Lạm thu đầu năm học: Khi phụ huynh mạnh dạn lên tiếng

Lạm thu trong trường học luôn là một trong những vấn đề nóng dịp đầu năm học, được cả xã hội bàn luận. Các khoản thu có thể được "thổi phồng" và đứng dưới tên của nhiều khoản đóng góp có vẻ có lý, như đóng góp tự nguyện, đóng góp cơ sở vật chất...

Những năm gần đây, sau khi thông tin về các trường hợp thu quá mức quy định, thu nhiều khoản không được đồng thuận xuất hiện trên mạng xã hội đã được các cơ quan quản lý vào cuộc, xử lý. Điều này cho thấy phụ huynh đang dần mạnh dạn lên tiếng, không còn để lạm thu là cơn “sóng ngầm” như những năm trước đây.

Nhiều khoản đóng góp đều thu dưới danh nghĩa "tự nguyện", thông qua ban đại diện cha mẹ học sinh. (Ảnh minh họa)

Năm học 2023 - 2024 vừa bắt đầu được gần 1 tháng, mạng xã hội đã xôn xao hình ảnh thống kê các khoản phụ huynh học sinh THPT Thanh Miện 3, tỉnh Hải Dương phải đóng đầu năm học lên tới 8,7 triệu đồng, trong đó có một số khoản “khó hiểu” như: vở ghi, ghế ngồi, thẻ học sinh, vệ sinh, khảo sát, kiểm tra chung, tivi, xã hội hóa, quỹ học bổng… Tiếp đó, hình ảnh bảng thống kê 16 khoản thu đầu năm học của trường THCS Nguyễn Trãi (tỉnh Hải Dương) cũng được đưa lên mạng xã hội, với nhiều khoản “lạ” như: ghế và cờ, kỹ năng sống, mua tivi, hỗ trợ đưa học sinh giỏi đi thi, mua loa đài, hỗ trợ cơ sở vật chất… Trong khi dư luận chưa hết bức xúc về các khoản thu đầu năm của một số trường thì hình ảnh danh sách các khoản dự chi kinh phí hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh trường THCS Tứ Hiệp (huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội) với hàng chục khoản thu "lạ" tiếp tục được lan truyền trên mạng xã hội như: tri ân giáo viên 20/11 (45 - 50 triệu đồng), đóng kinh phí cho học sinh học bồi dưỡng tại Chu Văn An (10 - 15 triệu đồng)…

Những khoản tưởng như hợp lý là đồng phục, hay những khoản thu “lạ” được dựa trên danh nghĩa “tự nguyện” được lặp lại mỗi đầu năm học khiến phụ huynh học sinh bức xúc: "Mấy năm nay trở đi là mỗi trường quy định ra nào là đồng phục tay cộc, đồng phục tay dài, đồng phục thể thao rồi áo khoác mùa đông, có thể từ 1-2 bộ. Ngoài ra còn có các khoản phí khác. Ví dụ như điều hòa, cơ sở vật chất ban đầu, tiền nước, tiền tự nguyện - chính ra nói tự nguyện nhưng tự nguyện đó lại làm phụ huynh khó nghĩ. Nếu mình lên tiếng thì lại sợ bị ảnh hưởng. Con mình học hành như thế thì các thầy cô, bạn bè sẽ nhìn vào như thế nào. Tôi thấy rất là khó"

Sau khi hình ảnh về các khoản thu đầu năm được đưa lên mạng xã hội, cơ quan chức năng đã vào cuộc điều tra, yêu cầu tạm dừng các khoản thu và đều khẳng định sẽ xử lý nghiêm các cá nhân làm sai. Thế nhưng những vụ lùm xùm liên quan đến thu chi bất thường tiếp diễn từ năm học này sang năm học khác đã tạo thành cơn sóng ngầm khiến cho phụ huynh ác cảm với việc thu các khoản phí đầu năm. Vì vậy, khi Trường Tiểu học Tự nhiên, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội có dự định thu phí lắp điều hòa thì lập tức vấp phải phản ứng dữ dội của phụ huynh học sinh và việc này phải dừng lại, chờ xin ý kiến cơ quan quản lý.

Bà Phạm Thị Bích Ngọc, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: "Nhà trường cũng yêu cầu các lớp là họp với phụ huynh học sinh, thỏa thuận thống nhất, sau khi mà lớp nào mà triển khai có kết quả 100% số phụ huynh nhất trí thì Hội cha mẹ học sinh có ý kiến đề xuất với nhà trường, sau đó nhà trường sẽ tổng hợp và xin ý kiến của lãnh đạo huyện cũng như Phòng Giáo dục".

Một trong những tín hiệu đáng mừng trong các vụ việc vừa nêu là phụ huynh đã lập tức lên tiếng, phản ứng bằng nhiều hình thức khi việc thu chi không phù hợp. Đây là điều cần thiết để những vụ việc có dấu hiệu lạm thu được giải quyết sớm, không gây áp lực, bức xúc đối với phụ huynh, học sinh. Tuy nhiên, sự lên tiếng của phụ huynh đôi khi đi kèm với những rủi ro. Đơn cử như vụ việc tại trường THPT Lạc Long Quân, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội mới đây. Sự lên tiếng của phụ huynh trở thành cái cớ cho phân biệt đối xử, dùng “quyền lực ngầm” gây ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh. Những vụ việc như vậy đang làm méo mó môi trường giáo dục cần sự trong sạch chứ không phải quyền lực uy áp những đứa trẻ yếu thế hơn.

Thực tế cho thấy, khi ngân sách nhà nước còn hạn chế, thì việc huy động các nguồn lực xã hội một cách tự nguyện để đầu tư nâng cao điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục là chính đáng và hết sức cần thiết. Trong điều kiện các nguồn lực hạn chế, nhiều nhà trường xem đóng góp của phụ huynh như một nguồn lực xã hội hóa. Nhưng rõ ràng xã hội hóa phải đảm bảo tính tự nguyện và đúng quy định. Phó Giáo sư Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội) nêu quan điểm: "Tất cả các khoản thu nếu chỉ tập trung vào trong những thời điểm đầu năm học có thể gây ra những khó khăn cho rất nhiều gia đình. Bên cạnh đó việc huy động các nguồn lực xã hội không tập trung vào những mục đích dành cho người học; việc thu chi đấy không minh bạch, không công bằng, tạo ra sự phân biệt, đối xử giữa những người học thì đây chính là những lùm xùm mà năm nào ngành giáo dục cũng phải nhắc. Có những văn bản nói rằng là những khoản nào là không được thu, nhưng mà chúng ta lại chưa có những văn bản hướng dẫn là làm thế nào để huy động những nguồn lực xã hội hóa theo một cách thức mà hợp chuẩn và không dẫn đến sự mất cân bằng hoặc một sự bất bình đằng đổi xử".

Theo nhiều chuyên gia, công khai, minh bạch là liều thuốc hiệu quả nhất cho vấn đề lạm thu hiện nay. Việc thu những khoản tự nguyện thì phải xét đến điều kiện, hoàn cảnh của từng gia đình học sinh, không nên cào bằng các khoản thu và hãy để phụ huynh đóng góp tự nguyện theo đúng bản chất, tránh tình trạng áp đặt, gây hiểu lầm và gây bức xúc đối với phụ huynh học sinh.

VOV

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Người thầy và những chân trời chưa tới

Người thầy và những chân trời chưa tới

Người thầy hôm nay không chỉ truyền đạt tri thức hay đưa học trò đến một bến đỗ, mà còn phải khơi dậy năng lực tự chủ, lòng can đảm và khát vọng để các em tự tin bước tới những chân trời mới.

Cô giáo trẻ người Nùng và hành trình đổi mới, sáng tạo trong dạy học

Cô giáo trẻ người Nùng và hành trình đổi mới, sáng tạo trong dạy học

Đến Trường Mầm non số 2 Trấn Yên, xã Trấn Yên, hình ảnh quen thuộc đọng lại trong tâm trí phụ huynh và học trò chính là nụ cười rạng rỡ và sự ân cần của cô giáo Vi Thanh Thảo. Tròn 8 năm gắn bó với sự nghiệp “trồng người”, cô giáo người dân tộc Nùng, sinh năm 1994, đã khẳng định tinh thần nhiệt huyết, đổi mới sáng tạo của thế hệ nhà giáo trẻ trong thời đại số.

Giáo dục phải đi trước một bước để chuẩn bị nguồn nhân lực cho đất nước

Giáo dục phải đi trước một bước để chuẩn bị nguồn nhân lực cho đất nước

Chiều 19/11, nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026), Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đồng chủ trì buổi gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu toàn quốc năm 2026 nhằm tôn vinh, tri ân những đóng góp to lớn của đội ngũ nhà giáo cả nước đối với sự nghiệp trồng người.

Chăm lo toàn diện cho đội ngũ nhà giáo

Chăm lo toàn diện cho đội ngũ nhà giáo

Đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, Kết luận số 91-KL/TW, Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, cùng với Luật Nhà giáo, chiến lược phát triển đội ngũ nhà giáo đang được ngành Giáo dục đặt ở vị trí trung tâm. 

Nuôi dưỡng đam mê nghệ thuật trong trường học

Nuôi dưỡng đam mê nghệ thuật trong trường học

Thực hiện chủ trương tăng cường giáo dục nghệ thuật trong trường học, hướng tới phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực học sinh và gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc, các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, nhất là vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đang đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, văn nghệ với nhiều hình thức phong phú. 

Đi qua nỗi đau bằng âm nhạc

Đi qua nỗi đau bằng âm nhạc

Trong căn phòng nhỏ vang tiếng đàn mỗi ngày, người thầy ấy đang viết tiếp giấc mơ dang dở năm xưa. Anh không đứng trên bục giảng của những ngôi trường lớn, không có những tấm bằng đại học treo tường, nhưng anh đã có một lớp học của riêng mình - nơi những giai điệu đẹp đẽ nhất được ngân lên từ nghị lực và trái tim yêu thương của một người thầy chưa bao giờ chịu khuất phục trước số phận. Đó là thầy Nguyễn Việt Thắng dạy piano và guitar cho học trò ở phường Cam Đường.

Tháo "nút thắt" số hoá dữ liệu giáo dục vùng cao

Tháo "nút thắt" số hoá dữ liệu giáo dục vùng cao

Chuyển đổi số mở ra cơ hội đổi mới căn bản trong quản lý và dạy học, song tại các địa bàn vùng cao của Lào Cai, hạ tầng viễn thông chưa đáp ứng yêu cầu, thiết bị còn thiếu, phần mềm quản lý chưa đồng bộ. Tháo gỡ những vướng mắc này là điều kiện quan trọng để bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục số bình đẳng giữa các vùng miền.

Phường Cam Đường và phường Lào Cai gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam

Phường Cam Đường và phường Lào Cai gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu nhân Ngày Nhà giáo Việt Nam

Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026), chiều 16/11, UBND phường Cam Đường và phường Lào Cai tổ chức chương trình gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu, nhằm tri ân, tôn vinh những đóng góp của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo trên địa bàn.

fb yt zl tw