Giữa năm 2025, thiên tai đã để lại những thiệt hại nặng nề đối với nhiều địa phương trong tỉnh. Những trận mưa lớn kéo dài khiến nước sông Hồng dâng cao, nhấn chìm nhiều bãi bồi màu mỡ. Đất đai bị bồi lấp, cây trồng đổ rạp, nhiều gia đình rơi vào cảnh thất thu. Nhưng cũng chính từ những mất mát ấy, một vụ đông mới được khởi đầu, mang theo hy vọng.
Trên những bãi bồi ven sông, thời điểm này, sắc xanh của rau màu hòa cùng màu vàng, đỏ của hoa trái tạo nên bức tranh mùa vụ trù phú. Bắp cải cuộn chặt, cải ngọt, cải cúc, cải xanh, su hào... được thu hoạch liên tục để kịp cung ứng cho thị trường cuối năm. Xen giữa những luống rau là những ruộng ngô đông đã vào kỳ cho bắp, những luống bí xanh, bí đỏ, cà chua sai trĩu quả nằm gọn trên lớp phù sa mới. Ở một số bãi bồi cao, chuối, đu đủ, hoa cúc... cũng bắt đầu cho thu hoạch, mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân. Đó là thành quả của một vụ sản xuất mới, là minh chứng cho sức sống bền bỉ của đất bãi ven sông sau thiên tai.
Ở bãi bồi ven sông Hồng đoạn thôn Đồng Tâm, xã Bảo Thắng, ông Lê Văn Tùng vẫn đều đặn gieo trồng từ sáng sớm. Trên diện tích 0,5 ha đất bãi, dấu tích của trận lũ vừa qua vẫn còn đó với những lớp đất phù sa dày, cứng, lẫn sỏi đá, khiến việc cải tạo trở nên vô cùng vất vả.
Đợt mưa lũ năm ngoái đã cuốn đi gần như toàn bộ công sức của gia đình, 5 sào ngô, 2 sào lạc, 2 sào rau dưa và cả 50 khóm chuối đang kỳ phát triển. Khi nước rút, đất bồi lên dày, lổn nhổn, không thể trồng trọt ngay được.
Sau thiên tai, gia đình ông phải thuê máy múc để san gạt mặt bằng, sau đó là những ngày dài cần mẫn cuốc xới, cải tạo từng thửa đất. Phải đến tận tháng 11, việc khắc phục mới cơ bản hoàn thành để kịp bước vào vụ đông. Trên bãi đất ấy, gia đình ông gieo lại ngô, trồng bí, cà và khôi phục dần những khóm chuối đã mất.
Hai năm liên tiếp (2024 và 2025), diện tích đất bãi bồi này đều bị ngập, chưa vụ nào thu được trọn vẹn. Thế nhưng, ông Tùng vẫn kiên nhẫn bám đất, bám bãi, gửi gắm hy vọng vào những vụ sau. Vụ đông năm nay, gia đình ông đã thu hoạch được 1 sào rau cải ngắn ngày, thu về khoảng 2,5 triệu đồng; diện tích ngô ngắn ngày cũng cho thu gần 20 triệu đồng. “Chưa nhiều, nhưng đó là tín hiệu để mình có động lực”, ông Tùng chia sẻ.
Ở thôn Bến Phà, xã Gia Phú, bà Ngô Thị Mà năm nay đã 85 tuổi. Gắn bó cả đời với bãi bồi ven sông, bà hiểu hơn ai hết sự khắc nghiệt lẫn hào phóng của thiên nhiên. Đợt mưa lũ vừa qua đã làm ngập khoảng 1 ha đất bãi của gia đình, trong đó ước khoảng 2 tấn ngô đến kỳ thu hoạch bị ngập hết. Dẫu vậy, bước sang vụ đông, gia đình bà vẫn cải tạo đất, gieo trồng lại.
Năm nay coi như mất trắng vụ giữa năm. Chỉ mong vụ đông này khá hơn, để bù đắp phần nào.
Cũng mang nhiều hy vọng, ông Nguyễn Ngọc Nhất, thôn Thái Niên, xã Bảo Thắng đang chăm chút từng luống bắp cải, cà chua trên đất bãi. Sau thiên tai, gia đình ông cũng phải thuê máy xúc để san gạt lại mặt bằng. Lớp phù sa mới bồi tuy màu mỡ nhưng còn cục cứng, khó cải tạo, đòi hỏi nhiều công sức hơn so với những năm trước. “Đất mới bồi chưa “thuần”, nên hiệu quả kinh tế vụ này chỉ đạt khoảng 70% so với trước”, ông Nhất cho biết. Dù vậy, ông vẫn đặt niềm tin vào những bãi bồi. Theo kinh nghiệm lâu năm, sau mỗi lần ngập lũ, dù ban đầu khó canh tác, nhưng những vụ sau đất sẽ tơi xốp, màu mỡ hơn, cho cây trồng sinh trưởng tốt.
Không chỉ ở những bãi bồi ven sông Hồng, trên khắp địa bàn tỉnh, vụ đông đang trở thành “cứu cánh” quan trọng sau thiên tai. Vụ đông năm nay, toàn tỉnh đã gieo trồng trên 17.000 ha cây trồng các loại. Giá trị sản xuất cây trồng vụ đông ước đạt trên 1.500 tỷ đồng, góp phần bù đắp sản lượng bị thiếu hụt của các cây trồng chính trong vụ mùa. Các loại cây trồng chủ yếu vẫn là rau màu, đậu, ngô, khoai - những cây ngắn ngày, phù hợp với điều kiện đất bãi và nhu cầu thị trường dịp cuối năm, nhất là Tết Nguyên đán.
Nhìn từ những bãi bồi xanh mướt cuối năm, có thể thấy được sự bền bỉ của người nông dân. Bùn đất ven sông, sau những lần bị dòng nước dữ cuốn trôi, lại được con người hồi sinh bằng mồ hôi và sự nhẫn nại. Trên những bãi bồi ấy, hoa vẫn nở, trái vẫn ngọt, như bù đắp cho những vất vả, cho hy vọng chưa bao giờ tắt của người nông dân.
