Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2020 - 2025 và Đề án số 11-ĐA/TU của Tỉnh ủy về “Mở rộng đối ngoại, chủ động hội nhập và hợp tác quốc tế giai đoạn 2020 – 2025” đã xác định: “Xây dựng Lào Cai phát triển toàn diện, trở thành trung tâm và cầu nối giao thương kinh tế, đối ngoại giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam ‑ Trung Quốc”. Sau sáp nhập tỉnh, Lào Cai tiếp tục là tỉnh biên giới, giữ vị trí đầu cầu kết nối hành lang kinh tế quốc tế nhưng với quy mô, vị thế và vai trò, nhiệm vụ đối ngoại lớn hơn. Việc tích cực, chủ động trong hoạt động đối ngoại, tăng cường hợp tác quốc tế sẽ giúp Lào Cai cải thiện môi trường, tăng tính hấp dẫn nhà đầu tư trong và ngoài nước, tạo điều kiện cho tỉnh khai thác tốt hơn thế mạnh, tiềm năng sẵn có.
Điểm lại các sự kiện trong những tháng đầu năm 2025, điều dễ nhận thấy đó là công tác đối ngoại của tỉnh được tích cực đẩy mạnh. Tháng 3/2025, tỉnh Lào Cai và Phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức thành công Chương trình gặp gỡ 2025 với chủ đề “Lào Cai - Trung tâm kết nối giao thương Việt Nam - ASEAN và Tây Nam, Trung Quốc: Cơ hội cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư”. Đây là sự kiện đối ngoại đặc biệt với sự tham dự của Thường trực Chính phủ, lãnh đạo nhiều bộ, ngành, cơ quan Trung ương, các doanh nghiệp, tập đoàn lớn, lãnh đạo một số tỉnh, thành phố trong nước. Đặc biệt, sự kiện đã thu hút lãnh đạo đại sứ quán nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế tại Việt Nam, đại diện một số địa phương của Trung Quốc có đường biên giới giáp tỉnh Lào Cai.
Sự thành công của Chương trình đã làm rõ hơn vị trí của tỉnh Lào Cai với vai trò, vị trí cực tăng trưởng, trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam Trung Quốc. Thông qua Chương trình quảng bá hình ảnh của tỉnh và tăng cường kết nối, mở ra cơ hội hợp tác đầu tư, thương mại giữa tỉnh với các đối tác trong, ngoài nước. Đây chỉ là một trong hoàng loạt sự kiện đối ngoại, hợp tác quốc tế của tỉnh Lào Cai trong thời gian gần đây, trong đó tỉnh thể hiện rất rõ tinh thần chủ động.
Theo ông Phạm Nam Hồng - Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ Lào Cai: Chủ trương mở rộng quan hệ đối ngoại, đẩy mạnh hợp tác quốc tế của tỉnh hiện nay vẫn đang bám sát vào Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ tỉnh, các đề án trọng tâm của Tỉnh ủy; trong đó, mục tiêu ưu tiên gồm: Thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác trên các lĩnh vực với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc); mở rộng kết nối, làm phong phú hơn quan hệ với các đối tác nước ngoài hiện có; xây dựng kênh quan hệ hữu nghị, hợp tác mới với các đối tác tiềm năng; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác đối ngoại.
Ngoài ra, một số lĩnh vực, mục tiêu trọng điểm nhằm nâng kim ngạch xuất nhập khẩu khẩu hàng hóa, tranh thủ nguồn đầu tư và tài trợ từ nước ngoài, thu hút du khách quốc tế đến với Lào Cai được đẩy mạnh xúc tiến.
Từ định hướng của cấp ủy, thời gian qua, việc thúc đẩy quan hệ hợp tác hữu nghị với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả, thực chất. Đó là việc duy trì tham gia các kỳ Hội nghị thường niên giữa Bí thư Tỉnh ủy các tỉnh Lào Cai, Hà Giang, Điện Biên, Lai Châu (Việt Nam) với Bí thư Tỉnh ủy Vân Nam (Trung Quốc); các phiên họp giữa các nhóm công tác Liên hợp giữa 4 tỉnh biên giới của Việt Nam với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc); các hội nghị hợp tác trên tuyến hành lang kinh tế của Việt Nam với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc). Tỉnh Lào Cai và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) tổ chức nhiều đoàn đại biểu cấp cao sang thăm, làm việc giữa hai bên, trên cơ sở đó tiếp tục mở rộng, làm sâu sắc hơn quan hệ hữu nghị giữa hai tỉnh và các địa phương của 2 tỉnh. Trong khi đó, các Đề án kết nối hạ tầng, giao thông, thương mại giữa tỉnh Lào Cai và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) cũng có những bước tiến đáng ghi nhận, qua đó củng cố vị thế đầu cầu kết nối của Lào Cai trong tuyến hành lang kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam rộng lớn của Trung Quốc.
Bên cạnh đó, tỉnh Lào Cai còn tăng cường, mở rộng quan hệ hợp tác, đối ngoại với vùng Nouvelle Aquitaine (Cộng hòa Pháp), với tỉnh Brest (Cộng hoà Belarus), thúc đẩy các chương trình hợp tác với Chính phủ Ấn Độ, Nhật Bản, Thái Lan... thông qua đại sứ quán các quốc gia tại Việt Nam; hợp tác với các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp của Hàn Quốc, hợp tác với các địa phương của Lào; hợp tác với các định chế tài chính quốc tế tại Việt Nam như Ngân hàng ADB, Ngân hàng Thế giới WB.
Trong khi đó, tại khu vực phía Nam (tỉnh Yên Bái cũ), nổi bật trong hoạt động đối ngoại những năm gần đây phải kể đến việc thông qua Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản và Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam nhằm thúc đẩy hợp tác, xuất nhập khẩu hàng hóa, thu hút đầu tư từ các địa phương, doanh nghiệp lớn, tập đoàn tại Nhật Bản vào địa bàn; hợp tác với một số địa phương của Hàn Quốc trong đào tạo, xuất khẩu lao động; hợp tác với một số quốc gia khu vực Trung Á trong tìm hiểu, nghiên cứu, lập dự án tiền khả thi về hợp tác khai thác khoáng sản, phát triển sản xuất nông nghiệp, thủy sản. Một trong những kết quả nổi bật, giá trị xuất khẩu hàng hóa của tỉnh Yên Bái (cũ) trong năm 2024 đạt 423 triệu USD, giá trị hàng hóa nhập khẩu đạt 180 triệu USD. Đặc biệt, trong thu hút đầu tư có nhiều khởi sắc, trước khi sáp nhập, tỉnh Yên Bái (cũ) thu hút18 dự án có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) với tổng giá trị quy đổi 16.600 tỷ đồng.
Ở phần cuối bài viết, chúng tôi xin trích phát biểu của Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn tại Hội nghị “Gặp gỡ 2025: Lào Cai – Trung tâm kết nối giao thương kinh tế giữa Việt Nam và các nước ASEAN với vùng Tây Nam – Trung Quốc – Cơ hội cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư”, diễn ra vào tháng 3/2025 tại thành phố Lào Cai (cũ). Phó Thủ tướng nhấn mạnh: Lào Cai còn nhiều tiềm năng bứt phá, không chỉ giữ vai trò “cửa ngõ” của tuyến hành lang kinh tế quốc tế, mà còn là “điểm tựa chiến lược” kết nối các dòng chảy kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam với khu vực ASEAN và vùng Tây Nam Trung Quốc. Tỉnh có đủ khả năng lan tỏa cơ hội giao thương tới các trung tâm kinh tế lớn trong và ngoài khu vực.
Phó Thủ tướng Chính phủ đã đề ra một số định hướng quan trọng cho Lào Cai, nhấn mạnh yêu cầu biến cơ hội thành động lực phát triển. Trong đó, cần phát huy hơn nữa vai trò tiên phong của cộng đồng doanh nghiệp; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chú trọng chuyển đổi số, chuyển giao công nghệ và nâng cao giá trị gia tăng một cách bền vững. Tỉnh cũng cần xây dựng chiến lược cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy cải cách thể chế và cải cách hành chính. Quan trọng hơn, Lào Cai phải xác định rõ cơ hội để khẳng định vị thế là “trung tâm phát triển hiện đại, xanh, bền vững, kết nối mạnh mẽ với khu vực và thế giới”.
