Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Nữ tác giả người Pa Dí của âm nhạc Lào Cai

Nữ tác giả người Pa Dí của âm nhạc Lào Cai

0:00 / 0:00
0:00

Phu Ngọc Lan - cái tên đẹp và ấn tượng. Tôi càng ấn tượng hơn khi biết chị là người con của đồng bào Pa Dí - dân tộc mà nhà thơ Pờ Sảo Mìn đã viết: “Dân tôi chỉ có hai ngàn người. Như cái cây có hai ngàn chiếc lá”. Năm 2014, ca khúc “Mùa hoa đỗ quyên” của chị đã tạo được dấu ấn mạnh mẽ giữa hàng loạt các ca khúc về Sa Pa, về núi rừng Hoàng Liên lúc bấy giờ để đoạt giải C Cuộc thi sáng tác về Vườn Quốc gia Hoàng Liên.

Tôi đã có nhiều dịp gặp tác giả Phu Ngọc Lan qua các hoạt động văn hoá - nghệ thuật của tỉnh. Nụ cười tươi, ấm áp và sự nhẹ nhàng, cởi mở rất tự nhiên ở chị có lẽ được bồi đắp qua nhiều năm tháng gắn bó với nghệ thuật.

baolaocai-br_dung-cmuc02-04-16-09still033.jpg
Tác giả Phu Ngọc Lan cùng nhạc sĩ Kiều Chức hoàn thiện tác phẩm âm nhạc tại phòng thu.

Sớm bộc lộ năng khiếu nghệ thuật, năm 1993, khi còn là học sinh lớp 12, Phu Ngọc Lan đã thử sức mình với vai trò diễn viên múa của Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh Lào Cai. Hơn 10 năm gắn bó với sân khấu, rong ruổi khắp các bản làng biểu diễn phục vụ đồng bào, chị vừa làm, vừa học để hoàn thành chương trình phổ thông, rồi tiếp tục theo học Trường Trung cấp Văn hóa - Nghệ thuật Tây Bắc và Trường Đại học Văn hóa.

Sau này, khi rời xa sân khấu biểu diễn để trở về công tác tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, niềm đam mê văn hóa - nghệ thuật của chị tiếp tục được nuôi dưỡng lặng lẽ qua thơ và âm nhạc.

Trước khi được biết đến với vai trò nhạc sĩ, Phu Ngọc Lan vốn là tác giả thơ. Chính nền tảng thơ ca ấy đã tạo nên dấu ấn rất riêng trong các sáng tác âm nhạc của chị với ca từ giàu hình ảnh, mềm mại, gợi mở cảm xúc.

Chị đã sáng tác gần chục ca khúc viết về những miền quê của Lào Cai, nổi bật là hai ca khúc viết về Sa Pa: “Mùa hoa đỗ quyên” (phổ thơ Công Thế) và “Sa Pa nghiêng” (phổ thơ Nguyễn Văn Tông) - tác phẩm đã đoạt giải A Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh năm 2024.

Khi được hỏi: “Tại sao lại là Sa Pa, chị có nghĩ rằng mình có duyên với mảnh đất này không?”. Phu Ngọc Lan cười, nói rằng ban đầu chị cũng từng rất ngại khi viết về Sa Pa, bởi nơi đây đã có quá nhiều tác phẩm thành công. Với chị, Sa Pa không chỉ hấp dẫn bởi vẻ đẹp hoang sơ hay khí hậu trong lành được thiên nhiên ban tặng, mà còn bởi chiều sâu văn hóa, bản sắc rất riêng của con người nơi đây.

Với ca khúc “Mùa hoa đỗ quyên”, chị chia sẻ rằng, khi đọc bài thơ cùng tên của tác giả Công Thế, chị thực sự bị cuốn hút bởi những câu thơ rất đẹp, rất gợi. Hình ảnh hoa hiện lên trong buổi ban mai, “như tiên nữ giáng trần”, khiến chị mường tượng đến cả rừng hoa đỗ quyên vào mùa nở rộ, ngát hương và rực rỡ sắc màu. Chính cảm nhận ấy đã theo chị vào giai điệu, tạo nên một dòng chảy trữ tình mềm mại, bồng bềnh trong “Mùa hoa đỗ quyên”.

Tác giả Phu Ngọc Lan chia sẻ về nguồn cảm hứng viết các ca khúc về Sa Pa
Ca khúc Mùa hoa đỗ quyên.

Còn “Sa Pa nghiêng” lại mang tiết tấu trẻ trung, pha chút hiện đại, có nét duyên dáng, điệu đà rất riêng như hình ảnh những cô gái Mông trong sương núi. Hai ca khúc, hai sắc thái, nhưng cùng chung mạch cảm xúc tình yêu dành cho thiên nhiên, con người và văn hóa Sa Pa.

Ca khúc Sa Pa nghiêng

Nghệ sĩ Trần Sáng - Nguyên Trưởng Phòng Nghệ thuật, Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh cho biết: “Ca khúc “Mùa hoa đỗ quyên” đã được Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh dàn dựng và biểu diễn tại nhiều lễ hội lớn ở Sa Pa nhờ ca từ và giai điệu giàu hình tượng cùng khả năng sân khấu hóa. “Sa Pa nghiêng” cũng có ca từ đẹp, giai điệu hay, song lại nhiều lớp hình ảnh, có thể trình diễn ở nhiều hình thức khác nhau. Với chiều sâu nghệ thuật và cảm xúc mà tác giả gửi gắm, Sa Pa nghiêng sẽ còn có sức lan tỏa lâu dài trong đời sống âm nhạc”.

Phu Ngọc Lan không phải là người sáng tác theo cách ồn ào hay chủ ý tạo dấu ấn bằng những điều lớn lao, chị viết bằng cảm xúc của người rất yêu âm nhạc dân gian, yêu những giai điệu mộc mạc của đồng bào mình. Có lẽ vì thế, âm nhạc của chị đến với người nghe một cách tự nhiên, nhẹ nhàng. Phu Ngọc Lan mang dấu ấn riêng trong đời sống âm nhạc của tỉnh, là tác giả âm nhạc người Pa Dí duy nhất của Lào Cai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Cô bé 11 tuổi và tập thơ “Bác sách bụng to”

Cô bé 11 tuổi và tập thơ “Bác sách bụng to”

Vượt qua 146 tác phẩm dự thi ở vòng loại, bản thảo tập thơ “Bác sách bụng to” của Vũ Ngọc Diệp (học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Lê Văn Tám, phường Lào Cai) đã xuất sắc lọt vào Top 10 chung khảo Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn năm 2026. Vũ Ngọc Diệp cũng là 1 trong 4 tác giả thiếu nhi nhỏ tuổi nhất góp mặt trong cuộc thi năm nay.

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Một đời khắc họa chân dung Bác Hồ

Có những người cầm bút dành cả cuộc đời để đi tìm những đề tài mới lạ, nhưng cũng có những người như nhà văn Hoàng Việt Quân, chọn cách “đứng yên” trên mảnh đất tâm hồn để đào sâu vào những giá trị vĩnh cửu. Hơn 50 năm qua, ông đã dành trọn bút lực để viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh - chủ đề mà ông coi là lẽ sống.

“Theo Người vững bước đi lên”

“Theo Người vững bước đi lên”

Trong mạch nguồn cảm xúc vô tận về Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi tác phẩm ra đời đều là lời khẳng định giá trị vĩnh hằng về tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh nhật Bác (19/5/1890 - 19/5/2026), tác giả Nguyễn Thế Quynh đã ra mắt bạn đọc tập bút ký “Theo Người vững bước đi lên”.

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Trong đời sống âm nhạc Việt Nam, có nhiều ca khúc quen thuộc được khơi nguồn từ thơ ca. Những vần thơ khi cất lên thành giai điệu trở nên gần gũi và giàu cảm xúc hơn với người nghe. Tại Lào Cai, nhiều tác phẩm của tác giả Nguyễn Văn Hoàn đã được các nhạc sĩ phổ nhạc, mang sức sống mới cho thơ ca và lan tỏa hình ảnh quê hương, con người vùng cao qua âm nhạc.

Viết tiếp những năm tháng không quên

Viết tiếp những năm tháng không quên

Từng có 10 năm tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vào sinh ra tử trên chiến trường, tác giả Phạm Lương Bằng mang trong mình những ký ức sâu đậm về một thời bom đạn. Những năm tháng gian khổ vừa hun đúc ý chí, vừa trở thành nguồn chất liệu sống động trong sáng tác của ông. Ở tuổi 86, ông vẫn miệt mài cầm bút, tái hiện chân thực những năm tháng chiến tranh, gửi gắm trong đó là trải nghiệm, tình đồng đội và khát vọng hòa bình.

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Nơi gắn kết âm nhạc và sẻ chia

Mỗi tuần hai buổi, tại một quán cà phê nhỏ ở phường Yên Bái, những người có chung niềm đam mê nghệ thuật lại tụ họp. Họ cùng nhau hát, cùng đàn và chia sẻ tình yêu âm nhạc qua từng giai điệu. Không sân khấu lớn, không ánh đèn rực rỡ, nhưng chính sự giản dị ấy đã tạo nên một không gian nghệ thuật gần gũi, ấm áp. Đây cũng là nơi sinh hoạt quen thuộc của các thành viên Câu lạc bộ Nghệ thuật Tre Xanh, những con người đến với âm nhạc bằng tất cả niềm đam mê và tinh thần gắn kết.

Những bức tranh chờ ngày ra mắt

Những bức tranh chờ ngày ra mắt

Với người họa sĩ, hạnh phúc lớn nhất là được sáng tác và nhìn thấy tác phẩm của mình đến với công chúng. Thế nhưng tại Lào Cai, dù đội ngũ hơn 40 họa sĩ vẫn miệt mài sáng tạo, không ít tác phẩm vẫn chưa có cơ hội trưng bày. Sự thiếu hụt không gian và hoạt động triển lãm đang khiến nhiều bức tranh phải lặng lẽ “chờ ngày ra mắt”.

Nghề sáng tạo phía sau sân khấu

Nghề sáng tạo phía sau sân khấu

Đằng sau mỗi tiết mục ca múa ấn tượng trên sân khấu, bên cạnh nỗ lực của diễn viên là tâm huyết của người biên đạo. Họ là người đứng phía sau, miệt mài ấp ủ và chăm chút từng động tác, sắp xếp đội hình, lựa chọn âm nhạc, ánh sáng, trang phục… để tất cả hòa quyện thành một tổng thể hài hòa, tạo nên những tác phẩm giàu cảm xúc, chạm tới người xem.

Tình yêu Tổ quốc trong các tác phẩm đoạt Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh

Tình yêu Tổ quốc trong các tác phẩm đoạt Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh

Đi qua những cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, tình yêu Tổ quốc vẫn luôn là ngọn lửa rực cháy trong tâm khảm những người nghệ sĩ. Tại Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh năm 2025, một lần nữa, tình yêu Tổ quốc được khẳng định mạnh mẽ. Đó là sự kết nối giữa quá khứ hào hùng và hiện tại kiên trung, được các tác giả tái hiện bằng tất cả sự trân trọng, lòng biết ơn và ý thức gìn giữ giá trị thiêng liêng của dân tộc.

Mạch nguồn cảm xúc

Mạch nguồn cảm xúc

Khi sông Hồng và sông Chảy hòa chung trên dải đất Lào Cai đã tạo nên "phù sa phì nhiêu" cho những nghệ sĩ thăng hoa trong không gian nghệ thuật mới. Sự giao thoa giữa nét hùng vĩ của núi rừng Tây Bắc và nhịp sống hối hả của đô thị cửa ngõ đã tạo nên "mạch nguồn cảm xúc" dạt dào.

[Ảnh] Ngựa trong những bức ảnh mùa xuân

[Ảnh] Ngựa trong những bức ảnh mùa xuân

Ngược vùng cao Lào Cai không khó để gặp hình ảnh những chú ngựa thồ thong dong lên nương, xuống chợ phiên, tung vó trên trên đường đua... trở thành nguồn cảm hứng sáng tác đầy cảm xúc cho những nhiếp ảnh gia yêu mến chiều sâu văn hóa nơi mảnh đất biên cương.  

Đầu năm xông đất nghệ sĩ tuổi Ngọ

Đầu năm xông đất nghệ sĩ tuổi Ngọ

Theo quan niệm dân gian, người tuổi Ngọ thường quý trọng tự do, năng động và tràn đầy năng lượng. Với những văn nghệ sĩ tuổi Ngọ, họ luôn có chất rất riêng. Trong thời khắc đất trời sang xuân, mỗi nghệ sĩ mang một hy vọng, ước mơ về năm mới, nhưng điểm chung giữa những thế hệ là được cống hiến hết mình cho nghệ thuật.

fb yt zl tw