Lào Cai là cửa ngõ kết nối Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc trên tuyến hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Đến nay, Lào Cai là tỉnh duy nhất trong khu vực Tây Bắc hội tụ đủ các loại hình giao thông: đường bộ, đường sắt, đường thủy và tiến tới là đường hàng không (Cảng Hàng không Sa Pa đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng theo hình thức đối tác công tư tại Quyết định số 1773 ngày 21/10/2021 với tổng mức đầu tư gần 7.000 tỷ đồng). Vị trí thuận lợi đã kết nối nhiều tour du lịch từ Trung Quốc qua Lào Cai vào sâu nội địa Việt Nam và đi các nước ASEAN.
Du lịch Lào Cai còn hấp dẫn bởi cảnh quan thiên nhiên phong phú. Nhắc tới Lào Cai là nhắc tới vùng đất nổi tiếng với thiên nhiên kỳ vĩ, như đỉnh Fansipan - nóc nhà của Đông Dương; các dãy núi trùng điệp; thung lũng và ruộng bậc thang trải dài đến chân trời, như Mường Hoa, Nậm Cang (thị xã Sa Pa), Y Tý, Ngải Thầu (Bát Xát); khí hậu cận ôn đới, mát mẻ quanh năm. Lào Cai nổi tiếng với Khu du lịch quốc gia Sa Pa đã được nhiều tạp chí du lịch quốc tế bình chọn là một trong những thị trấn nhỏ đẹp nhất thế giới năm 2023 và tốp điểm đến thịnh hành nhất thế giới năm 2024. Ngoài ra, Lào Cai còn có Vườn Quốc gia Hoàng Liên với hệ sinh thái đa dạng, dự trữ nhiều nguồn gen quý về động, thực vật; Bát Xát, Bắc Hà là điểm đến thú vị cho khách du lịch…
Đặc biệt, Lào Cai có 25 nhóm ngành dân tộc sinh sống, trong đó có nhiều dân tộc thiểu số với nền văn hóa phong phú được bảo tồn, lưu giữ và các lễ hội đặc sắc như Lễ hội Gầu tào, Lễ hội Xuống đồng; nghề thủ công truyền thống đa dạng, mang đậm bản sắc các dân tộc thiểu số, như dệt thổ cẩm, chạm khắc bạc...
Với nguồn tài nguyên thiên nhiên và nhân văn hấp dẫn, Lào Cai đã tập trung khai thác và xây dựng thành các sản phẩm du lịch: tham quan, trải nghiệm thiên nhiên, văn hóa; nghỉ dưỡng; du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái; tâm linh; thể thao mạo hiểm và MICE. Lào Cai đã thành công trong việc thu hút khách quốc tế từ các thị trường Tây Âu (Pháp, Đức, Hà Lan…), Đông Bắc Á (Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản), ASEAN (Thái Lan, Singapore, Malaysia) và khách nội địa từ các địa phương trong cả nước.
Thời gian qua, lượng khách du lịch cả trong nước và quốc tế, đặc biệt là từ các nước ASEAN và Trung Quốc đến Lào Cai tăng đột biến. Năm 2024, tổng lượng khách đến Lào Cai đạt 8 triệu lượt (trong đó khách quốc tế hơn 825 nghìn lượt, khách nội địa 7,2 triệu lượt), chiếm khoảng 6,3% tổng lượng khách du lịch đến Việt Nam. Tổng thu từ khách du lịch đạt 26.943 tỷ đồng.
Thị trường khách du lịch quốc tế đến Lào Cai gồm 194 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong 10 thị trường lớn nhất của du lịch Lào Cai, đứng đầu là Trung Quốc (khoảng 505 nghìn lượt, chiếm 61%), Hàn Quốc xếp ở vị trí thứ 2 (khoảng 42,4 nghìn lượt), Thái Lan xếp thứ 3 (29,6 nghìn lượt), Malaysia xếp thứ 4 (28,8 nghìn lượt), Indonesia đứng thứ 5 (24,9 nghìn lượt), tiếp đến lần lượt là Singapore (20,5 nghìn lượt), Pháp (18,5 nghìn lượt), Philippines (17,1 nghìn lượt,) Ấn Độ (16,4 nghìn lượt), Australia (16,2 nghìn lượt).
Để khai thác tiềm năng, thế mạnh, Lào Cai không ngừng đẩy mạnh đầu tư cho du lịch với nhiều dự án lớn, nhỏ được triển khai nhằm phát triển cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng điểm đến cũng như nhân lực du lịch. Xác định đầu tư nguồn lực cho du lịch là một trong những yếu tố then chốt quyết định thành công mục tiêu phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, tỉnh cũng đã vận dụng nhiều chính sách, giải pháp linh hoạt cho công tác đầu tư và thu hút đầu tư vào lĩnh vực này. Đầu tiên là ưu tiên đầu tư cho các vùng có tiềm năng phát triển du lịch như thành phố Lào Cai, Bát Xát, Bắc Hà, đặc biệt là Khu du lịch quốc gia Sa Pa. Trong đó, điển hình là các dự án: Cáp treo Fansipan với vốn đầu tư 4.400 tỷ đồng; Dự án Công viên Văn hóa Mường Hoa - Sa Pa với tổng mức đầu tư khoảng 4.700 tỷ đồng; Dự án Lady Hill với tổng mức đầu tư 700 tỷ đồng… Bên cạnh đầu tư phát triển sản phẩm du lịch, cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch, tỉnh Lào Cai cũng quan tâm đầu tư cải tạo và phát triển hệ thống đường du lịch ngắm cảnh, đường kết nối các khu, điểm du lịch.
Với những tiềm năng đã có, Chiến lược phát triển du lịch của tỉnh Lào Cai đến năm 2023, tầm nhìn đến năm 2050 định hướng phát triển du lịch theo vùng. Trong đó, ưu tiên đầu tư cho hạ tầng du lịch, bảo đảm Khu du lịch quốc gia Sa Pa và đô thị du lịch Y Tý có thể cơ bản đi vào hoạt động sau năm 2030. Đồng thời, tranh thủ sự hỗ trợ của trung ương và thu hút khu vực tư nhân đầu tư kết cấu hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch. Chú trọng, ưu tiên tập trung hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch địa bàn thị xã Sa Pa, nơi có khu du lịch quốc gia Sa Pa; các địa phương có các khu du lịch, địa bàn trọng điểm phát triển du lịch, các địa bàn khó khăn, vùng sâu, vùng xa nhưng có tiềm năng phát triển du lịch nhằm phát triển các khu du lịch chất lượng cao với những sản phẩm du lịch đa dạng, có khả năng cạnh tranh trong nước, khu vực và quốc tế. Khuyến khích mọi thành phần kinh tế đầu tư phát triển nguồn nhân lực du lịch; tăng cường đầu tư cho cơ sở đào tạo du lịch, đầu tư xây dựng các tiêu chuẩn nghề nghiệp và đào tạo theo chuẩn; đầu tư nâng cao chất lượng giáo viên, đào tạo nhân lực bậc cao, nhân lực quản lý. Đầu tư bảo tồn, tôn tạo, nâng cấp các di tích, di sản để phát huy giá trị khai thác phục vụ du lịch hiệu quả; thu hút đầu tư vào các khu du lịch nghỉ dưỡng và thể thao mạo hiểm; khu du lịch tổng hợp, giải trí chuyên đề, kết hợp trung tâm thương mại, mua sắm hội nghị, hội thảo tại các trung tâm đô thị như thành phố Lào Cai, thị xã Sa Pa và Y Tý (Bát Xát).
Ông Trần Sơn Bình, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch khẳng định: Tỉnh Lào Cai và ngành du lịch luôn khuyến khích, đưa ra nhiều chính sách ưu đãi thu hút đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch; đồng thời, luôn kiên định với các giá trị bền vững, xác định tầm nhìn các giá trị cốt lõi để phát triển ngành du lịch Lào Cai trong tương lai.
