Lớp học đặc biệt trên đỉnh Suối Giàng

Ở thôn Pang Cáng, xã Văn Chấn (khu vực xã Suối Giàng cũ) có một lớp học đặc biệt do cô giáo Chu Thị Tú Liên (dân tộc Ngái) hiện đang là Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Hoàng Văn Thụ mở và trực tiếp giảng dạy. Sự đặc biệt ở lớp học này không chỉ ở cách thức tổ chức, nội dung giảng dạy mà còn ở tình yêu và sự gửi gắm ước mơ, khát vọng đến trẻ em vùng cao vốn nhiều thiếu thốn.

Hơn 3 năm qua, lớp học đặc biệt ấy vẫn được duy trì giữa núi rừng Suối Giàng dẫu còn nhiều khó khăn. Cô giáo ở tuổi 57 vẫn đều đặn, một mình trên chiếc xe máy cũ, từ phường Trung Tâm, qua khu vực xã Phù Nham cũ, vượt dốc lên Suối Giàng.

Cô giáo Chu Thị Tú Liên chia sẻ: “Lớp học được tổ chức vào thứ 7, Chủ nhật hằng tuần. Ngày hè, lớp tăng cường các hoạt động trải nghiệm, học sinh sẽ học thêm vào thứ 6 hoặc lúc nào cô giáo có thời gian. Hiện giờ, lớp học có 35 học sinh. Các con đều rất có ý thức tham gia học tập; phụ huynh cũng rất phối hợp và tạo điều kiện cho con tới lớp.

"Có những hôm lớp nghỉ, các em còn nhắn: Bà ơi, chúng con muốn đến lớp" - cô Liên chia sẻ.

Để có được kết quả đó, chỉ kiên trì thôi là chưa đủ, cô Liên đã dành vào đó biết bao tình yêu và tâm huyết.

Cô Liên vẫn nhớ như in, những ngày tháng 4/2021, trong chuyến đi tìm tư liệu cho cuốn sách về giáo dục văn hoá địa phương, khi đến Suối Giàng và chứng kiến những đứa trẻ người Mông nơi đây chân chất, thật thà nhưng lại thiếu thốn đủ thứ, từ kỹ năng sống, khả năng tự học, tự rèn luyện cho tới sợ người lạ, rụt rè… Điều này đã thôi thúc cô phải làm một điều gì đó cho các em học sinh nơi đây và "Lớp học Bà Liên" được mở ra 1 năm sau đó.

Buổi học đầu tiên, cả lớp học chỉ có 2 học sinh. Cô Liên học thêm tiếng Mông để có thể giao tiếp tốt với học sinh và phụ huynh; tiếp tục phối hợp với các tổ chức chính trị địa phương đến từng nhà, thuyết phục phụ huynh cho trẻ đi học.

“Cô nói với phụ huynh rằng, tôi cam kết lớp học này là miễn phí và sẽ đồng hành với các con lâu dài chứ không phải ngày một, ngày hai. Thế rồi học sinh đến lớp đông hơn, có buổi, lớp học “quá tải” không đủ chỗ ngồi” - cô Liên nhớ lại.

Tuy nhiên, sự tăng lên đột biến nhưng không “đều” cùng tình trạng học sinh tự ý nghỉ học vẫn xảy ra thường xuyên đã ảnh hưởng đến ý thức tự giác và gián đoạn quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh.

Thấy được bất cập, cô Liên đã tổ chức họp phụ huynh học sinh, thống nhất các nội dung quản lý lớp học. Phụ huynh cần phải nắm được giờ học, ngày học, nội dung học. Trường hợp nghỉ quá 3 buổi, các con sẽ được sắp xếp theo học lớp sau, vừa để không bỡ ngỡ khi bị hổng kiến thức, vừa tạo nhận thức để mỗi học sinh có ý thức học tập.

Cô Liên cho biết: “Dù là luôn tạo sự cởi mở, vui vẻ, thoải mái nhưng mình cũng nghiêm túc lắm. Trường ra trường, lớp ra lớp, ý thức đó sẽ là nền tảng quan trọng, không chỉ ở lớp học này mà còn cả tương lai sau này”. Nhờ cách làm đó, cho đến nay, số lượng học sinh duy trì đều đặn, các em rất thích đi học và nỗ lực học tập.

"Lớp học Bà Liên" dần trở thành điểm đến thú vị và bổ ích mỗi ngày cuối tuần với trẻ em Pang Cáng. Sự thú vị, bổ ích ấy đến từ sự tích hợp của nhiều môn học và phương pháp giảng dạy độc đáo.

Cô Liên tự tay soạn giáo án, thay đổi theo từng tuần, từng tháng. Nội dung học phong phú, từ kỹ năng sống, rèn luyện sự tự tin đến tiếng Mông, tiếng Việt, tiếng Anh và cả những môn học về trao truyền, gìn giữ văn hóa dân tộc Mông, nghề làm trà...

Cô Liên vừa dạy học, vừa kết nối với các giáo viên dạy tiếng Anh, người nước ngoài để trẻ được học tiếng Anh; kết nối nghệ nhân dân gian, người uy tín dạy tri thức văn hoá dân tộc. Cô còn rèn thói quen tự học bài sau mỗi giờ học trên lớp, gợi hứng thú tự học. Trong suốt tiết học, các bài hát múa, các trò chơi dân gian, giảng dạy được lồng ghép, kết hợp trao đổi, trò chuyện, giúp các em dễ dàng tiếp cận, lĩnh hội kiến thức.

Lớp học còn trở thành một sân khấu nhỏ, nơi văn hóa truyền thống được trao truyền, tiếp nối. Cuối mỗi buổi học, các em lại chuẩn bị khèn, sáo, cùng cô ra sân khấu để biểu diễn. Có lúc, cô - trò còn cùng nhau chơi các trò chơi dân gian. Cô Liên trong trang phục truyền thống của người Mông hòa cùng các em nhỏ trong mỗi tiết mục văn nghệ, trò chơi dân gian, không hề có khoảng cách, chỉ có tiếng cười rộn vang cả một vùng.

Em Giàng Thị Mai, 15 tuổi, đang học hướng dẫn viên du lịch ở Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái, vẫn đến lớp học mỗi tối cuối tuần trở về nhà. Mai hát hay, múa dẻo, thổi sáo giỏi và có thần thái đầy tự tin.

“Từ ngày tham gia lớp học, em không chỉ thêm yêu và tự hào với văn hoá dân tộc, mà còn học tốt hơn môn Tiếng Anh, tự tin hơn rất nhiều. Em sẽ mang những kiến thức học được dạy lại cho các em nhỏ trong lớp để sau này, chúng em sẽ cùng nhau chung sức xây dựng và phát triển quê hương” - Mai chia sẻ:

"Lớp học Bà Liên" không chỉ đơn thuần là nơi truyền dạy kiến thức, mà còn là bệ phóng cho ước mơ. Bằng cách tổ chức nhiều hoạt động như thi đọc sách, kể chuyện, làm mèn mén, lắp ghép lego xây dựng “căn nhà mơ ước”... cô Liên hiểu được hoài bão của từng học sinh, để từ đó có phương pháp khích lệ các em học tập thực hiện ước mơ.

Cô Liên bộc bạch: “Tôi mong muốn, có ít nhất 10 em học sinh thạo tiếng Anh, nắm rõ văn hóa bản địa. Tôi sẽ đồng hành với các em cho đến khi xong đại học, quay về bản, phát triển quê hương”.

Mục tiêu của cô rất rõ ràng, giúp các con trở thành những hướng dẫn viên du lịch, tự tin quảng bá văn hóa dân tộc mình trong bối cảnh Suối Giàng đang tập trung phát triển du lịch cộng đồng. Hành trình của cô Liên vẫn sẽ tiếp tục như thế, lặng lẽ gieo những hạt chữ, kiến thức văn hóa và mầm hy vọng, để những "búp măng non" nơi Suối Giàng có thêm sức mạnh vươn lên, làm chủ tương lai của chính mình.