Các lá đơn yêu cầu vợ chồng ông Yoon bồi thường thiệt hại tinh thần liên quan đến việc ban bố tình trạng thiết quân luật hồi cuối tháng 12/2024. Đơn kiện được nộp tại Tòa án Quận Trung tâm Seoul bởi luật sư Kim Kyung-ho, đại diện cho 12.225 nguyên đơn.
Mỗi nguyên đơn yêu cầu mức bồi thường 100.000 Won (khoảng 72 USD), nâng tổng số tiền đòi bồi thường lên hơn 1,2 tỷ Won. Đơn kiện nêu rõ ông Yoon đã lạm dụng quyền lực để ban bố thiết quân luật nhằm cản trở cuộc điều tra đặc biệt liên quan đến cựu Đệ nhất phu nhân Kim Keon-hee, qua đó xâm phạm nghiêm trọng quyền cơ bản và phẩm giá công dân.
Đặc biệt, bà Kim Keon-hee cũng bị đưa vào danh sách bị đơn với cáo buộc "đồng phạm". Theo các nguyên đơn, bà Kim bị tình nghi đã liên lạc với những người tham gia việc ban bố thiết quân luật thông qua điện thoại cá nhân, từ đó đóng vai trò trực tiếp trong quyết định của chồng. "Người dân bày tỏ sự phẫn nộ sâu sắc đối với bà Kim Keon-hee. Toàn bộ động cơ của lệnh thiết quân luật xuất phát từ việc che đậy rủi ro liên quan đến bà ấy", luật sư Kim Kyung-ho nói.
Vấn đề mấu chốt của vụ kiện nằm ở việc chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa thiết quân luật và tổn thất tinh thần của người dân. Trong một phán quyết hồi tháng trước liên quan đến 104 công dân khởi kiện vì lý do tương tự, Tòa án Quận Trung tâm Seoul đã buộc ông Yoon phải bồi thường 100.000 Won cho mỗi nguyên đơn, cho rằng "dựa trên kinh nghiệm thực tế, rõ ràng đã có tổn hại tinh thần xảy ra" ngay cả khi không có bằng chứng cụ thể.
Phán quyết này đã tạo tiền lệ, dẫn đến hàng loạt đơn kiện mới trên khắp Hàn Quốc. Tuy nhiên, giới chuyên gia pháp lý cảnh báo kết quả các vụ kiện có thể khác nhau, do đây mới chỉ là phán quyết sơ thẩm và phạm vi thừa nhận thiệt hại tinh thần còn khá rộng. Ông Yoon hiện đã kháng cáo lên tòa cấp cao và yêu cầu hoãn thi hành bản án.
Theo thông tin công khai, tài sản của vợ chồng ông Yoon ước tính khoảng 8 tỷ Won, trong đó phần lớn - khoảng 7,3 tỷ Won - thuộc về bà Kim Keon-hee. Nếu tòa án ra phán quyết có lợi cho nguyên đơn, phần tài sản này có thể bị sử dụng để chi trả bồi thường.
Luật sư Kim Kyung-ho nhấn mạnh: "Nguyên đơn mong muốn tòa án đưa ra một phán quyết mang tính biểu tượng, khẳng định rằng nếu quan chức nhà nước phạm tội vì lợi ích cá nhân, lợi nhuận đó có thể bị tịch thu".
Trong khi đó, dư luận Hàn Quốc tiếp tục chia rẽ gay gắt. Một bộ phận xem các vụ kiện là bước tiến trong việc bảo vệ dân chủ và pháp quyền, trong khi những người ủng hộ ông Yoon cho rằng đây là sự lợi dụng pháp lý nhằm thực hiện động cơ chính trị.
