Dự án "Fry to Fly" và mục tiêu năm 2030
Tại Tokyo và nhiều địa phương của Nhật Bản, người dân đang tích cực tham gia dự án hợp tác mang tên "Fry to Fly" (Từ chảo rán đến bầu trời). Thay vì đổ bỏ, dầu ăn sau khi chiên rán được lưu trữ trong chai nhựa và mang đến các điểm thu gom tại siêu thị, trung tâm thương mại hoặc cơ sở công cộng.
Chiến dịch được thúc đẩy mạnh mẽ trong bối cảnh Nhật Bản đặt mục tiêu đến năm 2030, có 10% nhiên liệu sử dụng cho ngành hàng không đến từ các nguồn bền vững. Theo tính toán:
- Nhu cầu đến năm 2030: Cần khoảng 1,7 triệu kilolit SAF.
- Sản lượng hiện tại: Mới đạt khoảng 30.000 kilolit (tương đương 0,3% nhu cầu).
Để thu hẹp khoảng cách này, chính quyền Tokyo - nơi có khoảng 7,8 triệu hộ gia đình đã phát hàng ngàn phễu nhựa kèm hướng dẫn thu gom để khai thác nguồn nguyên liệu tiềm năng này. Nhiều doanh nghiệp lớn cũng nhập cuộc; Tập đoàn Fujifilm bắt đầu thu gom dầu ăn từ căng tin nhân viên, trong khi các nhà bán lẻ như Aeon, Ito-Yokado và 7-Eleven liên tục mở thêm các điểm tiếp nhận.
Thách thức công nghệ và bài toán nguồn cung
Dầu ăn đã qua sử dụng được đánh giá là nguồn nguyên liệu rẻ và sẵn có. Tuy nhiên, quy trình chuyển đổi không đơn giản khi các khâu từ thu gom, xử lý, hydro hóa đến chưng cất đều đòi hỏi công nghệ cao và chi phí lớn. Giới chuyên gia nhận định, năm 2026 sẽ là thời điểm quyết định để các nhà máy lọc dầu đưa ra quyết định đầu tư nếu muốn kịp vận hành các cơ sở sản xuất quy mô lớn trước năm 2030.
Bên cạnh đó, ngay cả trong kịch bản lạc quan nhất là thu gom được toàn bộ dầu ăn đã qua sử dụng trong nước, lượng dầu này cũng chỉ đủ sản xuất khoảng 1/4 lượng nhiên liệu SAF mà Nhật Bản cần vào năm 2030.
Do đó, Nhật Bản vẫn sẽ phải nhập khẩu một phần nguyên liệu hoặc nhiên liệu thành phẩm trong những năm tới. Dù vậy, dầu ăn đã qua sử dụng vẫn được khẳng định là giải pháp khả thi nhất trong ngắn hạn để quốc gia này phát triển ngành nhiên liệu hàng không xanh.
