Cũng như bao người trẻ thế hệ 9X, vợ chồng Sùng Thị Mỷ - Mùa A Chua từng nuôi ước mơ thoát nghèo bằng cách tìm việc làm ở những thành phố lớn.
Bán cả trâu, dồn được hơn 50 triệu đồng làm vốn, nhưng chỉ sau nửa năm, vợ chồng anh chị lại tay trắng trở về bản cũ, bắt đầu lại cuộc sống từ nương rẫy, chăn nuôi, cần mẫn hơn, chăm chỉ hơn.
Những trải nghiệm có được giúp vợ chồng Sùng Thị Mỷ - Mùa A Chua có thêm hiểu biết về cuộc sống. Năm 2021, họ bắt đầu tìm hiểu, học hỏi cách làm du lịch để mở hướng phát triển mới cho gia đình.
Bên ngôi nhà gỗ truyền thống của người Mông, chiếc cổng ngô xinh xắn cùng không gian sạch sẽ, tươm tất tạo điểm nhấn, để lại ấn tượng với du khách khi dạo quanh Cu Vai.
Ban đầu chỉ là một vài khách lẻ dừng chân uống nước, chụp ảnh. Dần dần, có thêm nhiều đoàn khách ghé nhà ngắm cảnh, trải nghiệm xay ngô, mua nông sản rồi gợi ý đặt ăn, đặt nghỉ. Từ những khoản thu nhỏ ấy, gia đình từng bước tạo thêm sinh kế từ du lịch.
Xuất phát điểm chỉ là đôi tay và ý chí, khởi đầu là làm một điểm dừng chân để du khách tham quan, chụp ảnh và tìm hiểu bản sắc văn hóa dân tộc Mông, vợ chồng Sùng Thị Mỷ - Mùa A Chua từng bước hiện thực hóa ước mơ, mở lối cho du lịch cộng đồng ở Cu Vai và tạo thêm sinh kế cho gia đình.
Ngôi nhà đang ở được đưa vào làm nhà cộng đồng đón khách lưu trú; một chòi ngắm mây 3 tầng được đầu tư xây dựng phục vụ khách tham quan, check-in; các dịch vụ trải nghiệm thưởng thức ẩm thực, văn hóa cũng dần được hình thành. Nguồn thu tăng lên, cuộc sống của gia đình vì thế cũng khá dần qua từng năm.
Anh Mùa A Chua chia sẻ: “Vợ chồng mình nghĩ rằng, làm du lịch không cần quá cầu kỳ. Mình đã tận dụng tất cả những gì gần gũi nhất trong cuộc sống để tạo nên không gian trải nghiệm cho du khách: Một góc sân, vườn được chăm chút có thể làm nơi check-in; trang phục truyền thống của phụ nữ Mông được chuẩn bị để du khách thuê mặc, chụp ảnh; các món ăn vùng cao được chế biến từ chính nông sản của gia đình và bà con trong thôn. Chúng tôi luôn mong muốn du khách đến đây được trải nghiệm trọn vẹn”.
Không chạy theo tiện nghi, hiện đại hay vay mượn để đầu tư lớn, vợ chồng Sùng Thị Mỷ - Mùa A Chua nhận ra rằng chính vẻ mộc mạc, gần gũi vốn có của Cu Vai mới là điều tạo sức hút và giữ chân du khách.
Vì thế, hai vợ chồng kiên định với cách làm giữ nguyên không gian, cảnh quan, bảo tồn văn hóa và tập tục truyền thống, đưa du khách đến với những điều nguyên sơ riêng có của Cu Vai. Với cách làm ấy, mỗi năm gia đình Sùng Thị Mỷ - Mùa A Chua đón khoảng 4.000 đến 5.000 lượt khách du lịch tham quan, trải nghiệm.
Chị Sùng Thị Mỷ cho biết: “Trước kia, thường thì thứ Hai đến thứ Sáu, vợ chồng tranh thủ đi làm nương, làm ruộng, còn thứ Bảy, Chủ nhật ở nhà chuẩn bị các sản phẩm để đón khách cuối tuần. Thế nhưng 2 năm trở lại đây, khách đến nghỉ cả tuần, nên ruộng nương mình phải đổi cách làm".
Ngoài đón khách, mình còn trực tiếp thu mua nông sản, liên kết với bà con trồng rau, chăn nuôi sạch để phục vụ du khách có nhu cầu, vì thế cũng giúp bà con có thêm thu nhập. Nếu có khách từ 15 người trở lên thì mình sẽ thuê thêm người đến giúp việc phục vụ nấu nướng.
Du lịch ở Cu Vai vì thế đang dần vượt ra khỏi khuôn khổ của một gia đình. Ngoài thời gian đón khách, chị Sùng Thị Mỷ còn dành thời gian thêu những bộ váy truyền thống của phụ nữ Mông để phục vụ khách thuê chụp ảnh. Mỗi năm, chị có thể thêu được vài ba bộ, trong khi khách nước ngoài rất ưu thích nên chị đã liên kết với bà con trong thôn để có thêm sản phẩm cung ứng.
Để có thêm trải nghiệm cho du khách, vợ chồng Sùng Thị Mỷ - Mùa A Chua tích cực tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ của thôn, xã; đồng thời biểu diễn những tiết mục mang đậm bản sắc Mông khi các đoàn khách có nhu cầu. Qua đó, văn hóa và đời sống của người Mông Cu Vai được giới thiệu gần gũi hơn tới du khách.
Nói về kế hoạch sắp tới, anh Mùa A Chua cho biết, năm nay gia đình sẽ hoàn thiện tuyến đường dài khoảng 50 m, rộng 1,6 m, lát sỏi từ đường chính của bản vào điểm du lịch, được trang trí theo hình ảnh chiếc váy truyền thống của phụ nữ Mông.
“ Con đường này mất khá nhiều thời gian và chi phí vì hầu hết các công đoạn đều làm thủ công. Đến nay, gia đình đã đầu tư hơn 50 triệu đồng và dự kiến kinh phí sẽ còn tăng. Dù vậy, mình muốn nó mang lại ấn tượng và có bản sắc riêng đối với mỗi du khách khi đến đây.” - anh Mùa A Chua bộc bạch.
Thành công bước đầu tiếp thêm động lực cho đôi vợ chồng trẻ. Đáng chú ý, đã có một số cá nhân ngoại tỉnh ngỏ ý muốn đầu tư vốn vào cơ sở du lịch của gia đình.
“Họ muốn đầu tư vốn để cùng làm, nhưng vợ chồng mình không nhận. Đơn giản là mình phải làm chủ để duy trì truyền thống, để các con mình sau này tiếp nối công việc của bố mẹ, tiếp tục gây dựng cơ nghiệp ở đây” - anh Mùa A Chua bộc bạch.
Còn với chị Sùng Thị Mỷ, điều chị quan tâm trước hết là làm sao để những giá trị của dân tộc mình được nhiều người biết đến hơn và có thêm nhiều hộ trong bản cùng có thu nhập từ du lịch cộng đồng.
Mong muốn ấy của chị Sùng Thị Mỷ cũng xuất phát từ trách nhiệm của một cán bộ Hội Phụ nữ cơ sở luôn tâm huyết với cộng đồng. Bà Hoàng Thị Thu Bắc - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Hạnh Phúc nhận xét: “Chị Sùng Thị Mỷ là tấm gương tiêu biểu của phụ nữ ‘Hai giỏi’, năng động, dám nghĩ, dám làm trong phát triển kinh tế; đồng thời gương mẫu, trách nhiệm trong công tác hội, được chị em tin yêu. Từ mô hình của gia đình chị Mỷ, du lịch cộng đồng ở Cu Vai đã có những bước khởi đầu tích cực. Đến nay, bản có thêm 2 hộ tham gia làm du lịch cộng đồng, lượng khách đến Cu Vai cũng ngày càng tăng và duy trì khá đều trong cả 4 mùa”.
Từ những giá trị gần gũi trong đời sống thường nhật, vợ chồng Sùng Thị Mỷ - Mùa A Chua đang từng bước tạo sinh kế bền vững bằng du lịch cộng đồng. Không chỉ mang lại thu nhập, cách làm ấy còn góp phần gìn giữ, quảng bá bản sắc và mở thêm hướng phát triển kinh tế cho địa phương.
