Khi khoảnh khắc cuối cùng của năm dần khép lại, người dân ở khắp nơi lại chuẩn bị gìn giữ những truyền thống đã tồn tại qua nhiều thế hệ - từ những món ăn “có một không hai” cho đến những nghi lễ mang đậm tính địa phương, tất cả góp phần duy trì sức sống của mùa lễ.
Báo Tempo đã liệt kê nhiều phong tục Giáng sinh thú vị, cho thấy sự đa dạng đáng kinh ngạc của mùa lễ hội này trên khắp thế giới.
Nhật Bản được biết đến với một truyền thống đặc biệt: bữa tối Giáng sinh bằng gà rán KFC. Khởi nguồn từ năm 1970 khi ông Takeshi Okawara – người quản lý đầu tiên của KFC Nhật Bản - nảy ra ý tưởng táo bạo, phong tục này nhanh chóng lan rộng và trở thành trào lưu quốc gia. Trong bối cảnh Nhật Bản không có nhiều truyền thống Giáng sinh lâu đời, bữa tiệc gà rán hiện đại và dễ tiếp cận đã chinh phục hàng triệu gia đình, đến mức khách hàng phải đặt chỗ trước nhiều ngày.
Tại Catalonia (Tây Ban Nha), Tió de Nadal – khúc gỗ biết “ăn” và “tặng quà” – mang đến sắc thái vui nhộn cho Giáng sinh. Trước đêm Noel, trẻ em đút cho khúc gỗ những phần thức ăn nhỏ và giữ ấm nó bằng những tấm chăn. Đến sáng Giáng sinh, các em hát những bài đồng dao vui tươi rồi dùng gậy gõ nhẹ vào khúc gỗ để nó “thải ra” kẹo bánh và quà vặt.
Giáng sinh ở Caracas (Venezuela) lại tràn ngập âm thanh của bánh xe trượt patin. Trong lễ hội Las Patinatas Navideñas kéo dài từ ngày 16–24/12, các con phố trở thành đường trượt khổng lồ khi các gia đình cùng nhau trượt patin, hát thánh ca, chia sẻ đồ ăn trước khi tham dự lễ cầu nguyện lúc rạng sáng.
Tại Italy, nhân vật La Befana – bà phù thủy hiền lành cưỡi chổi – xuất hiện vào đêm 5/1 để bỏ kẹo vào tất của trẻ em. Theo truyền thuyết, do lỡ mất chuyến đi theo các nhà thông thái để gặp Chúa Hài Đồng, bà đã dành cả cuộc đời để rong ruổi khắp các mái nhà, mang niềm vui cho mọi gia đình.
Ở Nam Phi, Giáng sinh diễn ra vào mùa Hè, vì vậy các bữa tiệc ngoài trời và những buổi picnic rộn ràng dưới nắng là nét đặc trưng. Những bếp braai thơm lừng thịt nướng thay thế cho súp nóng và các món ăn mùa đông quen thuộc của Bắc bán cầu.
Tại Thụy Điển, linh vật Giáng sinh Gävle Goat cao 13 mét ở thành phố Gävle đã trở thành biểu tượng vừa oai nghiêm vừa… dễ gặp nạn cháy. Mang trong mình di sản từ thần thoại Bắc Âu, chú dê Yule này được dựng lên vào mỗi mùa Vọng, thu hút đông đảo người dân và du khách đến chứng kiến, đồng thời hồi hộp xem liệu nó có bị thiêu rụi như nhiều năm trước hay không.
Philippines thắp sáng mùa lễ bằng những chiếc đèn parol – đèn lồng giấy truyền thống hình ngôi sao được làm từ tre và giấy Nhật. Khi được thắp bằng nến hoặc đèn dầu, những chiếc parol tạo nên không gian lung linh khắp đường phố và mái nhà, trở thành biểu tượng của niềm hy vọng và đức tin.
Ở các vùng núi Alps, Krampus – sinh vật nửa người nửa thú với cặp sừng đáng sợ – xuất hiện vào đêm 5/12. Krampus vừa là nỗi ám ảnh vừa là niềm háo hức của trẻ em: phần thưởng cho đứa trẻ ngoan là món quà nhỏ, còn trẻ hư sẽ bị đe bằng những cành cây bạch dương. Dù ngoại hình ghê rợn, Krampus đã trở thành một phần không thể thiếu trong các buổi diễu hành và lễ hội đường phố.
Iceland có truyền thống kéo dài 13 đêm Giáng sinh với sự xuất hiện của 13 Yule Lads – những nhân vật tinh nghịch có thói quen kỳ lạ như ăn vụng thìa hay gây tiếng kẽo kẹt ở cửa. Trẻ em đặt giày lên bậu cửa, mong nhận được kẹo và quà nhỏ; còn những bé chưa ngoan sẽ nhận phải một củ khoai tây thối.
Trong khi đó, “nhện Giáng sinh” của Ukraine giải thích nguồn gốc của dây kim tuyến trang trí. Câu chuyện kể về một góa phụ nghèo không có điều kiện trang hoàng cây thông, nhưng sáng hôm sau, những mạng nhện lấp lánh bằng vàng và bạc đã xuất hiện, biến cây thông thành điều kỳ diệu. Từ đó, người Ukraine treo những chú nhện nhỏ như lời nhắc về câu chuyện ấm áp này.
Dù khác biệt về hình thức, nhưng những truyền thống Giáng sinh trên khắp thế giới đều có điểm chung: chúng gắn kết cộng đồng, truyền lại ký ức, và duy trì phép màu của mùa lễ qua từng thế hệ.
