Từ lâu, con người đã xem khoáng nóng như một liệu pháp tự nhiên giúp thư giãn, phục hồi và nâng cao sức khỏe. Tuy nhiên, nguồn khoáng nóng lại không phổ biến, mà chỉ xuất hiện ở những khu vực có cấu trúc địa chất đặc biệt. Vì vậy, việc sở hữu các mạch khoáng nóng tự nhiên đã trở thành lợi thế quý báu của các xã Văn Chấn, Hạnh Phúc và Tú Lệ (tỉnh Lào Cai).
Nắm bắt tiềm năng đó, nhiều hộ dân địa phương đã mạnh dạn đầu tư xây dựng các cơ sở tắm khoáng, chăm sóc sức khỏe và du lịch cộng đồng, biến nguồn tài nguyên thiên nhiên sẵn có thành sản phẩm du lịch độc đáo mang đậm bản sắc vùng cao. Các điểm tắm khoáng tại Hạnh Phúc, Văn Chấn, Tú Lệ đang dần khẳng định vị thế là những điểm đến hấp dẫn, góp phần làm phong phú thêm bức tranh du lịch của tỉnh.
Mùa thu, đông và xuân là thời điểm lý tưởng để du khách tìm đến tắm khoáng nóng. Giữa tiết trời se lạnh, được đắm mình trong làn nước tự nhiên ấm từ 35 - 45°C, cảm giác thư giãn, lưu thông khí huyết, xua tan mệt mỏi khiến ai cũng muốn trở lại. Trong nhịp sống hiện đại, du lịch chăm sóc sức khỏe (wellness tourism) đang trở thành xu hướng phát triển mạnh mẽ, hướng tới việc mang lại trải nghiệm phục hồi thể chất và tinh thần cho du khách. Với hệ thống suối khoáng tự nhiên, cảnh quan nguyên sơ và văn hóa bản địa đặc sắc, các xã Hạnh Phúc, Văn Chấn, Tú Lệ đang sở hữu tiềm năng lớn để trở thành điểm đến lý tưởng của loại hình du lịch này.
Tại xã Văn Chấn, hiện có khoảng 7 cơ sở kinh doanh dịch vụ suối khoáng, với quy mô đón 40 - 60 khách/cơ sở. Lượng khách đến các điểm tắm khoáng trên địa bàn xã vào dịp cuối năm tăng gấp đôi so với mùa hè. Nhiều homestay ở xã Văn Chấn kín phòng dịp cuối tuần.
Các cơ sở làm dịch vụ tắm suối khoáng nóng đa dạng kết hợp bể khoáng nóng, phòng xông hơi, tắm thảo dược... Du lịch khoáng nóng ở xã Văn Chấn đang dần trở thành lựa chọn quen thuộc của du khách trong hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa nghỉ dưỡng và chữa lành, phục hồi năng lượng sau những ngày làm việc căng thẳng.
Chị Nguyễn Thị Hải, thôn Thác Hoa, xã Văn Chấn, chia sẻ: “Tôi thường xuyên tắm khoáng nóng, hoạt động này rất tốt cho sức khỏe, nhất là mùa thu đông. Ngâm mình trong làn nước khoáng nóng ấm áp, các cơ được giãn ra và tinh thần cũng được thoải mái sau những ngày làm việc căng thẳng”.
Homestay Hướng Kim, xã Văn Chấn có các dịch vụ bể bơi khoáng nóng, tắm khoáng nóng và ẩm thực. Chị Sa Thị Quỳnh Như, Homestay Hướng Kim, xã Văn Chấn cho biết: “Homestay đầu tư xây dựng nhà nghỉ cộng đồng phục vụ tối đa 50 khách/ngày và nâng cấp mở rộng các bể tắm đơn và bể bơi khoáng nóng. Mỗi năm, homestay đón khoảng 700 lượt khách lưu trú, hàng nghìn lượt khách sử dụng dịch vụ tắm khoáng và ẩm thực; tạo việc làm thường xuyên cho 3 - 4 lao động địa phương. Từ tháng 9 đến nay, lượng khách đến homestay để trải nghiệm tắm suối khoáng tăng lên 2 - 3 lần so với mùa hè”.
Từ đầu năm đến nay, xã Văn Chấn đã đón hơn 80.000 lượt du khách, chủ yếu là khách lưu trú dài ngày để trải nghiệm dịch vụ tắm khoáng. Doanh thu từ hoạt động du lịch đạt khoảng 85 tỷ đồng. Xác định du lịch suối khoáng là hướng phát triển kinh tế dịch vụ mũi nhọn, xã đặt mục tiêu đến năm 2030 thu hút 500.000 lượt khách, đạt doanh thu 370 tỷ đồng, từng bước khẳng định và xây dựng thương hiệu du lịch Văn Chấn mang đậm bản sắc riêng.
Tại xã Hạnh Phúc, các homestay, khu sinh thái tắm khoáng tự nhiên nằm bên sườn núi, nước nóng quanh năm, trong vắt. Nhiều homestay, khu sinh thái ở đây được đầu tư bài bản, kết hợp dịch vụ spa, ẩm thực vùng cao, mang đến cho du khách trải nghiệm trọn vẹn giữa thiên nhiên và văn hóa bản địa.
Trong đó, Khu sinh thái suối khoáng nóng Cường Hải có nguồn nước trong vắt, ấm áp, nhiệt độ trung bình từ 35 - 40 độ C. Khu sinh thái suối khoáng nóng Cường Hải gồm hai bể tắm tập thể và các phòng nghỉ lớn nhỏ, trung bình mỗi ngày khu sinh thái đón khoảng 50 - 70 lượt khách, vào ngày cuối tuần hay lễ tết, nhất là trong đợt mùa thu, đông lượng khách đến khu nghỉ dưỡng lên tới 300 lượt khách/ngày.
Đồng chí Trương Mạnh Cường – Phó Chủ tịch UBND xã Hạnh Phúc cho biết: "Xã Hạnh Phúc định hướng phát triển du lịch theo hướng đồng bộ, chất lượng cao và đa dạng loại hình, trong đó lấy du lịch nghỉ dưỡng suối khoáng nóng làm điểm nhấn và yếu tố khác biệt để khắc phục tính thời vụ, thu hút nhiều thị trường khách. Xã xác định du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn, kỳ vọng sẽ tạo việc làm, nâng cao thu nhập, góp phần giảm nghèo cho đồng bào các dân tộc. Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương tập trung thu hút đầu tư, nâng cao nhận thức cộng đồng, đẩy mạnh quảng bá và phát triển đa dạng sản phẩm du lịch dựa trên tiềm năng sẵn có, nhất là khai thác hiệu quả nguồn suối khoáng nóng và du lịch nghỉ dưỡng gắn với bản sắc văn hóa địa phương".
Trong 9 tháng năm 2025, xã Hạnh Phúc, đón trên 74.550 lượt khách du lịch, doanh thu từ hoạt động du lịch đạt 56,6 tỷ đồng; xã Tú Lệ đón trên 62.780 lượt khách, doanh thu đạt trên 12,5 tỷ đồng.
Thời gian qua, kinh tế dịch vụ những địa phương có khoáng nóng khởi sắc rõ rệt. Ở xã Tú Lệ, Hạnh Phúc, Văn Chấn nhiều hộ dân đã chuyển từ làm nông nghiệp sang làm homestay, mở dịch vụ tắm khoáng, ẩm thực và bán các sản phẩm địa phương như: xôi nếp Tú Lệ, rượu thóc, mật ong, thảo dược... Thu nhập của người dân tăng gấp 2 - 3 lần so với trước.
Thời gian tới, chính quyền các xã tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, thu hút doanh nghiệp đầu tư khu nghỉ dưỡng khoáng nóng cao cấp gắn với đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, khuyến khích mô hình du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn cảnh quan, văn hóa bản địa và định hướng liên kết các tour tắm khoáng nghỉ dưỡng và khám phá bản làng vừa nâng cao giá trị trải nghiệm, vừa hướng tới phát triển bền vững và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
