Khi chính sách đến đúng người, đúng việc

Những con đường bê tông vươn mình qua triền núi, những mái nhà kiên cố thay thế nhà tạm, những đàn gia súc được gây dựng từ các chương trình hỗ trợ sinh kế… đang dần định hình diện mạo mới ở nhiều bản làng vùng cao Lào Cai. Đằng sau những đổi thay ấy là hiệu quả từ việc triển khai đồng bộ các chương trình mục tiêu quốc gia. Khi chủ trương, chính sách đi đúng hướng, sát thực tế và đến đúng người thụ hưởng, nguồn lực đầu tư đã thực sự trở thành đòn bẩy, giúp đồng bào dân tộc thiểu số ổn định cuộc sống, vươn lên thoát nghèo bền vững.

Chính sách lan tỏa tới từng bản làng

Sau 5 năm triển khai (2021 - 2025), Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã mang lại nhiều kết quả rõ nét.

Hạ tầng vùng cao có nhiều đổi thay rõ rệt. Những tuyến đường đất trước kia lầy lội mỗi khi mưa xuống nay đã được đổ bê tông, giúp việc đi lại và giao thương của người dân thuận lợi hơn.

Hiện, 100% xã có đường ô tô đến trung tâm được rải nhựa hoặc bê tông; trên 95% thôn có đường ô tô được cứng hóa; 98% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia; 93,5% hộ được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh.

Đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm còn 5,5%, bình quân mỗi năm giảm trên 4%.

Riêng tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào dân tộc thiểu số giảm 6,36%/năm, vượt mục tiêu đề ra. Thu nhập bình quân của đồng bào dân tộc thiểu số đạt trên 33 triệu đồng/người/năm, tăng gấp đôi so với đầu kỳ.

Đặc biệt, toàn tỉnh đã hoàn thành 9.167 căn nhà mới cho hộ nghèo. Với nhiều gia đình vùng cao, đó không chỉ là nơi ở kiên cố mà còn là điểm tựa để yên tâm phát triển kinh tế, từng bước ổn định cuộc sống.

Từ các nguồn lực của chương trình, hàng trăm công trình giao thông, trường học, thủy lợi, điện và nước sinh hoạt được đầu tư xây dựng, từng bước thay đổi diện mạo nông thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tạo thuận lợi để người dân phát triển sản xuất.

Hạ tầng đổi thay, vùng cao khởi sắc

Những ngày này, trên các tuyến đường liên thôn của xã Nậm Có, người dân đi lại thuận lợi hơn trước, không còn cảnh lầy lội khi mưa xuống, bụi mù khi trời nắng.

Nậm Có là địa phương vùng cao có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Từ các nguồn lực của chương trình mục tiêu quốc gia, nhiều tuyến đường liên thôn, trục xã đã được đổ bê tông; các công trình thủy lợi, trường học, nhà văn hóa và trạm y tế được sửa chữa, nâng cấp, đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt và sản xuất của người dân.

Đến nay, xã Nậm Có đã đạt 8 tiêu chí trong Bộ tiêu chí nông thôn mới; hệ thống thủy lợi bảo đảm nước tưới cho toàn bộ diện tích sản xuất nông nghiệp.

Cùng với đầu tư hạ tầng, các dự án hỗ trợ sinh kế cũng được triển khai hiệu quả. Năm 2025, xã đã hỗ trợ 250 con giống trâu, bò, ngựa cho các hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo phát triển chăn nuôi; hoàn thành 109 căn nhà cho các hộ thuộc diện xóa nhà tạm, nhà dột nát.

Ông Khang A Chua – Bí thư Đảng ủy xã Nậm Có chia sẻ: Trước đây, nhiều bản của xã đi lại rất khó khăn, nhất là vào mùa mưa. Từ khi các chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai, hệ thống đường giao thông được đổ bê tông, công trình thủy lợi, trường học, trạm y tế được đầu tư đồng bộ, tạo nên diện mạo nông thôn mới khang trang, mở ra điều kiện thuận lợi để người dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững.

Đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của xã Nậm Có còn 46,39%, giảm đáng kể so với trước.

Trao sinh kế, khơi dậy ý chí thoát nghèo

Không chỉ đầu tư hạ tầng, nhiều địa phương trong tỉnh còn chú trọng hỗ trợ sinh kế nhằm giúp người dân thoát nghèo bền vững.

Tại xã Chấn Thịnh, năm 2025, địa phương triển khai Dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng – mô hình chăn nuôi bò sinh sản. Theo đó, 54 con bò cái sinh sản đã được hỗ trợ cho 27 hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo, mỗi hộ 2 con.

Anh Vũ Văn Linh, thôn Dù chia sẻ: Trước đây gia đình tôi chỉ có vài sào ruộng nên thu nhập bấp bênh, lúc nào cũng lo trước lo sau. Khi được hỗ trợ bò sinh sản, tôi chủ động trồng cỏ, học hỏi kỹ thuật chăm sóc đàn bò. Có đôi bò trong chuồng, tôi thấy yên tâm hơn vì đó vừa là tài sản tích lũy, vừa là nguồn sinh kế lâu dài.

Thực tế cho thấy, các dự án hỗ trợ sinh kế không chỉ giúp người dân có thêm tư liệu sản xuất mà còn góp phần thay đổi nhận thức. Khi trong chuồng đã có bò giống, ngoài nương đã có cây trồng phù hợp, nhiều hộ dân bắt đầu chủ động tính toán làm ăn, từng bước vươn lên thoát nghèo.

Sinh kế bền vững – “chìa khóa” giảm nghèo

Tại xã Trạm Tấu, công tác giảm nghèo được triển khai theo hướng đồng bộ, gắn với phát triển sinh kế và tạo việc làm cho người dân.

Ông Bùi Hồng Anh - Phó Chủ tịch UBND xã Trạm Tấu cho biết: Chúng tôi xác định muốn giảm nghèo bền vững thì phải tạo sinh kế lâu dài cho người dân. Ngoài việc hỗ trợ nhà ở, địa phương còn tạo điều kiện để bà con tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi, học nghề và áp dụng kỹ thuật vào sản xuất.

Gia đình anh Hảng A Sông, ở thôn Pá Lau, là một trong những hộ tiêu biểu cho sự chuyển biến ấy. Từ hộ nghèo, sau khi được địa phương định hướng nghề nghiệp, anh cùng một số người trong xã lập đội thợ xây.

Anh Sông chia sẻ: Trước kia gia đình tôi chỉ trông vào đồng ruộng, nương đồi nên thu nhập thấp. Sau khi đi làm thợ xây cùng anh em trong xã, mỗi tháng cũng có thu nhập khoảng 10 triệu đồng. Năm nay gia đình được hỗ trợ làm nhà mới và nhận thêm bò giống để chăn nuôi nên càng có thêm động lực cố gắng làm ăn.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, trong năm 2025 xã Trạm Tấu có 175 hộ thoát nghèo, tỷ lệ giảm hộ nghèo đạt 8,49%.

Chính sách đúng – động lực cho phát triển bền vững

Những kết quả đạt được từ các chương trình mục tiêu quốc gia đã khẳng định hiệu quả thiết thực của các chính sách dân tộc trong phát triển kinh tế - xã hội ở vùng cao.

Từ những tuyến đường mới mở, những mái nhà kiên cố đến những mô hình sinh kế đang phát huy hiệu quả, đời sống của đồng bào dân tộc thiểu số từng bước được cải thiện, niềm tin của người dân vào chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước ngày càng được củng cố.

Thực tiễn cũng cho thấy, khi chính sách được triển khai đúng hướng, sát với điều kiện thực tế của từng địa phương, nguồn lực đầu tư của Nhà nước sẽ trở thành đòn bẩy quan trọng để người dân phát huy nội lực, chủ động vươn lên phát triển kinh tế.

Đây chính là nền tảng để các địa phương vùng cao của tỉnh Lào Cai tiếp tục thực hiện hiệu quả mục tiêu giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới và phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong giai đoạn mới.

Trong giai đoạn tới, tỉnh Lào Cai tiếp tục đặt mục tiêu nâng cao thu nhập của đồng bào dân tộc thiểu số, phấn đấu thu nhập bình quân đạt bằng một nửa mức bình quân chung của cả nước; giảm mạnh tỷ lệ hộ nghèo và từng bước hoàn thiện hạ tầng kinh tế - xã hội vùng khó khăn.

Đồng thời, tỉnh đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu lao động, mỗi năm phấn đấu chuyển dịch khoảng 3% lao động nông thôn vùng dân tộc thiểu số sang các lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, du lịch và dịch vụ; nâng tỷ lệ lao động có tay nghề lên khoảng 40%.