Nội dung giám sát tập trung đánh giá công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án và quản lý, sử dụng tài sản công sau sắp xếp; trao đổi, thống nhất các giải pháp khắc phục và tổng hợp những kiến nghị, đề xuất của cơ sở.
Tham gia đoàn có các thành viên đoàn giám sát, lãnh đạo các ban HĐND tỉnh và Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND tỉnh.
Tại buổi làm việc, đoàn đã nghe xã Bát Xát báo cáo kết quả thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các dự án trên địa bàn; việc tiếp nhận, sắp xếp, quản lý và xử lý tài sản công sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Theo báo cáo, sau sáp nhập, trên địa bàn xã Bát Xát có 32 công trình, dự án thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng. Trong đó, 18 dự án thực hiện từ trước ngày 01/7/2025 và tiếp tục triển khai sau thời điểm này, với tổng diện tích thu hồi hơn 272 ha, ảnh hưởng đến 1.366 hộ gia đình, cá nhân và 37 tổ chức; tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hơn 488,5 tỷ đồng, đã chi trả hơn 275,2 tỷ đồng, đạt 56,34%.
Từ ngày 01/7/2025 đến 30/6/2026, có 07 dự án được triển khai, với tổng diện tích thu hồi hơn 262 ha, ảnh hưởng đến 571 hộ gia đình, cá nhân và 13 tổ chức; tổng kinh phí hơn 934,1 tỷ đồng, đã chi trả hơn 378,3 tỷ đồng, đạt khoảng 40,5%. Ngoài ra, 07 dự án đã hoàn thành trước ngày 30/6/2026.
Nhiều dự án có khối lượng giải phóng mặt bằng lớn như: Cầu biên giới qua sông Hồng và hạ tầng kết nối; nâng cấp Tỉnh lộ 156 và san gạt mặt bằng hai bên đường; Trạm biến áp 220 kV Bát Xát; tuyến đường dọc sông Hồng kết nối Bản Vược - Y Tý. Riêng Dự án san gạt mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật khu Bản Qua phục vụ giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có khoảng 74 ha đất thu hồi, liên quan đến 267 hộ và 03 tổ chức; đến nay đã phê duyệt phương án bồi thường đối với hơn 90% diện tích.
Một trong những khó khăn được xã Bát Xát báo cáo là hồ sơ địa chính và nguồn gốc sử dụng đất qua nhiều thời kỳ còn thiếu đồng bộ, có trường hợp chồng lấn ranh giới hoặc sai lệch giữa hồ sơ và hiện trạng. Một số hộ chưa thống nhất về giá bồi thường, loại đất, điều kiện tái định cư; việc điều chỉnh quy hoạch, bố trí kinh phí và hoàn thiện một số khu tái định cư chưa đồng bộ với tiến độ thu hồi đất.
Đối với tài sản công, xã Bát Xát hiện được giao quản lý 82 cơ sở nhà, đất. Qua rà soát, 62 cơ sở tiếp tục được sử dụng, 20 cơ sở dôi dư cần xử lý. Địa phương bước đầu đề xuất 03 cơ sở tiếp tục bố trí làm trụ sở, 05 cơ sở thanh lý nhà trên đất và 12 cơ sở giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng xã rà soát quy hoạch để xây dựng phương án khai thác, xử lý theo quy định.
Tại buổi làm việc, các thành viên đoàn giám sát đã trao đổi, làm rõ những kết quả đạt được, đồng thời chỉ ra một số tồn tại, vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và quản lý, sử dụng tài sản công trên địa bàn.
Lãnh đạo xã Bát Xát và các đơn vị liên quan đã giải trình những nội dung đoàn giám sát quan tâm; đồng thời kiến nghị tiếp tục hoàn thiện, thống nhất hướng dẫn thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tăng cường tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở và sớm tháo gỡ vướng mắc liên quan đến hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm khi Nhà nước thu hồi đất.
Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Lý Bình Minh đề nghị địa phương tiếp tục rà soát tiến độ từng dự án, tập trung tháo gỡ các vướng mắc về hồ sơ đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tăng cường phối hợp để đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hồ sơ, phê duyệt phương án và chi trả cho người dân.
Đối với những dự án còn vướng mắc về bố trí tái định cư, điều chỉnh quy hoạch và nguồn kinh phí, địa phương cần chủ động phối hợp với các sở, ngành, chủ đầu tư để tháo gỡ, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung. Những nội dung vượt thẩm quyền, trong đó có chính sách hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm, cần kịp thời tổng hợp, kiến nghị cấp có thẩm quyền hướng dẫn, giải quyết.
Đối với 20 cơ sở nhà, đất dôi dư, đồng chí đề nghị địa phương sớm hoàn thiện hồ sơ pháp lý, xác định rõ phương án sử dụng, thanh lý hoặc khai thác đối với từng cơ sở; đồng thời tăng cường quản lý trong thời gian chờ xử lý, tránh để tài sản xuống cấp, thất thoát, lãng phí.
Đoàn giám sát sẽ tiếp thu các ý kiến, kiến nghị của địa phương để tổng hợp, hoàn thiện kết quả giám sát.
