Trước hết, Dự thảo Văn kiện được xây dựng công phu, ngắn gọn, tính khái quát cao, phản ánh sâu sắc toàn bộ những nội dung lãnh đạo của Đảng trong nhiệm kỳ Đại hội XIII và 40 năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng.
Dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội XIV của Đảng tích hợp cả 3 báo cáo như các đại hội trước đây vẫn thực hiện, đó là: Báo cáo Chính trị; Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội và phương hướng, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội 5 năm của nhiệm kỳ tiếp theo; và Báo cáo về công tác xây dựng Đảng, nhưng vẫn bảo đảm sự khái quát, sâu sắc và ngắn gọn.
Trở lại một số đại hội gần đây, chúng ta thấy:
- Báo cáo Chính trị tại Đại hội lần thứ IX của Đảng gồm 10 mục lớn (mục La Mã)
- Báo cáo Chính trị tại Đại hội lần thứ X của Đảng gồm 12 mục
- Báo cáo Chính trị tại Đại hội lần thứ XI của Đảng gồm 12 mục
- Báo cáo Chính trị tại Đại hội lần thứ XII của Đảng gồm 15 mục
- Báo cáo Chính trị tại Đại hội lần thứ XIII của Đảng gồm 15 mục
Lần này, Báo cáo Chính trị không chỉ tích hợp 3 báo cáo riêng như trước đây vẫn thực hiện mà còn tích hợp luôn cả Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội vào Báo cáo Chính trị, nhưng cũng chỉ trình bày trong 15 mục La Mã. Đây là sự sáng tạo, phá cách, tránh sự trùng lặp một số nội dung giữa các báo cáo, đồng thời cũng thể hiện sự dũng cảm khi trình bày các văn kiện lớn của Đảng.
Trong mỗi mục lớn cũng được trình bày khái quát. Chẳng hạn, trong Mục I: Đánh giá việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và cơ đồ của đất nước sau 40 năm đổi mới, phần kết quả đạt được của tất cả các lĩnh vực được khái quát trong 4 mục, đó là:
a) Phát triển kinh tế, thực hiện 3 đột phá chiến lược đạt nhiều kết quả quan trọng, nổi bật; quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu có bước chuyển biến tích cực.
b) Phát triển văn hóa, con người và xã hội đạt kết quả rất quan trọng, nhiều mặt tiến bộ; an sinh xã hội và đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao.
c) Quốc phòng, an ninh không ngừng được củng cố, tăng cường; quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế được nâng tầm, đạt nhiều kết quả nổi bật.
d) Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị đạt được nhiều kết quả rất quan trọng, có mặt nổi bật, đột phá chưa từng có.
Đây là cách trình bày rất mới, rất sáng tạo, ngắn gọn, súc tích.
Về hạn chế, yếu kém cũng được viết chung cho cả nhiệm kỳ khóa XIII và 40 năm đổi mới, trong đó nêu rõ những hạn chế, yếu kém trên tất cả các lĩnh vực, từ phát triển kinh tế - xã hội, quản lý xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Nhà nước pháp quyền cho đến hạn chế, yếu kém trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị… Theo đó, những hạn chế, yếu kém của 40 năm đổi mới đã bao hàm cả những hạn chế, yếu kém của nhiệm kỳ khóa XIII.
Về bài học kinh nghiệm, lần này Báo cáo Chính trị rút ra bài học kinh nghiệm của 40 năm đổi mới, không rút ra bài học của nhiệm kỳ khóa XIII, bởi trong 40 năm đổi mới đã bao hàm cả bài học kinh nghiệm của nhiệm kỳ khóa XIII. Đây cũng là những điểm mới rất hợp lý…
Tuy nhiên, với nhận thức và trách nhiệm của một đảng viên, tôi mạnh dạn đề nghị:
Về chủ đề Đại hội, Dự thảo nêu: “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.” Tôi hoàn toàn nhất trí với chủ đề này, đặc biệt lần này đưa cụm từ “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng” là thành tố đầu tiên của chủ đề Đại hội. Đó như một lời hiệu triệu toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta tin theo Đảng, hăng hái hành động theo chủ trương, đường lối của Đảng để đưa đất nước tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Tuy nhiên, tôi đề nghị Ban Soạn thảo Văn kiện nghiên cứu thêm cụm từ “tự chủ chiến lược”. Theo tôi hiểu, đã tự chủ thì không chỉ là tự chủ chiến lược, mà trong bất kỳ hoàn cảnh nào, dù dài hạn hay ngắn hạn, dù thường xuyên hay đột xuất cũng phải tự chủ. Mặt khác, cụm từ này mang tính khái quát cao, theo đó phần đông cán bộ, đảng viên, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, khó nhận biết, hiểu một cách đầy đủ, sâu sắc. Do vậy, theo tôi, chỉ dùng từ “tự chủ” là phù hợp.
Về đánh giá thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và cơ đồ của đất nước sau 40 năm đổi mới, Dự thảo Văn kiện nhận định, đánh giá tổng quát: Với ý chí, khát vọng phát triển, kiến tạo tương lai, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã đoàn kết, chung sức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIII. Đảng ta vững vàng lãnh đạo đất nước tiếp tục đạt được những kết quả rất quan trọng, toàn diện, đột phá, nhiều điểm sáng nổi bật.
Ở đây, không chỉ đánh giá khái quát việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng mà cả 40 năm đổi mới. Chúng ta thấy, thực tế 40 năm đổi mới đã làm thay đổi rất căn bản tình hình, cơ đồ, vị thế của đất nước chúng ta. Đại hội XIII của Đảng đã nhận định: “Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay.” Vì vậy, lần này tôi đề nghị bổ sung phần đánh giá tiềm lực, vị thế của nước ta sau 40 năm đổi mới, cụ thể là: “Đưa nước ta từ một nước nghèo nhất thế giới (1986) nay gia nhập nhóm nước có thu nhập trung bình cao của thế giới (2025); từ chỗ bị bao vây cấm vận đến chỗ nước ta có quan hệ với hầu hết các nước trên thế giới hiện nay.” Bổ sung cụm từ này để thấy được ý nghĩa cực kỳ to lớn, quý giá của đường lối đổi mới do Đảng ta đề xướng, thấy được tầm vóc của đất nước chúng ta hiện nay.
