Đứng trước quầy mỹ phẩm với hàng chục loại kem chống nắng, mặt nạ và sản phẩm chăm sóc da được quảng cáo là “hàng chính hãng”, chị Nguyễn Thanh Hảo, phường Văn Phú, vẫn không khỏi băn khoăn. Mẫu mã giống nhau, bao bì bắt mắt, giá cả chênh lệch không nhiều, nhưng đâu là hàng thật, đâu là hàng giả thì chị hoàn toàn không thể nhận biết.
“Lần nào mua mỹ phẩm tôi cũng lo. Sợ nhất là mua phải hàng giả, dùng không hiệu quả đã đành, còn ảnh hưởng đến da. Nhiều sản phẩm nhìn rất giống hàng thật nên người tiêu dùng bình thường gần như không có cách nào phân biệt” - chị Hảo chia sẻ.
Nỗi lo của chị Hảo không phải là cá biệt. Trong bối cảnh nhu cầu làm đẹp ngày càng tăng, thị trường mỹ phẩm phát triển với tốc độ chóng mặt, kéo theo sự xuất hiện của hàng giả, hàng nhái và các sản phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ. Không ít người tiêu dùng đang phải tự dò dẫm giữa một “ma trận” thật – giả khó phân định.
Làm đẹp là nhu cầu chính đáng của mỗi người, đặc biệt là phụ nữ. Khi điều kiện sống ngày càng được nâng cao, việc chăm sóc da, chăm sóc sắc đẹp dần trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hiện đại.
Ở tuổi 40, chị Trần Thị Hoa, tổ 5, phường Yên Bái từng rất tự ti khi làn da xuất hiện nhiều dấu hiệu lão hóa sau sinh như nám, thâm và lỗ chân lông to.
“Sau khi sinh con, da mặt tôi xấu đi. Tôi từng tìm hiểu nhiều loại mỹ phẩm trên thị trường nhưng không dám tự ý sử dụng vì sợ ảnh hưởng đến da. Sau đó tôi đến Khoa Da liễu, Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai để được tư vấn. Bác sĩ đánh giá tình trạng da và hướng dẫn sử dụng sản phẩm phù hợp. Nhờ vậy làn da hiện nay đã cải thiện rõ rệt” - chị Hoa cho biết.
Câu chuyện của chị Hoa cho thấy việc lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, phù hợp với tình trạng da và được tư vấn bởi người có chuyên môn là yếu tố rất quan trọng. Bởi khi quyết định sai lầm, người tiêu dùng có thể phải đối mặt với hậu quả khó lường.
Theo các chuyên gia da liễu, mỹ phẩm giả hoặc mỹ phẩm không đạt chất lượng thường chứa các thành phần không được kiểm soát, thậm chí có thể chứa hóa chất độc hại. Khi sử dụng thời gian dài, người dùng có nguy cơ bị kích ứng, viêm da, nổi mụn, bỏng rát, rối loạn sắc tố hoặc tổn thương da nghiêm trọng.
Thực tế đã ghi nhận nhiều trường hợp phải điều trị kéo dài vì sử dụng các loại kem làm trắng da cấp tốc, kem trị nám không rõ nguồn gốc hay các sản phẩm được quảng cáo là “thần dược” trên mạng xã hội.
Chưa bao giờ việc mua mỹ phẩm lại dễ dàng như hiện nay. Chỉ cần vài thao tác trên điện thoại, người tiêu dùng có thể tiếp cận hàng trăm sản phẩm với đủ chủng loại, thương hiệu và mức giá khác nhau.
Từ các cửa hàng chuyên doanh, spa, salon làm đẹp cho đến chợ truyền thống, cửa hàng tạp hóa, mạng xã hội và các sàn thương mại điện tử, mỹ phẩm xuất hiện ở khắp nơi. Sự phong phú của thị trường mang đến nhiều lựa chọn nhưng cũng khiến người tiêu dùng rơi vào tình trạng “vàng thau lẫn lộn”. Bên cạnh sản phẩm chính hãng là vô số mặt hàng không rõ nguồn gốc được gắn mác hàng xách tay, hàng nội địa hoặc hàng giảm giá sâu để thu hút khách hàng.
Nhiều đối tượng lợi dụng tâm lý thích hàng giá rẻ, thích săn khuyến mãi hoặc mong muốn làm đẹp nhanh để đưa hàng giả ra thị trường. Đáng lo ngại hơn, công nghệ in ấn và làm giả ngày càng tinh vi khiến bao bì, tem nhãn của nhiều sản phẩm gần như giống hệt hàng thật. Không ít người chỉ phát hiện mình mua phải hàng giả khi làn da xuất hiện các dấu hiệu bất thường hoặc sản phẩm bị cơ quan chức năng thu hồi.
Trước diễn biến phức tạp của thị trường mỹ phẩm, các cơ quan chức năng đã tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý các hành vi vi phạm. Theo Trung tâm Kiểm nghiệm, Sở Y tế tỉnh, trong năm 2025 và 5 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã kiểm tra hơn 2.663 mẫu thuốc và mỹ phẩm. Riêng đối với mỹ phẩm lưu hành trên địa bàn, 138 mẫu đã được kiểm nghiệm và phát hiện 7 mẫu không đạt chất lượng.
Ông Vũ Đức Nam - Giám đốc Trung tâm Kiểm nghiệm, Sở Y tế tỉnh cho biết: Người tiêu dùng cần lựa chọn mỹ phẩm tại các cơ sở uy tín, được cấp phép hoạt động và có địa chỉ rõ ràng. Đồng thời cần kiểm tra kỹ thông tin về nhà sản xuất, đơn vị phân phối, hạn sử dụng và nguồn gốc sản phẩm trước khi mua. Người dân không nên tin vào quảng cáo quá mức như trắng da cấp tốc, xóa nám hoàn toàn hay trẻ hóa chỉ sau vài ngày thường tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Bên cạnh đó, lực lượng quản lý thị trường cũng liên tục triển khai các đợt kiểm tra, xử lý vi phạm. Trong 5 tháng đầu năm 2026, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh đã phối hợp với các lực lượng chức năng tổ chức 4 đợt tuyên truyền về hàng thật, hàng giả; xử lý 17 vụ vi phạm hành chính với số tiền xử phạt trên 167 triệu đồng; tiêu hủy lượng mỹ phẩm vi phạm trị giá hơn 181 triệu đồng với trên 2.000 sản phẩm các loại.
Theo ông Trần Văn Chiến - Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Lào Cai, thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh, đặc biệt là hoạt động mua bán trên môi trường mạng nhằm kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm.
Dù các cơ quan chức năng đang quyết liệt vào cuộc, nhưng để ngăn chặn triệt để mỹ phẩm giả vẫn là bài toán khó. Bởi lợi nhuận từ mặt hàng này rất lớn, trong khi thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi. Trong cuộc chiến ấy, người tiêu dùng chính là tuyến phòng vệ đầu tiên và quan trọng nhất.
Một sản phẩm có giá rẻ bất thường, một lời quảng cáo hứa hẹn hiệu quả thần tốc hay một chương trình giảm giá “không tưởng” có thể mang đến cảm giác tiết kiệm trước mắt. Nhưng cái giá phải trả đôi khi là tổn thương kéo dài cho làn da, sức khỏe và cả niềm tin của người tiêu dùng.
Làm đẹp là nhu cầu chính đáng, nhưng giữa thị trường nhiều sản phẩm thật – giả đan xen, sự tỉnh táo, hiểu biết và thói quen lựa chọn hàng hóa có trách nhiệm chính là “tấm khiên” hữu hiệu nhất để bảo vệ sức khỏe, sắc đẹp và quyền lợi của mỗi người tiêu dùng.
