Xác định hạ tầng số là “xương sống”, điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, những năm qua, tỉnh Lào Cai đã tập trung nguồn lực đầu tư, hiện đại hóa hạ tầng viễn thông - công nghệ thông tin, phát triển đồng bộ các nền tảng số và cơ sở dữ liệu dùng chung. Từ nền tảng ngày càng hoàn thiện, Lào Cai đang từng bước hình thành chính quyền số hiệu lực, kinh tế số năng động và xã hội số bao trùm, tạo động lực quan trọng cho phát triển nhanh và bền vững.
Theo ông Nguyễn Hồng Quang - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, tỉnh xác định phát triển hạ tầng số, hạ tầng viễn thông là một trong những nhiệm vụ đột phá để tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới. Hạ tầng viễn thông được định hướng phát triển đồng bộ, chất lượng cao, gắn với không gian phát triển của tỉnh, gồm: trục động lực dọc sông Hồng, hai cực phát triển Bắc - Nam, ba vùng kinh tế Đông - Tây - Trung tâm, bốn trụ cột phát triển là công nghiệp, nông nghiệp hàng hóa, du lịch - dịch vụ và kinh tế cửa khẩu.
Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã ban hành nhiều kế hoạch quan trọng như Kế hoạch số 01-KH/TU triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW và Kế hoạch số 101/KH-UBND về phát triển hạ tầng số, internet vạn vật (IoT), với những mục tiêu cao: 100% thôn, tổ dân phố có điện lưới quốc gia được phủ sóng băng rộng; phủ sóng 5G đạt tối thiểu 90% dân số; 100% đô thị trung tâm, khu - cụm công nghiệp, khu cửa khẩu được phủ sóng 5G và triển khai ứng dụng IoT. Đây là mục tiêu đầy thách thức đối với một tỉnh miền núi biên giới, song thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn của Lào Cai.
Hiện thực hóa định hướng đặt ra, thời gian qua, tỉnh đã triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển hạ tầng viễn thông từ tỉnh đến cơ sở.
Dự kiến đến hết năm 2025, toàn tỉnh có trên 5.050 trạm thu phát sóng di động, gồm 1.546 trạm 3G, 2.958 trạm 4G và 554 trạm 5G. Tỷ lệ thôn, bản, tổ dân phố có internet cáp quang đạt 98,6%; phủ sóng 4G đạt 99%; phủ sóng 5G tại các khu, cụm công nghiệp đạt 100%. Tỷ lệ hộ gia đình sử dụng internet băng rộng cố định đạt 74,3%; tỷ lệ thuê bao internet đạt 94,6/100 dân; 99% thuê bao di động sử dụng smartphone.
Đặc biệt, 100% cơ quan nhà nước cấp tỉnh, cấp xã được kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng, các xã được trang bị tối thiểu hai phòng họp trực tuyến, bảo đảm yêu cầu chỉ đạo, điều hành.
Trước đây, hạ tầng viễn thông còn hạn chế, việc triển khai dịch vụ công trực tuyến hay kết nối với các cuộc họp từ cấp trên gặp nhiều khó khăn. Từ khi được phủ sóng internet cáp quang và 4G ổn định, cán bộ xã có thể xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử, họp trực tuyến thường xuyên, người dân cũng dần quen với việc nộp hồ sơ, tra cứu thông tin qua mạng.
Song song với hạ tầng viễn thông, Trung tâm dữ liệu tỉnh Lào Cai đã được xây dựng và đưa vào vận hành, gồm hệ thống trung tâm dữ liệu vật lý và ảo, đáp ứng yêu cầu lưu trữ, xử lý dữ liệu cho các nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, đồng thời tạo nền tảng cho phát triển đô thị thông minh, quản trị thông minh.
Một điểm nhấn quan trọng là việc xây dựng và vận hành hiệu quả nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu LGSP (nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu dùng chung) hợp nhất của tỉnh.
Đến nay, LGSP Lào Cai đã kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và 42 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, phục vụ liên thông, chia sẻ dữ liệu trong công tác chỉ đạo, điều hành. Trung bình mỗi ngày, hệ thống xử lý khoảng 500.000 lượt giao dịch, cung cấp dữ liệu kịp thời cho các cơ quan, người dân và doanh nghiệp. Tính đến tháng 10/2025, tỉnh đã hoàn thành kết nối 100% cơ sở dữ liệu dùng chung với các nền tảng quốc gia.
Cùng với đó, hệ thống quản lý văn bản và điều hành điện tử được triển khai đồng bộ tại tất cả các cơ quan hành chính nhà nước, đạt tỷ lệ 100% sử dụng văn bản điện tử và chữ ký số, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thời gian, chi phí xử lý công việc.
Các hạng mục hạ tầng số trọng yếu như nền tảng quản lý văn bản, chứng thư số công vụ, Trung tâm giám sát, điều hành thông minh (IOC) từng bước hoàn thiện, hình thành hệ sinh thái số phục vụ quản trị hiện đại.
Thời gian tới, tỉnh tiếp tục rà soát, xây dựng, ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù để thu hút đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) vào hạ tầng số, hạ tầng viễn thông. Lồng ghép quy hoạch hạ tầng kỹ thuật viễn thông thụ động vào quy hoạch tỉnh, quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị, đảm bảo quỹ đất và không gian cho các trạm BTS, nhà trạm.
Cùng với đó, đảm bảo khi xây dựng mới các khu đô thị, khu công nghiệp, tuyến đường giao thông phải có phương án bố trí không gian, hạ tầng kỹ thuật ngầm cho việc lắp đặt, chia sẻ, dùng chung hạ tầng viễn thông.
Tỉnh cũng sẽ triển khai quyết liệt chương trình xóa vùng “lõm sóng” tại các vùng khó khăn, ký kết hợp tác chiến lược đối với các tập đoàn VNPT, Viettel để huy động các nguồn lực thúc đẩy phát triển hạ tầng viễn thông để đảm bảo thực hiện các mục tiêu đã đề ra.
Với cách làm bài bản, quyết liệt và tầm nhìn dài hạn, Lào Cai đang từng bước xây dựng nền tảng hạ tầng số vững chắc - nền móng quan trọng để bứt phá trong chuyển đổi số, phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
