Tại thành phố Houston, Mỹ, nơi thường xuyên hứng chịu bão lụt và mất điện diện rộng, người dân đã tìm ra một cách thích ứng giản dị nhưng đầy ý nghĩa. Họ gọi đó là những “ngôi nhà trung tâm” - nơi các hộ gia đình tình nguyện mở cửa đón hàng xóm mỗi khi thiên tai ập đến. Không chỉ là nơi trú ẩn an toàn, mô hình này còn thể hiện tinh thần gắn kết và sức mạnh cộng đồng.
Giữa khu phố yên bình ở Đông Bắc Houston, căn nhà của bà Doris Brown, 75 tuổi, nổi bật với những tấm pin năng lượng Mặt trời trên mái. Đây không chỉ là nơi bà sinh sống, mà còn là “ngôi nhà trung tâm”, nơi bà sẵn sàng mở cửa đón hàng xóm vào trú ẩn khi bão về hay mất điện.
Bà Doris Brown kể lại: “Khi lưới điện sập, hàng xóm gõ cửa nói tôi nhìn ra ngoài, cả khu đều tối om. Vậy là khoảng 15 người đến nhà tôi. Họ sạc điện thoại, nấu ăn, tắm rửa, rồi ngủ lại. Tôi chỉ tiếc là… họ ăn hết đồ ăn vặt của tôi”.
Những tiếng cười sau cơn bão ấy trở thành động lực để bà Brown tiếp tục duy trì mô hình “ngôi nhà trung tâm”, một sáng kiến do tổ chức West Street Recovery và Northeast Action Collective khởi xướng. Các ngôi nhà được trang bị hệ thống pin Mặt trời, bộ lưu trữ điện, thuốc men và vật dụng thiết yếu, giúp người dân tự ứng phó trong những ngày thiên tai khi đường sá ngập nước và các trung tâm trú ẩn công cộng chưa thể tiếp cận.
Ông David Espinoza, đồng Giám đốc tổ chức West Street Recovery, cho biết: “Một ngôi nhà trung tâm là nơi cư dân tình nguyện mở cửa cho hàng xóm vào trú ẩn khi thời tiết khắc nghiệt, cung cấp năng lượng, nơi trú ngụ và hỗ trợ nhau vượt qua khó khăn. Đó là cách để cộng đồng tự chăm lo cho chính mình”.
Hiện chương trình đã có 7 ngôi nhà trung tâm và 8 điểm phụ, với kế hoạch mở rộng sang nhiều khu vực khác của Houston. Nhờ sử dụng năng lượng Mặt trời, các hộ gia đình như bà Brown vừa tiết kiệm chi phí, vừa giảm áp lực cho hệ thống điện - đặc biệt trong những đợt nắng nóng hoặc bão lớn.
Bà Brown chia sẻ: “Có năng lượng Mặt trời, tôi yên tâm hơn nhiều. Tiền điện mỗi tháng chỉ khoảng 50 - 60 USD. Nhưng điều khiến tôi vui nhất là khi điện mất, tôi có thể giúp hàng xóm vì chúng tôi luôn ở đây cùng nhau”.
Dù mô hình từng gặp khó khăn về kinh phí, những người sáng lập vẫn kiên định với mục tiêu lan tỏa ý tưởng này, bởi họ tin rằng thứ được xây dựng không chỉ là công trình năng lượng mà là niềm tin và sự gắn kết giữa con người.
Bà Renae Hanvin, Giám đốc điều hành doanh nghiệp xã hội Resilient Ready, nhận định: “Chính những người sống trong cộng đồng là lực lượng phản ứng nhanh và hiệu quả nhất. Sự kết nối, tin tưởng và hợp tác giữa con người mới là nền tảng thật sự của khả năng chống chịu”.
Giữa những mùa bão lụt, ánh sáng từ mái nhà của bà Brown không chỉ thắp sáng khu phố mà còn thắp lên tinh thần sẻ chia - minh chứng rằng trong hoạn nạn, ánh sáng lớn nhất vẫn là niềm tin và tình người.
