Chiều 21/3, tại Họp báo công bố Nghị quyết của Hội đồng bầu cử quốc gia về kết quả bầu cử và danh sách những người trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, trả lời câu hỏi của phóng viên Thông tấn xã Việt Nam về những điểm nổi bật, thành công tiêu biểu của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, bà Tạ Thị Yên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu, Phó Chánh văn phòng thường trực Hội đồng bầu cử quốc gia cho biết, cuộc bầu cử đã thành công rất tốt đẹp và toàn diện. Cuộc bầu cử đã được tổ chức đúng pháp luật, dân chủ, an toàn, tiết kiệm và thực sự là ngày hội lớn của nhân dân. Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt rất cao, có nhiều địa phương đạt gần 100%. Điều này cho thấy niềm tin, sự quan tâm và trách nhiệm chính trị của nhân dân đối với cuộc bầu cử.
Công tác chuẩn bị đã được triển khai một cách bài bản, khoa học và đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. Từ việc hiệp thương đến giới thiệu người ứng cử, lập danh sách cử tri, tổ chức khu vực bỏ phiếu, công tác thông tin tuyên truyền đều được thực hiện chặt chẽ, đúng quy trình và bảo đảm công khai, minh bạch.
“Chất lượng đại biểu trúng cử tiếp tục được nâng lên một cách rõ rệt. Cơ cấu đại biểu đã bảo đảm được tính đại diện, cân đối giữa các thành phần”, bà Yên cho hay.
Theo bà Yên, cuộc bầu cử lần này có những bước tiến quan trọng, đó là tăng tỷ lệ đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lên 40% và tỷ lệ trúng cử cao nhất từ trước đến nay; tăng tỷ lệ đại biểu có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm thực tiễn; bảo đảm được tỷ lệ hợp lý đại biểu nữ, đại biểu trẻ, đại biểu người dân tộc thiểu số, và lần đầu tiên có người dân tộc Ơ Đu trong Quốc hội.
Một điểm nổi bật khác là công tác bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội và giải quyết khiếu nại tố cáo được thực hiện kịp thời, đúng quy định. Đến nay không có tình huống phức tạp ảnh hưởng đến kết quả bầu cử và không phải bầu cử lại hay phải hủy bỏ kết quả ở bất kỳ đơn vị bầu cử nào.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong bầu cử đã mang lại bước chuyển rõ rệt. Với việc khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ứng dụng VNeID trong quản lý cử tri đã góp phần nâng cao hiệu quả, tính chính xác và minh bạch của toàn bộ quá trình.
“Một điểm rất đáng chú ý, đây là lần đầu tiên trong nhiều nhiệm kỳ, tỷ lệ trúng cử của các đại biểu do Trung ương giới thiệu đạt rất cao, 214/216 người. Cử tri ở các địa phương rất tín nhiệm, điều này thể hiện sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương trong việc xây dựng đội ngũ đại biểu”, theo bà Yên.
Bà Tạ Thị Yên cho rằng, kết quả này đã khẳng định sự thành công của cuộc bầu cử, đồng thời là minh chứng sinh động cho sự phát triển của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, củng cố niềm tin của nhân dân và tạo nền tảng quan trọng để Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ tới thực hiện tốt trọng trách trước đất nước và trước cử tri.
Chia sẻ của Phó Chánh văn phòng thường trực Hội đồng bầu cử quốc gia cho thấy, bên cạnh việc bảo đảm đúng quy trình, đúng pháp luật, điều quan trọng hơn hết là kết quả bầu cử phải phản ánh được đúng ý chí, nguyện vọng và kỳ vọng chính đáng của cử tri. Toàn bộ quá trình bầu cử phải được tổ chức công khai, minh bạch, dân chủ, từ khâu hiệp thương giới thiệu người ứng cử cho đến vận động tiếp xúc cử tri, tổ chức bỏ phiếu và kiểm phiếu, để cử tri có đầy đủ thông tin và điều kiện lựa chọn những đại biểu xứng đáng để gửi gắm.
Việc lựa chọn người ứng cử được thực hiện trên cơ sở tiêu chuẩn, điều kiện rõ ràng, chú trọng đến năng lực, uy tín và khả năng đại diện cho nhân dân. Lá phiếu của cử tri là yếu tố quyết định. Sau bầu cử, niềm tin của người dân sẽ tiếp tục được củng cố thông qua hoạt động thực tiễn của các đại biểu, qua cơ chế giám sát của cử tri, cũng như trách nhiệm giải trình và sự minh bạch trong hoạt động của cơ quan dân cử. Qua đó, bảo đảm cho kết quả phiếu bầu không chỉ đúng quy trình mà còn đáp ứng được ngày càng tốt hơn kỳ vọng của nhân dân.
Có 230 đại biểu Quốc hội khóa XV tái cử khóa XVI. Có 17 đại biểu Quốc hội các khóa, từ khóa XI đến khóa XIV tiếp tục tham gia khóa XVI. Như vậy, tổng cộng có 247 người đã từng là đại biểu Quốc hội.
Nêu con số 863 ứng cử viên đại biểu Quốc hội thì có tới 593 người có trình độ chuyên môn trên đại học (chiếm 68,63%); 261 người có trình độ đại học (chiếm 30,21%) và dưới đại học có 10 người, theo ông Đông, với sự chuẩn bị kỹ càng về nhân sự như vậy thì chất lượng 500 đại biểu được bầu chắc chắn tăng cao.
Cũng theo ông Nguyễn Hữu Đông, tỉ lệ người trẻ tuổi, người dân tộc thiểu số, tỉ lệ nữ được duy trì và tăng hơn so với nhiệm kỳ XV. “Chúng tôi hy vọng chất lượng đại biểu tăng lên thì công tác lập pháp, công tác tham gia vào quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước, cũng như công tác giám sát sẽ ngày càng tốt hơn”, ông Đông nói.
