Phải đến cuộc gọi thứ 3 thì Chủ tịch Hội Nông dân xã Bản Lầu mới hẹn được cho tôi hai người hái chè thuê “kỳ cựu” để tìm hiểu về nghề có chút “đặc biệt” này. Ở Bản Lầu, công việc hái chè thuê có tính chất thời vụ nhưng lại là nguồn thu nhập chính của nhiều lao động, nhất là những người không có việc làm hoặc thiếu đất canh tác.
Những người hái chè thuê thường xuyên phải làm việc dưới trời nắng gắt, nên làm “nghề” này phải đội nón rộng, mặc áo dài kín. Sau vài phút chuẩn bị, chị Trần Thị Lê ở thôn Na Lin - người có nhiều kinh nghiệm hái chè thuê đã bắt tay vào việc hái chè và hướng dẫn tôi cùng nhập cuộc.
Làm nghề này, đôi lúc đau vai, đau lưng, đôi tay nhuộm màu chè nhưng lại giúp tôi có thêm thu nhập để lo cho các con. Tôi cũng vui khi thấy mình còn khỏe, còn gắn bó được với nghề.
Chị Lê cho biết, một ngày làm việc của chị bắt đầu từ khi trời sáng và kết thúc lúc chiều tối, vì hái chè là công việc được thuê theo kiểu “giao khoán” - càng hái được nhiều thì thu nhập càng cao. Dù đây là công việc vất vả vì phải làm dưới tiết trời nắng nóng, nhưng nghề hái chè thuê đã giúp chị Lê có thu nhập ổn định để nuôi 3 đứa con đang tuổi ăn, tuổi học.
Cách đó không xa, chị Trương Thị Tuyết ở thôn Na Mạ 1 đang vác bao chè vừa hái được ra khu tập kết để chủ vườn chở đến điểm thu mua. Chị Tuyết chia sẻ: Mỗi tháng tôi có khoảng 20 ngày đi hái chè thuê, thu nhập được gần 5 triệu đồng. Trong những ngày đó, tôi thường dậy sớm nấu cơm để ăn trưa luôn trên nương chè, vừa tiết kiệm thời gian đi lại để hái được nhiều chè hơn. Nhờ vậy, giúp người trồng chè thu hoạch nhanh gọn, kịp thời đưa nguyên liệu về nơi chế biến, đảm bảo chất lượng.
Câu chuyện đang dở dang thì cơn mưa từ đâu bỗng trút xuống ào ào. Các chị bảo nhau tránh tạm vào gốc cây, nhanh chóng lấy áo mưa ra mặc rồi tiếp tục công việc. Thấy điệu bộ lúng túng của tôi, mấy chị em cười bảo: “Đã lên đồi chè thì mưa hay nắng đến đâu cũng phải tự mình khắc phục. Bởi nếu bỏ dở thì lỡ tiến độ công việc của chủ vườn đã thuê mình”.
Xã Bản Lầu hiện nay được hợp nhất từ 3 xã: Bản Lầu, Bản Sen và Lùng Vai, là vùng trồng chè lâu đời, với tổng diện tích 2.537 ha, nên ở đây có nhiều người làm nghề hái chè thuê. Công việc này không quá khó, nhưng đòi hỏi sự khéo léo, thuần thục, hái sao cho đúng 1 tôm 2 lá, nếu hái không đúng kỹ thuật sẽ bị trả tiền công thấp. Trung bình một ngày, mỗi lao động có thể hái được 1 tạ chè búp tươi. Giá thu mua chè búp tươi thu hái bằng tay bao giờ cũng cao gấp đôi chè cắt bằng máy.
Là chủ của đồi chè rộng hơn 2 ha, chị Lương Thị Ánh Hồng cho biết: Do diện tích lớn nên gia đình phải thuê cố định 2 - 3 lao động hái chè. Hái chè là công việc phải tập trung tinh thần cao, vận động tay chân liên tục từ sớm đến tối. Số tiền công mỗi lao động hái chè thuê được nhận tùy vào giá chè hợp tác xã thu mua. Thông thường, một ngày công, mỗi lao động nhận được khoảng 250 - 300 nghìn đồng.
Không đòi hỏi kỹ thuật cao nhưng hái chè thuê không chỉ là công việc đơn thuần, bởi người hái chè phải thu hái làm sao, để vừa bảo vệ cây chè không bị tổn thương sau thu hái, để vụ tiếp theo cây chè vẫn đảm bảo sản lượng búp chè ổn định.
Gần trưa, lưng áo đẫm mồ hôi, mấy chị hái chè thuê lại tíu tít rủ nhau nghỉ trưa và hẹn đầu giờ chiều tiếp tục lên nương cho đủ một ngày công. Ít ai biết được rằng, đằng sau hương vị của những ấm trà ngon kia thấm biết bao giọt mồ hôi của những phụ nữ chịu thương chịu khó, tần tảo mưu sinh.
Trình bày: Thi Khanh
