Nguy cơ một trận lũ lịch sử như năm 1910 có thể trở lại bất kỳ lúc nào đang buộc Paris và toàn vùng Ile-de-France siết chặt các biện pháp ứng phó nhằm tránh các hậu quả khôn lường cho đời sống, kinh tế và hạ tầng của thủ đô nước Pháp.
Trong ký ức của người dân Paris, trận lũ tháng 6/2016 từng nâng mực nước tại cầu Austerlitz nằm ở trung tâm thành phố lên 6,1 m, còn tháng 1/2018 con số này là 5,85 m. Đó là những lần hiếm hoi sau 3 thập kỷ, nhưng vẫn chưa thể so sánh với thảm họa 1910 khi dòng nước dâng tới 8,62 m, làm tê liệt thành phố trong nhiều tháng.
Ông Franck Galland, Giám đốc điều hành ES², công ty tư vấn về khả năng chống chịu đô thị, nhấn mạnh: “Một sự kiện tương tự hoàn toàn có thể lặp lại, với lưu lượng cực đại 2.400 m³/giây, gấp 7 lần bình thường, và mực nước có thể đạt 8,12 m ở Austerlitz”.
Theo các nhà khoa học, xác suất một trận lũ thế kỷ vẫn hiện hữu với Paris - mỗi năm 1% - và biến đổi khí hậu đã làm nguy cơ này tăng thêm tới 40%, đe dọa hàng triệu người và gây thiệt hại hàng chục tỷ euro.
Theo Viện nghiên cứu vùng Paris, nếu kịch bản này xảy ra, khoảng 540 xã thuộc Ile-de-France có thể ngập nước, 1 triệu người bị ảnh hưởng trực tiếp, và khoảng 1,8 triệu người khác bị ảnh hưởng gián tiếp do mất điện, khí đốt hoặc sưởi. Ước tính của CCR - cơ quan tái bảo hiểm công - cho thấy tổng thiệt hại có thể lên tới 42 tỷ euro (49 tỷ USD), phần lớn liên quan đến hoạt động sản xuất, thương mại và công nghiệp.
Để ứng phó, chính quyền Paris và các cơ quan nhà nước sẽ triển khai một loạt diễn tập trong tháng 10. Ngày 13/10, một mô phỏng trực tiếp do thành phố tổ chức sẽ huy động cư dân, doanh nghiệp, lực lượng cứu hộ và các đối tác địa phương, với mục tiêu hình thành phản xạ đúng trong tình huống ngập lụt.
Về phía cảnh sát và các cơ quan nhà nước, nhiều ngày diễn tập liên tiếp sẽ tập trung vào việc phối hợp lực lượng, kiểm tra những điểm nghẽn trong sơ tán và cứu trợ.
Bà Clotilde Yeatman, phụ trách phát triển bền vững và di chuyển của Phòng Thương mại và Công nghiệp Paris - Ile-de-France, cho biết mục tiêu của đợt diễn tập là nhằm nâng cao nhận thức, đặc biệt với các doanh nghiệp nhỏ và vừa vốn dễ lơ là trước nguy cơ này.
Ngoài ra, chính quyền đã triển khai nhiều dự án kiểm soát lũ. Các hồ chứa lớn và vùng trữ nước tự nhiên đã được xây dựng, và một công trình khổng lồ tại tỉnh Seine-et-Marne dự kiến đi vào hoạt động từ hè 2026, có thể làm giảm 15 cm mực nước lũ ở hạ lưu. Cùng với 4 hồ chứa khác, tổng mức giảm có thể đạt tới 70 cm.
Tuy nhiên, theo đánh giá, thách thức lớn nhất vẫn là hệ thống hạ tầng ngầm phức tạp của Paris. Nhà quản lý lưới điện Enedis đã di dời các trạm biến áp khỏi tầng hầm, lắp rào chắn nước, bơm dự phòng và chuẩn bị phương án dựng trạm nguồn di động trong vòng 100 giờ.
Công ty vận tải công cộng Paris (RATP) cũng đã xác định 430 điểm dễ bị ngập trên toàn hệ thống đường sắt, với mục tiêu lắp đặt thiết bị ngăn nước trong 4 ngày để tránh kịch bản 146 km đường hầm bị nhấn chìm, gây thiệt hại ước tính 3,5 tỷ euro.
Ông Nicolas Perrin, Giám đốc khu vực Paris của Enedis, thừa nhận: “Chúng ta không thể ngăn được trận lũ, điều cần làm là tranh thủ từng giờ để bảo vệ hệ thống và khởi động lại nhanh nhất”, trong khi ông Patrick Ollier, Chủ tịch vùng đô thị Grand Paris, gọi đây là “một cuộc chạy đua với thời gian,” nơi mọi cấp - từ chính quyền, doanh nghiệp cho đến người dân đều phải sẵn sàng trước kịch bản trận lũ thế kỷ có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
