Khi xưa, con ngựa vốn gắn liền với cuộc mưu sinh của người dân tộc thiểu số nơi cao nguyên. Chúng vừa chở người, vừa thồ hàng qua những địa hình đồi núi gập ghềnh, vừa là nguồn cung thực phẩm.
Ngày nay khi đường xá đã thuận lợi hơn, người dân có thể dễ dàng đi lại bằng các loại xe cơ giới như xe máy, ôtô thì con ngựa vẫn ở đó. Lúc này, cuộc sống hiện đại giao cho nó thêm một vai trò mới: Con ngựa làm du lịch với con người.
Bắc Hà, Lào Cai là một trong những điểm đến du lịch nổi tiếng nhất ngày nay còn gắn liền với hình ảnh con ngựa, tiêu biểu nhất là đua ngựa không yên. Từ hoạt động mỗi năm một lần, đua ngựa tại Bắc Hà được chuyển thành hoạt động hàng tuần để làm điểm nhấn du lịch.
Và nếu đua ngựa cho thấy phần hoang dã và thô mộc, thì các hoạt động trải nghiệm cho du khách cho thấy sự thấu hiểu, kết nối trầm lắng và sâu sắc hơn cả giữa người và ngựa.
Ngựa Bắc Hà khá nhỏ con so với nhiều loài ngựa ngoại nhập, song nổi bật với sự dẻo dai, kỹ năng leo núi đá và chịu kham khổ tốt, phần nào giống như tính cách và khả năng thích ứng bền bỉ của các dân tộc Việt Nam.
Cứ như thế, con ngựa tiếp tục đồng hành với người dân vùng cao trong đời sống mới, duy trì sợi dây kết nối với đại ngàn, biết quý trọng thiên nhiên và bản chất nhân văn, luôn hướng tới gốc gác, cội nguồn của mình.
