"Ma trận" lừa đảo trên không gian mạng nhằm vào người già, yếu thế

Liên tiếp ngăn chặn lừa đảo nhằm vào người già, yếu thế

Chiều ngày 30/9/2026, bà Lê Thị M., trú tại xã Tứ Mỹ, tỉnh Hà Tĩnh nhận được cuộc điện thoại từ số lạ, đầu dây bên kia đối tượng tự xưng là cán bộ Công an xã Tứ Mỹ. Chúng thông báo bà M. bị lộ lọt thông tin cá nhân, kẻ gian đã dùng dữ liệu của bà để mở tài khoản tại ngân hàng và tài khoản này có liên quan đến một đường dây buôn bán ma túy. Các đối tượng yêu cầu bà M. phải khai báo thành khẩn, phối hợp xác minh điều tra.

Trong quá trình gọi điện, các đối tượng liên tục đe dọa, thao túng tâm lý để bà M hoang mang, hoảng loạn dẫn đến tiết lộ thông tin bản thân có gửi tiết kiệm tại Ngân hàng Agribank chi nhánh Nầm với số tiền hơn 1 tỷ đồng. Các đối tượng cấm bà M. không được nói với người thân, đồng thời hướng dẫn bà các câu nói để đối phó với nhân viên giao dịch ngân hàng nhằm rút tiền từ sổ tiết kiệm và tạo tài khoản ngân hàng để nộp vào tài khoản do chúng chỉ định, với mục đích chiếm đoạt.

Tuy nhiên, trong quá trình bà M. đến giao dịch tại Ngân hàng Agribank chi nhánh Nầm, nhân viên ngân hàng nhận thấy có nhiều biểu hiện nghi vấn nên đã chủ động liên hệ với Công an xã Tứ Mỹ. Nhận được tin báo, lực lượng Công an xã nhanh chóng có mặt tại ngân hàng, yêu cầu bà M. chấm dứt giao dịch và mời bà về trụ sở để giải thích rõ về hành vi lừa đảo của các đối tượng. Tại trụ sở Công an xã, sau khi được cán bộ Công an phân tích, giải thích, bà Lê Thị M. đã hiểu rõ bản chất vụ việc và nhận ra mình suýt bị lừa mất hơn 1 tỷ đồng.

Cùng ngày, bà Nguyễn Thị C. (SN 1958), trú tại xã Sơn Kim 1, tỉnh Hà Tĩnh nhận cuộc gọi từ số lạ, đối tượng tự xưng là cán bộ Công an xã nói bà C. liên quan đến đường dây ma túy, rửa tiền và khoản nợ 2 tỷ đồng, yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản và chuyển tiền. Do bị thao túng tâm lý, bà C. hoảng loạn, giấu người thân lén mang 4 chỉ vàng tiết kiệm đi bán để chuyển tiền theo hướng dẫn. Tuy nhiên, do được lực lượng Công an xã phát hiện, ngăn chặn kịp thời nên đã giúp bà C. nhận diện chiêu trò lừa đảo.

Trước đó, ngày 24/9, ông Nguyễn Ngọc N., (SN 1950), trú tại xã Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh nhận được cuộc gọi từ số điện thoại lạ, đầu dây bên kia tự xưng là Nguyễn Thị Trang, cán bộ Công an xã Hương Khê. Người này thông báo ông N. có liên quan đến một đường dây ma túy và khoản vay 6 tỷ đồng. Công an xã Hương Khê cũng đã kịp thời ngăn chặn khi ông N. đến trình báo. Nhờ được phát hiện, xử lý kịp thời, vụ việc không gây thiệt hại về tài sản.

Nhận diện các chiêu thức lừa đảo dịp cuối năm

Chỉ trong thời gian ngắn, liên tục những chiêu lừa đảo tinh vi qua mạng xã hội, qua các cuộc điện thoại thao túng tâm lý lại được các đối tượng nhằm vào người dân là công dân trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Đại tá Nguyễn Trường Diệu, Trưởng phòng Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Hà Tĩnh cho biết, chỉ bằng một cuộc điện thoại, các đối tượng lừa đảo có thể khiến người dân hoang mang, sợ hãi và làm theo mọi yêu cầu mà chúng đưa ra.

Kịch bản quen thuộc thường là đưa ra các thông tin của người dân liên quan đến một đường dây ma túy, tài khoản ngân hàng có dấu hiệu phạm tội, liên quan đến vụ án đang phục vụ điều tra… Sau đó là những yêu cầu cung cấp thông tin, giữ bí mật, không được nói với người thân và chuyển tiền để phục vụ điều tra. Tội phạm trong lĩnh vực này vẫn sử dụng chiêu bài cũ nhưng nhằm vào nạn nhân mới, trong đó đối tượng gần đây chúng nhắm đến phần lớn là người già, hưu trí, có các mối quan hệ xã hội và có tài chính dư giả (tiền gửi tiết kiệm).

Những hành vi chủ yếu là giả danh cán bộ công tác tại các cơ quan Nhà nước, cơ quan tư pháp, giáo viên các nhà trường để mua bán hàng, nhận thi hộ ngoại ngữ sau đó chiếm đoạt tài sản; sử dụng công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI) để thực hiện hành vi phạm tội; rao bán điện thoại, thuê nhà, mua xe mô tô, xe ô tô giá rẻ, dụ dỗ người thuê, mua hàng trực tuyến, yêu cầu đặt cọc trước để chiếm đoạt tiền đặt cọc…

Gần đây, nổi lên thủ đoạn tạo tài khoản facebook, zalo ảo để làm quen, tán tỉnh, hẹn hò, đăng tải các video từ thiện, quà từ thiện để tạo lòng tin đối với bị hại. Sau khi thấy “cá đã cắn câu”, chúng dụ dỗ đầu tư tài chính, hoặc chuyển tiền làm từ thiện rồi chiếm đoạt tài sản. Thủ đoạn lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân trong việc đăng ký tạo tài khoản VNeID mức độ 2, các đối tượng đã giả danh Công an gọi điện thoại cho người dân hướng dẫn cài đặt VNelD, sau đó gửi đường link qua tin nhắn Zalo, Facebook và yêu cầu người dân truy cập để chiếm đoạt tài sản cũng đang là thủ đoạn được sử dụng phổ biến trong thời gian qua.

Cùng với đó, các đối tượng sử dụng số điện thoại quốc tế, mạo danh cơ quan Công an gọi điện, gửi tin nhắn thông báo vi phạm giao thông, yêu cầu nộp phạt. Đáng chú ý, chúng cố tình đưa ra mức phạt chỉ vài chục nghìn đồng để người nhận mất cảnh giác, sau đó dụ bấm vào đường link lạ và yêu cầu nhập thông tin cá nhân, số thẻ, tài khoản hoặc mã xác thực ngân hàng.

Từ thực tế các vụ việc xảy ra đã được lực lượng Công an và ngân hàng liên tiếp phát hiện, kịp thời ngăn chặn có thể thấy, điểm chung của tội phạm “ẩn danh” để lừa đảo chiếm đoạt tài sản là các đối tượng thường dùng nỗi sợ để khiến nạn nhân mất bình tĩnh, sau đó cô lập, đe dọa và thúc ép chuyển tiền. Do vậy, lực lượng Công an khuyến cáo người dân khi nhận được cuộc gọi từ số máy lạ, tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc “4 không”: không cung cấp CCCD, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP; không chuyển tiền theo yêu cầu của người gọi điện; không tin người tự xưng Công an, Viện kiểm sát, Tòa án yêu cầu “chuyển tiền để điều tra” và không giữ bí mật với người thân khi nhận được yêu cầu bất thường.