Tại xã Hưng Khánh, Công ty TNHH Yazamaki Việt Nam là điển hình trong phát triển chuỗi giá trị.
Doanh nghiệp đã phối hợp xây dựng vùng tre măng Bát độ trên 2.000 ha, liên kết với hàng loạt hợp tác xã và tổ hợp tác tại các xã: Hưng Khánh, Lương Thịnh, Trấn Yên để lập 14 điểm thu mua.
Nhờ hợp đồng liên kết chặt chẽ, mỗi năm Công ty chế biến và xuất khẩu trên 1.000 tấn sản phẩm, doanh thu hơn 50 tỷ đồng, tạo việc làm ổn định cho khoảng 100 lao động địa phương với thu nhập bình quân trên 6 triệu đồng/người/tháng.
Công ty thực hiện chặt chẽ liên kết chuỗi giá trị với người dân từ khâu lựa chọn đất - kỹ thuật trồng - thu mua - chế biến đến xuất khẩu sản phẩm. Sản phẩm măng tre Bát độ được các doanh nghiệp ký hợp đồng tiêu thụ lâu dài, giá thu mua ổn định.
"Hàng năm doanh nghiệp sẽ điều chỉnh giá thu mua theo hướng có lợi cho nông dân” - ông Ngô Xuân Khải, Quản đốc Công ty Yazamaki cho biết.
Để tạo mô hình liên kết trong phát triển tre măng, chính quyền các địa phương đã vận động người trồng tre thành tổ hợp tác, hợp tác xã, tạo “cầu nối” giữa doanh nghiệp và nông dân trong thu mua, tiêu thụ sản phẩm.
Ông Phạm Ngọc Lâm - Giám đốc Hợp tác xã Măng tre Bát độ Hưng Khánh chia sẻ: Ngoài việc được hỗ trợ phân bón, cây giống trồng mới và liên kết tiêu thụ sản phẩm, hợp tác xã còn thực hiện thu mua măng của người dân để bán cho công ty chế biến.
Không chỉ ở lĩnh vực măng tre, tại xã Hưng Khánh hiện có 14 hợp tác xã, 23 tổ hợp tác đang hoạt động hiệu quả với trên 2.000 thành viên tham gia.
Giai đoạn 2021 - 2025, xã đã xây dựng 8 dự án liên kết theo chuỗi giá trị cho tất cả sản phẩm chủ lực; thu hút doanh nghiệp đầu tư nhà máy chế biến các sản phẩm chủ lực theo công nghệ cao.
Đến nay, xã đã xây dựng được 7 sản phẩm OCOP đạt tiêu chuẩn từ 3 sao trở lên, trong đó có 1 sản phẩm đạt 4 sao.
Trước đây, sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nay người dân đã liên kết sản xuất quy mô trang trại, gia trại. Các sản phẩm chủ lực đều được phát triển theo chuỗi giá trị từ hợp tác xã cung cấp cho doanh nghiệp thu mua.
“Việc liên kết, đồng hành với người dân từ cung cấp cây giống đạt tiêu chuẩn, trồng, chăm sóc và tiêu thụ sản phẩm được công ty chú trọng. Việc ký kết hợp đồng ba bên (nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp) có sự giám sát của chính quyền đã tạo cơ chế minh bạch, bền vững” - Ông Nguyễn Đức Dũng - Giám đốc Công ty Cổ phần Yên Thành cho biết.
Hợp tác xã không chỉ là “hạt nhân” tập hợp nông dân mà còn là cầu nối giữa nông hộ với doanh nghiệp, nhà khoa học và chính quyền. Mô hình này giúp giảm bớt các khâu trung gian, kiểm soát chất lượng, hạ giá thành và gia tăng giá trị sản phẩm.
Thông qua hợp tác xã, các doanh nghiệp liên kết với hộ dân để có vùng nguyên liệu ổn định, chất lượng đảm bảo cho sản xuất. Kênh liên kết này cũng giúp hộ dân tiếp cận với những chính sách hỗ trợ của doanh nghiệp như: vốn, cây con giống, vật tư nông nghiệp, chính sách vận chuyển...
Những năm qua, tỉnh Lào Cai đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ thúc đẩy kinh tế tập thể phát triển, trọng tâm là xây dựng hợp tác xã kiểu mới theo hướng liên kết chuỗi và tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Từ những mô hình nhỏ lẻ, manh mún, các hợp tác xã đã trở thành điểm tựa kinh tế cho hàng nghìn hộ dân.
Toàn tỉnh hiện có 1.429 hợp tác xã, thu hút gần 42.000 thành viên tham gia, trong đó có 816 hợp tác xã nông nghiệp, 294 hợp tác xã công nghiệp - xây dựng, 301 hợp tác xã thương mại - dịch vụ và 18 đơn vị thuộc lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm. Thu nhập bình quân của người lao động trong hợp tác xã đạt gần 60 triệu đồng/năm. Phấn đấu đến hết năm 2026, Lào Cai sẽ thành lập mới 120 hợp tác xã, 405 tổ hợp tác, thu nhập bình quân của thành viên và người lao động trong các hợp tác xã đạt 62,4 triệu đồng/năm, tạo việc làm mới cho gần 20 nghìn lao động.
Chuỗi liên kết của hợp tác xã trong sản xuất - tiêu thụ sản phẩm đang mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế nông thôn của tỉnh. hợp tác xã chính là hạt nhân, là mắt xích quan trọng gắn kết nông dân với doanh nghiệp, giữa người sản xuất và người tiêu dùng, tạo nền tảng để nông sản nâng cao chất lượng, giá trị và khẳng định thương hiệu, mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế nông thôn.
