Trong dự thảo Báo cáo Chính trị nêu nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém như sau: “Những hạn chế, yếu kém trên có nguyên nhân khách quan là do: Bối cảnh quốc tế thay đổi rất nhanh, nhiều khó khăn, thách thức, diễn biến phức tạp, ngoài dự báo; ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, thiên tai và biến đổi khí hậu; sự chống phá quyết liệt của các thế lực thù địch, phản động... Tuy nhiên, nguyên nhân chủ quan vẫn là chủ yếu. Đó là do nhận thức, năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành của một số cấp uỷ, chính quyền và lãnh đạo một số cơ quan, tổ chức, người đứng đầu còn hạn chế; nhiều yếu kém, bất cập tồn đọng, tích tụ từ trước chưa được xử lý triệt để, gây hệ luỵ kéo dài. Hệ thống thể chế phát triển chưa đồng bộ, trở thành “điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Một bộ phận cán bộ chưa thực sự ngang tầm với nhiệm vụ. Năng lực dự báo tình hình, tư duy và tầm nhìn chiến lược còn hạn chế; “tư duy nhiệm kỳ”, “lợi ích nhóm” chưa được khắc phục triệt để; chưa phát huy hiệu quả vai trò “giám sát” của Nhân dân. Đây là những vấn đề cần tập trung khắc phục, sớm giải quyết dứt điểm để tạo nền tảng, điều kiện cho công cuộc xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới”.
Với nhận thức của cá nhân, tôi cơ bản nhất trí với những nguyên nhân nêu trên. Tuy nhiên đề nghị bổ sung, làm sâu sắc hơn một vài nội dung. Đó là, Dự thảo Báo cáo Chính trị nêu nguyên nhân: “Một bộ phận cán bộ chưa thực sự ngang tầm với nhiệm vụ”. Trong khi ở phần hạn chế, yếu kém, dự thảo Báo cáo Chính trị có ghi: “Công tác cán bộ còn một số bất cập, nhất là trong đánh giá cán bộ”.Vì vậy, tôi đề nghị diễn đạt cụ thể hơn đối với nguyên nhân này là: Khâu lựa chọn, sàng lọc, bố trí cán bộ chưa đạt được hiệu quả như yêu cầu đề ra; chưa thực sự thu hút, trọng dụng được những người có tài năng vào làm việc trong bộ máy Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị các cấp. Vì vậy, dẫn đến tình trạng một bộ phận cán bộ chưa ngang tầm với nhiệm vụ.
Trong phần hạn chế, yếu kém, dự thảo Báo cáo Chính trị ghi một hạn chế đó là: “kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ, nhất là quản lý cán bộ cấp chiến lược có mặt còn hạn chế”. Việc kiểm soát quyền lực trên thực tế thực chất là do còn thiếu cơ chế đủ mạnh, chặt chẽ, thống nhất. Vì vậy, tôi đề nghị bổ sung thêm một nguyên nhân dẫn đến hạn chế, yếu kém này đó là: “Chưa có đủ cơ chế để kiểm soát quyền lực một cách hiệu quả, nhất là đối với những người có chức, có quyền”.
Dự thảo Báo cáo Chính trị xác định một nguyên nhân chủ quan là: “chưa phát huy hiệu quả vai trò “giám sát” của Nhân dân”. Trong thực tế chúng ta đều biết không có cái gì có thể qua được tai mắt của Nhân dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng chỉ rõ: “Nói tóm lại, quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân”; hoặc khi nói về dân chủ, có lần Bác nói: “Dân chủ là để làm sao cho dân được mở miệng ra”. Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng từng nói: “Có một thực tế, cán bộ nào cũng đều ở một địa chỉ cụ thể nên tốt xấu ra sao người dân đều biết. Vấn đề là cơ chế nào để người dân cung cấp thông tin”. Theo đó, việc giám sát cán bộ, đảng viên cũng như giám sát, phản biện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cần phải có cơ chế bảo đảm cho dân được nói, dám nói, muốn nói, nói thẳng, nói thật. Vì vậy, tôi đề nghị sửa câu “chưa phát huy hiệu quả vai trò “giám sát” của Nhân dân” thành: “chưa có đủ cơ chế để phát huy hiệu quả vai trò “giám sát” của Nhân dân”. Như vậy, sẽ cụ thể, dễ hiểu hơn.
