Tại thôn Phìn Hồ thuộc xã Y Tý - một trong những địa bàn vùng cao biên giới có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt của tỉnh, công tác giải phóng mặt bằng cho dự án đang được thực hiện ráo riết. Đây là một trong bốn công trình giáo dục trọng điểm vùng biên được khởi công đầu tháng 11/2025, có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao điều kiện dạy và học, đáp ứng nhu cầu nội trú của học sinh vùng biên Lào Cai.
Theo Ban Quản lý Dự án Đầu tư xây dựng tỉnh, đến nay toàn bộ 12/12 hộ dân bị ảnh hưởng đã nhận thông báo thu hồi đất và được kiểm đếm đầy đủ. Phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được lập đúng quy định; trong đó, 3 hộ đã nhận tiền với tổng kinh phí 1,6 tỷ đồng. Diện tích 2,1 ha đã được bàn giao cho đơn vị thi công, đáp ứng đầy đủ điều kiện để triển khai các hạng mục san nền ban đầu.
Ông Tô Văn Thanh - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Y Tý cho biết: Địa phương đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để tuyên truyền, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Dù chỉ có một hộ phải tái định cư, song Y Tý chưa có dự án tái định cư và quỹ đất hạn chế, nên việc bố trí chỗ ở mới đòi hỏi nhiều sự phối hợp. Chính quyền đang hỗ trợ hộ dân chuyển nhượng đất trong gia đình và chuẩn bị mặt bằng tái định cư theo đúng quy định.
Cùng với đó, Hội đồng giải phóng mặt bằng của xã được thành lập, huy động đầy đủ các tổ chức đoàn thể, cán bộ cơ sở và cơ quan chuyên môn tham gia. Sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư, chính quyền và người dân giúp từng bước tháo gỡ vướng mắc trong giải phóng mặt bằng.
Anh Hầu A Mình - hộ dân bị ảnh hưởng phải di chuyển chỗ ở chia sẻ: Khi Nhà nước làm dự án, tôi đồng tình, chỉ mong được hỗ trợ hợp lý để công trình sớm triển khai và gia đình có nơi ở mới ổn định.
Song song với công tác giải phóng mặt bằng, Chi nhánh Trường Sơn 97 (Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn, Binh đoàn 12) đã huy động nhân lực, máy móc, dựng lán trại và chuẩn bị vật tư phục vụ thi công. Ngay khi được tiếp nhận phần mặt bằng đầu tiên, đơn vị đã bắt đầu phá đá phong hóa, xử lý nền đất yếu và mở đường vận chuyển vật liệu.
Ông Nguyễn Trọng Vĩnh - Phó Chỉ huy trưởng công trường cho biết: Thi công tại Y Tý gặp nhiều khó khăn do địa hình hiểm trở, mùa đông nhiệt độ có thể xuống 0°C và thường có băng giá. Máy móc di chuyển khó khăn, nguồn nước khan hiếm, mây mù dày đặc làm hạn chế tầm nhìn. Khối lượng phá đá lên tới hơn 60.000 m³, trong khi thủ tục nổ mìn tại khu vực biên giới mất nhiều thời gian. Do đó, nhà thầu rất cần sự hỗ trợ của các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương để bảo đảm tiến độ chung.
Theo hợp đồng, công trình phải hoàn thành vào cuối tháng 8/2026. Nếu chậm bàn giao mặt bằng, tiến độ tổng thể của dự án sẽ bị ảnh hưởng.
“Ngay khi có mặt bằng đầy đủ, chúng tôi sẽ huy động tối đa máy móc, tổ chức thi công ngày, đêm để bù thời gian đã mất” - ông Nguyễn Trọng Vĩnh nhấn mạnh.
Dự án Trường PTDTNT Tiểu học và THCS Y Tý có tổng mức đầu tư 260 tỷ đồng, trong đó 10 tỷ đồng dành cho giải phóng mặt bằng. Công trình được xây dựng trên diện tích 8,65 ha, bao gồm hơn 5,45 ha khu trường học và 3,2 ha tuyến đường giao thông kết nối.
Theo thiết kế, trường được đầu tư hiện đại, đồng bộ, đáp ứng chuẩn cơ sở vật chất mức độ 2 theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Khi hoàn thành, công trình sẽ bao gồm 12 lớp tiểu học, 16 lớp THCS, cùng các hạng mục: khu bán trú, khu hiệu bộ, không gian sinh hoạt chung, sân chơi và hệ thống công trình phụ trợ đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động dạy và học.
Đến thời điểm hiện tại, địa phương đã bàn giao 2,1/5,45 ha mặt bằng sạch cho đơn vị thi công. Tuy nhiên, với diện tích này, nhà thầu chưa thể triển khai đồng loạt các hạng mục. Chủ đầu tư và chính quyền địa phương đang tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải phóng phần diện tích còn lại để bảo đảm dự án triển khai theo kế hoạch giai đoạn 2025 - 2026.
Khi hoàn thành, công trình sẽ góp phần cải thiện đáng kể điều kiện học tập và nội trú của học sinh vùng biên, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực biên giới Y Tý.
