Cụ Nguyễn Huy Hảo kể: “Nghe theo tiếng gọi của Đảng, tầng lớp nông dân phủ Yên Bình đã nhất tề đứng lên đánh đuổi thực dân cướp nước và phong kiến bán nước với mục tiêu rất cụ thể là “Dân cày có ruộng”.
Cách mạng thành công, bà con ta được tự do, được làm chủ trên chính mảnh đất quê hương mình, không còn chịu cảnh áp bức, sưu thuế nặng nề, đời sống cứ thế no ấm hơn.
Sau 80 năm, diện mạo nông nghiệp, nông thôn, đời sống người nông dân giờ đã khác hoàn toàn, cứ nhìn vào mâm cơm gia đình là thấy, từ củ mài, củ nâu đến bữa cơm độn sắn, tiến tới thêm bát cơm trắng, giờ thì ăn cho ngon, cho sang! Bữa trước tôi có dịp vào một siêu thị lớn ở Hà Nội thấy rất nhiều mặt hàng nông sản như gạo, chè, quả… mà bà con nông dân trong tỉnh làm ra, toàn hàng chất lượng cao, đóng gói trong bao bì đẹp, thấy tự hào trong lòng. Nông dân Việt Nam nói chung và nông dân tỉnh Lào Cai nói riêng cần cù lao động, luôn tin và nghe theo Đảng làm cuộc cách mạng, giành chính quyền và chung sức đồng lòng xây dựng nông thôn mới”.
Câu chuyện của người cán bộ tiền khởi nghĩa, sinh ra khi đất nước bị đô hộ, sống chịu lầm than, áp bức; trải qua nhiều giai đoạn lịch sử đã khái quát một phần thành tựu của ngành nông nghiệp và sự đổi thay của người nông dân Lào Cai sau 80 năm giành độc lập.
Những năm trở lại đây, tốc độ tăng trưởng khu vực nông nghiệp hằng năm của 2 tỉnh Yên Bái và Lào Cai (cũ) đều đạt từ 5% đến 7%, nhiều vùng sản xuất hàng hóa đã hình thành và phát triển như vùng quế, vùng cây ăn quả, tre măng Bát độ, dâu tằm…; những cánh đồng mẫu lớn, sản xuất lúa gạo hàng hóa như Mường Lò, Đông Cuông, Mường Mả, Mường Thác…
Lĩnh vực chăn nuôi, tổng đàn gia súc chính đạt gần 1,6 triệu con, trong đó có 493 trang trại chăn nuôi lợn và 19 trang trại lợn ứng dụng công nghệ cao; lĩnh vực thủy sản cũng phát triển với gần 5.000 ha ao, hồ. Tổng diện tích đất có rừng lên tới 865 nghìn ha (diện tích rừng tự nhiên 473.223 ha, rừng trồng hơn 391.000 ha; tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh đạt 61,5%; tổng diện tích cây ăn quả 23.831 ha, sản lượng hơn 200.000 tấn…
Đó là kết quả của chương trình cơ cấu lại ngành hàng và lĩnh vực sản xuất, đảm bảo phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế hiện có để tổ chức lại sản xuất theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và phát triển bền vững.
Trong đó, việc xây dựng thương hiệu, tổ chức sản xuất theo quy trình, tiêu chuẩn chất lượng để nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường là một trong những nhiệm vụ, giải pháp quan trọng trong chiến lược cơ cấu lại ngành nông nghiệp mà tỉnh Yên Bái và Lào Cai trước đây tập trung đầu tư.
Nông dân Lào Cai đã vượt qua tư duy sản xuất theo lối tự cung, tự cấp, mong cho ngày 2 bữa cơm no chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa chất lượng cao. Đến nay, vấn đề an ninh lương thực không chỉ được đảm bảo mà hầu hết các nông sản chủ lực của tỉnh đã và đang áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, chứng nhận quế hữu cơ và cấp chứng chỉ rừng bền vững FSC (toàn tỉnh hiện có 4.197 ha rừng được cấp 5.197 mã số vùng trồng, tạo thuận lợi cho xuất khẩu)…
Cùng với việc thực hiện sản xuất theo quy trình, tiêu chuẩn chất lượng, hai tỉnh Yên Bái và Lào Cai trước đây đã tập trung đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP, cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận và cấp mã số vùng trồng… cho nông sản. Toàn tỉnh đã có 594 sản phẩm OCOP (trong đó 2 sản phẩm 5 sao, 49 sản phẩm 4 sao, 543 sản phẩm đạt 3 sao). Từ đó, nhiều sản phẩm từng bước xây dựng được thương hiệu, quảng bá hình ảnh và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường; nhiều sản phẩm đã xuất khẩu ra nước ngoài.
Đánh giá về thành tựu trên lĩnh vực nông nghiệp không thể không nhắc đến kết quả xây dựng nông thôn mới. Đó là 1 trong 3 chương trình mục tiêu quốc gia được kỳ vọng góp phần chuyển đổi nền nông nghiệp, nâng cao chất lượng cuộc sống cho nông dân, đặc biệt, người dân vùng nông thôn, mang lại những giá trị bền vững cho khu vực nông thôn.
Tính đến thời điểm hợp nhất tỉnh (tháng 7/2025), tỉnh Yên Bái cũ đã có 115 xã đạt chuẩn nông thôn mới; tỉnh Lào Cai có 64 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Bên cạnh đó, các địa phương cũng duy trì và nhân rộng mô hình nông thôn mới tại 204 thôn kiểu mẫu, 252 thôn nông thôn mới.
Đó là những con số biết nói, thể hiện sự quan tâm của tỉnh và sự nỗ lực phấn đấu của các cấp, các ngành, địa phương cũng như sự chung sức, đồng lòng của Nhân dân các dân tộc vì mục tiêu phát triển bền vững”.
Mặc dù còn nhiều khó khăn trước mắt, như đồng đất manh mún, nhỏ hẹp; trình độ dân trí không đồng đều, nhất là đồng bào vùng cao chậm chuyển đổi mô hình sản xuất, chưa mạnh dạn đầu tư khoa học - kỹ thuật vào sản xuất; thiên tai, dịch bệnh thường xuyên xảy ra..., nhưng có thể khẳng định rằng, ngành nông nghiệp tỉnh Lào Cai đã đạt rất nhiều thành tựu, bộ mặt nông nghiệp, nông thôn, đời sống người nông dân đã có rất nhiều khởi sắc, xuất hiện ngày càng nhiều vùng quê tươi đẹp, thanh bình và thịnh vượng…
Xác định, nông nghiệp công nghệ cao là một trong những trụ cột của nền kinh tế, từ định hướng đó, thời gian tới, tỉnh sẽ tập trung nguồn lực, thu hút đầu tư, tìm kiếm thị trường để nông nghiệp Lào Cai “cất cánh” trong kỷ nguyên mới.
