Nghi lễ tra lúa nương của người Xá Phó

Cứ vào khoảng tháng 5 âm lịch, người Xá Phó ở thôn Khe Luộc, xã Thống Nhất, thành phố Lào Cai tổ chức nghi lễ tra lúa nương. Đây là phong tục truyền thống của người Xá Phó diễn ra trong quá trình canh tác lúa nương, để đến tháng 9 âm lịch gia chủ tiến hành thu hoạch lúa, tổ chức ăn tết cơm mới.

IMG_20230709_071805.jpg
Người Xá Phó thực hiện đổi công giúp nhau tra lúa nương.

Để chuẩn bị cho nghi lễ tra lúa nương gia chủ tiến hành phát đốt nương, chuẩn bị thóc giống (lúa nếp) và nhờ người trong làng đến đổi công giúp tra lúa nương. Đến ngày đi tra lúa, nam giới chặt cây vầu, cây gỗ vót nhọn phần gốc làm gậy chọc lỗ.

Bà chủ nương chuẩn bị 1 con gà trống, 1 gói xôi màu tím, một gói xôi màu trắng tím, một củ gừng, một ít muối, 1 chai rượu, 4 chén và 4 đôi đũa và một thẻ hương và ít tiền giấy vàng. Tất cả đồ lễ được bà chủ gói trong lá chuối và đặt vào trong gùi cùng với túi thóc giống.

Đoàn người đi tra lúa theo thứ tự vợ chồng chủ nương đi trước, sau đó từng cặp người mang gậy tra lúa, phụ nữ đeo túi Xá Phó đựng thóc giống. Khi đến nương, vợ chồng chủ nương thực hành nghi lễ với thần linh thổ địa để xin phép tra lúa nương. Bà chủ bày lễ vật trên lá chuối, ông chủ thắp 3 nén hương và đọc bài khấn...

Sau khi chủ nhà cúng nương xong, hai vợ chồng chủ nhà tiến hành tra lúa nương trước ba lần từ dưới lên quanh khu vực đặt lễ cúng. Sau đó, các cặp đôi cùng vào vị trí, nam cầm gậy chọc lỗ đứng ở trên, nữ ở dưới tay cầm hạt lúa giống bắt đầu tra từ chân nương lên đến đỉnh, cứ thế người chọc lỗ đi lần lượt, vị trí các hố cách nhau khoảng 20 cm một hố.

Dưới đây là một số hình ảnh tra lúa nương tại mảnh đồi của gia đình ông Lù Văn Sín, thôn Khe Luộc, xã Thống Nhất, thành phố Lào Cai.

IMG_20230709_070814.jpg
Gia chủ chuẩn bị sẵn thóc giống để tra lúa nương.
DSC03176.JPG
Vợ chồng chủ nương bày lễ vật cúng nương trước khi tra lúa.
IMG_20230709_070802.jpg
Theo phong tục, vợ chồng chủ nương tiến hành tra lúa nương quanh khu vực đặt lễ cúng.
IMG_20230709_071920.jpg
Sau khi chủ nhà cúng nương xong, những người giúp đổi công sẽ tiến hành tra lúa theo từng cặp.
IMG_20230709_070808.jpg
Nam giới cầm gậy chọc lỗ đến đâu, phụ nữ dùng tay thả hạt thóc giống vào trúng lỗ đó.
IMG_20230709_070804 (1).jpg
Nghi lễ tra lúa nương là một trong những hoạt động bảo tồn Tết cơm mới truyền thống của dân tộc Xá Phó.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mùa gieo hi vọng ở thung lũng Nà Lặc

Mùa gieo hi vọng ở thung lũng Nà Lặc

Cuối tháng 3, đầu tháng 4, sau những cơn mưa đầu mùa, các tràn ruộng bậc thang ở vùng cao vào mùa cày cấy. Tại thung lũng Nà Lặc, xã Trịnh Tường, nơi từng chịu nhiều thiệt hại do thiên tai gây ra, đồng bào các dân tộc nỗ lực cải tạo lại những tràn ruộng bị đất đá vùi lấp để cấy lúa, với hi vọng vào vụ mùa mới mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm no.

Trái ngọt vùng biên

Trái ngọt vùng biên

Thời điểm này, nông dân xã Bản Lầu đang bắt đầu vào vụ thu hoạch dứa. Năm nay, dứa không chỉ được mùa mà còn được giá (7.000 - 9.000 đồng/kg bán buôn; 15.000 - 10.000 đồng/kg bán lẻ), đầu ra thuận lợi, người dân phấn khởi vì tăng thêm thu nhập.

Rộn ràng mùa gieo hạt

Rộn ràng mùa gieo hạt

Thời điểm này, trên khắp các bản làng vùng cao của xã Pha Long, xã Bắc Hà..., bà con nông dân đang khẩn trương làm đất để gieo trồng vụ ngô đầu tiên trong năm. Không khí lao động rộn ràng trên khắp các sườn đồi với ước mong có thêm một vụ mùa bội thu.

Mùa sung túc ở Khe Kẹn

Mùa sung túc ở Khe Kẹn

Sau Tết Nguyên đán, cũng là thời điểm những mầm măng mập mạp đội đất vươn lên, báo hiệu mùa vụ bội thu, mang theo niềm vui và hy vọng về một năm sung túc của người dân thôn Khe Kẹn, xã Cát Thịnh. Măng là “lộc trời” không chỉ bởi là thức quà tặng tự nhiên do đất trời ban tặng, mà còn là nguồn sinh kế quan trọng, nuôi sống biết bao thế hệ người Mông nơi đây.

Gieo mầm xanh trên núi đá

Gieo mầm xanh trên núi đá

Xã Mường Khương sau hợp nhất gồm 53 thôn, trong đó 89% là người dân tộc thiểu số. Với bản tính cần cù, chăm chỉ, không ngừng học hỏi, sáng tạo, người dân nơi đây đã từng bước cải tạo, phát triển sản xuất. Từ vùng đất núi đá khô cằn, Mường Khương nay đã hình thành nhiều mô hình kinh tế nông nghiệp hiệu quả, nông dân được ví như những "kiến trúc sư" kiến tạo nên vùng đất nở hoa.

Ấn tượng ngày hội non sông

Ấn tượng ngày hội non sông

Từ 7 giờ sáng 15/3/2026, cùng với gần 78,9 triệu cử tri cả nước, gần 1,2 triệu cử tri tỉnh Lào Cai nô nức đến 2.029 khu vực bỏ phiếu tại 99 xã, phường để bầu đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Trong không khí phấn khởi của ngày hội non sông, phóng viên và cộng tác viên Báo và Phát thanh - Truyền hình tỉnh Lào Cai đã ghi lại nhiều hình ảnh ấn tượng.

Khám phá những vườn rau tiền tỷ

Khám phá những vườn rau tiền tỷ

Trồng rau cho thu tiền tỷ mỗi năm không phải chuyện lạ ở một số xã khu vực thị xã Sa Pa cũ, nhưng đằng sau mức thu nhập trong mơ đó là những vất vả, nhọc nhằn và biết bao lần thất bại. Tuy nhiên, những nông dân ấy vẫn kiên trì bám trụ, không ngừng sáng tạo, ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất để đất "nở hoa".

Mường Lò mùa ban trắng

Mường Lò mùa ban trắng

Mỗi độ tháng Ba, trên nhiều tuyến đường, góc phố ở vùng Mường Lò, ban nở trắng trời, làm nên vẻ đẹp riêng có của vùng đất này.

[Ảnh] Lùng Phình trắng trời hoa mận

[Ảnh] Lùng Phình trắng trời hoa mận

Những ngày này, xã vùng cao Lùng Phình như khoác lên mình “bộ áo” rực rỡ nhất của mùa xuân. Đó là màu xanh non của những cành lộc biếc, là sắc thắm của các loài hoa. Đặc biệt, trên các triền núi, hoa mận đang thì đẹp nhất, bung nở sắc hoa trắng tinh khôi thu hút người dân và du khách tới tham quan, trải nghiệm.

[Ảnh] Ngựa trong những bức ảnh mùa xuân

[Ảnh] Ngựa trong những bức ảnh mùa xuân

Ngược vùng cao Lào Cai không khó để gặp hình ảnh những chú ngựa thồ thong dong lên nương, xuống chợ phiên, tung vó trên trên đường đua... trở thành nguồn cảm hứng sáng tác đầy cảm xúc cho những nhiếp ảnh gia yêu mến chiều sâu văn hóa nơi mảnh đất biên cương.  

[Ảnh] Chợ phiên Cốc Ly nhộn nhịp ngày áp Tết

[Ảnh] Chợ phiên Cốc Ly nhộn nhịp ngày áp Tết

Chợ phiên Cốc Ly - phiên chợ truyền thống của đồng bào dân tộc Mông tại xã Bảo Nhai (trước đây là xã Cốc Ly) thường họp vào thứ Ba hàng tuần. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu mua sắm Tết của bà con trong khu vực, hôm nay - 27 tháng Chạp, chợ tổ chức thêm một phiên đặc biệt. Trong không khí Tết cổ truyền cận kề, phiên chợ càng thêm đông đúc, náo nhiệt.

Mùa hoa cải ở Suối Giàng.

[Ảnh] Mùa hoa cải gọi xuân về trên đỉnh Suối Giàng

Những ngày xuân, khi tiết trời vùng cao còn se lạnh, Suối Giàng (xã Văn Chấn) lại bừng sáng trong sắc vàng rực rỡ của hoa cải. Mùa hoa cải ở Suối Giàng đến nhẹ nhàng như hơi sương đầu núi. Giữa không gian trong lành của núi rừng, những triền hoa vàng trải dài theo sườn dốc, len qua lối nhỏ, ôm lấy bản làng… tạo nên một khoảng không gian dịu dàng rất riêng của vùng cao.

[Ảnh] Mứt dừa - hương vị ngọt ngào ngày Tết

[Ảnh] Mứt dừa - hương vị ngọt ngào ngày Tết

Mứt được ví như món “khai vị” không thể thiếu trong mỗi gia đình Việt dùng để mời khách đến chơi nhà những ngày Tết. Trong không khí rộn ràng những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ở thôn Hang Đá, xã Xuân Quang, người dân nơi đây không còn xa lạ với gia đình chị Hải Lý, anh Hữu Trình - gia đình gắn bó với nghề làm mứt dừa truyền thống suốt nhiều năm qua.

[Ảnh] Sắc màu Tết ở chợ phiên Cốc Ly

[Ảnh] Sắc màu Tết ở chợ phiên Cốc Ly

Chợ phiên Cốc Ly (chợ văn hóa Cốc Ly) ở thôn Thẩm Phúc, xã Bảo Nhai, tỉnh Lào Cai. Phiên chợ họp vào thứ 3 hằng tuần và là một trong những phiên chợ đông vui nhộn nhịp nhất vùng cao Tây Bắc. Cho đến nay, chợ phiên Cốc Ly vẫn giữ nguyên bản sắc văn hóa độc đáo, là nơi giao lưu, buôn bán của người dân vùng cao. Phiên chợ thứ Ba ngày 23 tháng Chạp năm Ất Tỵ càng tấp nập hơn khi người dân khắp xa gần tụ họp về sắm tết tạo nên không khí ngày áp tết nhộn nhịp, đầy sắc màu.

[Ảnh] Nhộn nhịp chợ hoa Sa Pa

[Ảnh] Nhộn nhịp chợ hoa Sa Pa

Những ngày cận Tết Nguyên đán, khu vực Chợ Sa Pa (phường Sa Pa) trở thành điểm hẹn sắc xuân khi nhiều loại hoa, cây cảnh được người dân mang ra bày bán. Giữa dòng người tấp nập, sắc đào, mai, địa lan, cúc… không chỉ làm rộn ràng không khí mua sắm mà còn báo hiệu mùa xuân ấm áp đang về.

[Ảnh] Nhộn nhịp thu hoạch phật thủ ngày cận Tết ở Bảo Hà

[Ảnh] Nhộn nhịp thu hoạch phật thủ ngày cận Tết ở Bảo Hà

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí tại khu vực xã Tân An cũ, nay là xã Bảo Hà, trở nên sôi động. Tại các khu vườn trồng phật thủ, người dân đang tất bật thu hoạch, chuẩn bị cung ứng phục vụ thị trường Tết. Đây là thời điểm bận rộn nhất trong năm với những người trồng loại quả mang ý nghĩa tâm linh và phong thủy này.

Người dân tổ dân phố 17 trang hoàng tuyến đường mới đón xuân.

[Ảnh] Niềm vui mới trước thềm xuân

Trên tuyến đường mới ở tổ dân phố 17, phường Trung Tâm, tỉnh Lào Cai vừa được hoàn thành từ sự đầu tư của Nhà nước và sự đồng thuận hiến đất làm đường của Nhân dân, 45 hộ dân dọc tuyến đường đã chung sức, đồng lòng trang hoàng đường phố rực rỡ đón xuân, thể hiện tinh thần đoàn kết xây dựng tuyến phố văn minh sáng, xanh, sạch, đẹp. 

Khám phá thủ phủ nấm hương chất lượng cao Sa Pa

Khám phá thủ phủ nấm hương chất lượng cao Sa Pa

Được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp để phát triển một số sản phẩm nông nghiệp đặc hữu, Sa Pa những năm gần đây được biết đến là thủ phủ trồng nấm hương chất lượng cao, giá trị kinh tế khủng.

fb yt zl tw