá thuốc vẫn đang rất hào hứng với lĩnh vực mới.

Đến miền Trung học ngành Công nghệ Sinh học.
Đến miền Trung học ngành Công nghệ Sinh học.

Đại học (ĐH) Duy Tân mở ngành đào tạo mới Công nghệ Sinh học sẽ góp phần lấp đầy khoảng trống thiếu hụt nhân lực, cũng như tạo cơ hội cho các "sĩ tử" miền Trung có thể học tập trên chính quê hương mình.

Theo báo Tuổi trẻ

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ngày Chuyển đổi số quốc gia 2026: Chuyển đổi số phải tạo ra giá trị thực chất cho người dân, doanh nghiệp

Ngày Chuyển đổi số quốc gia 2026: Chuyển đổi số phải tạo ra giá trị thực chất cho người dân, doanh nghiệp

Chuyển đổi số không chỉ dừng ở xây dựng hạ tầng, nền tảng và dữ liệu, mà phải tạo ra những kết quả cụ thể, đo lường được trong quản trị, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đây là yêu cầu được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh tại lễ chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026.

Đưa kỹ năng số đến từng thôn, bản

Đưa kỹ năng số đến từng thôn, bản

Không chỉ hỗ trợ máy tính và thiết bị công nghệ cho các thôn, bản, phong trào “Tiếp sức chuyển đổi số thôn bản” do Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai triển khai còn chú trọng hướng dẫn người dân ứng dụng công nghệ trong đời sống hằng ngày. Từ thực hiện thủ tục hành chính, tra cứu thông tin đến thanh toán điện tử, kỹ năng số đang từng bước trở nên quen thuộc, giúp người dân tiếp cận và thụ hưởng những tiện ích mà chuyển đổi số đem lại.

Lào Cai tập huấn sử dụng hệ thống giải quyết thủ tục hành chính tại 9 xã

Lào Cai tập huấn sử dụng hệ thống giải quyết thủ tục hành chính tại 9 xã

Sáng 8/10, tại xã Mậu A, Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh phối hợp với VNPT Lào Cai tổ chức tập huấn sử dụng Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tỉnh Lào Cai cho cán bộ, công chức 9 xã: Phong Dụ Thượng, Phong Dụ Hạ, Châu Quế, Lâm Giang, Đông Cuông, Tân Hợp, Mậu A, Xuân Á và Mỏ Vàng.

Lào Cai thuộc nhóm 5 địa phương làm sạch dữ liệu tiêm chủng cao nhất cả nước

Lào Cai thuộc nhóm 5 địa phương làm sạch dữ liệu tiêm chủng cao nhất cả nước

Lào Cai nằm trong nhóm 5 địa phương có tỷ lệ làm sạch dữ liệu tiêm chủng cao trong toàn quốc. Đây là kết quả nổi bật trong Chiến dịch 90 ngày làm sạch, làm giàu, chuẩn hóa dữ liệu của ngành Y tế, tạo nền tảng để chuyển từ “có dữ liệu” sang “dùng được dữ liệu” trong quản lý, điều hành.

Các hoạt động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số Quốc gia (10/10) trên địa bàn tỉnh

Các hoạt động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số Quốc gia (10/10) trên địa bàn tỉnh

UBND tỉnh Lào Cai ban hành Kế hoạch số 448/KH-UBND tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số Quốc gia (10/10) năm 2026 trên địa bàn tỉnh. Theo Kế hoạch, các hoạt động được tổ chức thường xuyên, tập trung từ ngày 01/10 đến hết tháng 10/2026, nhằm nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành, doanh nghiệp và Nhân dân về vai trò, ý nghĩa của chuyển đổi số; khuyến khích người dân nâng cao kỹ năng số, tiếp cận và sử dụng các nền tảng, dịch vụ số

Bứt tốc định danh điện tử vùng cao: Đưa tiện ích số đến với từng người dân

Bứt tốc định danh điện tử vùng cao: Đưa tiện ích số đến với từng người dân

Đến ngày 30/10/2026, toàn tỉnh phấn đấu 100% công dân đủ điều kiện được tích hợp tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2. Tuy nhiên, ở các xã vùng cao, địa bàn rộng, dân cư phân tán, có nơi còn lõm sóng; nhiều người dân chưa có điện thoại thông minh hoặc chưa quen thao tác trên các ứng dụng số. Để hoàn thành một tài khoản, đôi khi phải bắt đầu từ việc tìm người, hỗ trợ Sim, thiết bị, phiên dịch và chọn giờ làm phù hợp với sinh hoạt của bà con.

AI hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ

AI hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ

Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào giải quyết thủ tục hành chính đang được Lào Cai thử nghiệm tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và một số xã, phường, góp phần thúc đẩy xây dựng chính quyền số và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Hướng đi mới giúp nâng giá trị nông sản

Hướng đi mới giúp nâng giá trị nông sản

Ghi lại quy trình sản xuất, hoặc livestream giới thiệu, đăng sản phẩm lên các nền tảng mạng xã hội là cách người dân xã Bảo Ái (Lào Cai) từng bước đưa công nghệ vào sản xuất, kinh doanh. Từ thay đổi cách quảng bá, kết nối khách hàng đến chủ động mở rộng thị trường, tư duy số đang mở thêm hướng đi mới, góp phần nâng cao giá trị nông sản và hiệu quả sản xuất, kinh doanh tại địa phương.

Kỳ vọng đổi mới dịch vụ công

Kỳ vọng đổi mới dịch vụ công

Những ngày cuối tháng 9, tại trung tâm phục vụ hành chính công (PVHCC) ở một số địa phương trên địa bàn tỉnh, không khí làm việc vẫn diễn ra nhộn nhịp như thường lệ. Tuy nhiên, bên cạnh những quầy tiếp nhận hồ sơ quen thuộc, một “trợ lý” mới đang hỗ trợ người dân và cán bộ trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính (TTHC). Đó là hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) được đưa vào thử nghiệm với kỳ vọng tạo ra bước chuyển mới trong cải cách hành chính và xây dựng chính quyền số.

Mặt trận xã Châu Quế gần dân hơn từ chuyển đổi số

Mặt trận xã Châu Quế gần dân hơn từ chuyển đổi số

Thời gian qua, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ) xã Châu Quế đã đưa chuyển đổi số vào hoạt động bằng những cách làm thiết thực, gần gũi, mở thêm kênh lắng nghe, kết nối với Nhân dân. Nổi bật là "Tổ công nghệ số" và mô hình "Quét mã QR - Lắng nghe ý kiến Nhân dân", giúp người dân dễ tiếp cận, dễ sử dụng và chủ động hơn trong việc phản ánh tâm tư, nguyện vọng.

fb yt zl tw