Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới góp phần đưa quan hệ Việt Nam - Trung Quốc lên tầm cao mới

Phóng viên: Thưa đồng chí Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, qua 9 lần tổ chức, Chương trình Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc ngày càng khẳng định tầm vóc của một hoạt động đối ngoại quốc phòng quan trọng, có chiều sâu chiến lược, ý nghĩa thực tiễn và sức lan tỏa rộng. Đề nghị đồng chí đánh giá khái quát về hiệu quả, ý nghĩa và giá trị của chương trình qua các kỳ?

Trung tướng Vũ Trung Kiên: Quán triệt sâu sắc Tuyên bố chung của lãnh đạo cấp cao hai nước, quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc thời gian qua luôn được giữ vững và phát triển trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, hợp tác quốc phòng tiếp tục khẳng định là một trong những nội dung quan trọng, góp phần củng cố tin cậy chính trị, tăng cường hiểu biết, mở rộng phối hợp giữa quân đội hai nước.

Chương trình Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc là hoạt động đối ngoại quốc phòng có ý nghĩa chiến lược, thể hiện sinh động việc cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đảng, gắn kết chặt chẽ đối ngoại với quốc phòng, an ninh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Qua 9 lần tổ chức, chương trình ngày càng được nâng tầm về nội dung, quy mô và hiệu quả thực chất. Chương trình Giao lưu đã vượt lên khuôn khổ của hoạt động giao lưu thông thường, trở thành một kênh đối ngoại quốc phòng có ý nghĩa chiến lược và sức lan tỏa sâu rộng. Giá trị nổi bật của chương trình là góp phần bồi đắp lòng tin, tăng cường sự gắn kết giữa Quân đội và lực lượng bảo vệ biên giới hai nước, đồng thời mở rộng, thiết lập nhiều kênh trao đổi trực tiếp, thực chất, hiệu quả từ cấp chiến lược đến lực lượng thực thi nhiệm vụ ở cơ sở.

Qua từng kỳ giao lưu, hợp tác giữa hai bên tiếp tục được mở rộng, đi vào chiều sâu, ngày càng thiết thực, hiệu quả, bám sát yêu cầu nhiệm vụ. Các hoạt động phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới, cửa khẩu; trao đổi đoàn, giao lưu công tác chính trị; tuần tra liên hợp; kết nghĩa đồn, trạm, cụm dân cư hai bên biên giới; hoạt động phối hợp giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới; hỗ trợ Nhân dân phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng các công trình hữu nghị... đều được triển khai chặt chẽ, đạt nhiều kết quả thiết thực. Qua đó, tinh thần hữu nghị, hợp tác và trách nhiệm của lực lượng chức năng hai bên ngày càng được nâng cao và tiếp tục lan tỏa sâu rộng trong đời sống Nhân dân khu vực biên giới. Kết quả trên không chỉ thể hiện sự hiệu quả của đối ngoại quốc phòng, đối ngoại biên phòng, mà còn khẳng định sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, chính quyền địa phương, lực lượng chức năng và Nhân dân hai bên biên giới, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, ổn định ngay từ cơ sở, giữ vững địa bàn từ sớm, từ xa.

Phóng viên: Đề nghị đồng chí cho biết những kết quả nổi bật trong quan hệ hợp tác giữa Bộ đội Biên phòng Việt Nam với lực lượng bảo vệ biên giới Trung Quốc thời gian qua?

Trung tướng Vũ Trung Kiên: Những năm qua, quan hệ hợp tác giữa Bộ đội Biên phòng Việt Nam với lực lượng quản lý, bảo vệ biên giới Trung Quốc được duy trì, phát triển và ngày càng đi vào chiều sâu, hiệu quả, thực chất; góp phần trực tiếp giữ vững ổn định tuyến biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc, quản lý chặt chẽ đường biên, mốc quốc giới, giữ vững an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội ở khu vực biên giới.

Lực lượng chức năng hai bên luôn bám sát chủ trương, đường lối đối ngoại của hai Đảng, hai Nhà nước và quân đội hai nước; quán triệt, thực hiện nghiêm túc các văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền, cửa khẩu và các thỏa thuận song phương đã ký kết. Lực lượng Bộ đội Biên phòng các tỉnh biên giới phía Việt Nam đã chủ động, tích cực phối hợp chặt chẽ với lực lượng bảo vệ biên giới hai tỉnh Vân Nam và Quảng Tây (Trung Quốc) duy trì nền nếp, nâng cao hiệu quả hội đàm định kỳ, hội đàm đột xuất, trao đổi đoàn và trao đổi thông tin qua đường dây nóng. Hai bên tăng cường phối hợp tuần tra chung, quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới, đấu tranh phòng, chống tội phạm, nhất là tội phạm xuyên biên giới. Riêng năm 2025, hai bên đã tổ chức 35 lần tuần tra song phương, với 2.610 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia. Qua đó, nhiều vụ việc vi phạm được phát hiện, xử lý kịp thời, hiệu quả; công tác quản lý địa bàn, kiểm soát biên giới tiếp tục được nâng lên rõ rệt.

Hai bên đã xây dựng nhiều mô hình hợp tác thiết thực như “Xây dựng đường biên giới kiểu mẫu”, “Sứ giả hữu nghị”, “Tuần tra đoàn kết”; tổ chức kết nghĩa đồn, trạm; kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới; đến nay, đã có 114 cặp đơn vị, 73 cặp cụm dân cư hai bên biên giới tổ chức kết nghĩa. Những hoạt động thiết thực nêu trên cho thấy, quan hệ hợp tác không chỉ mở rộng về phạm vi mà còn đi sâu vào đời sống xã hội của người dân ở khu vực biên giới, góp phần bồi đắp lòng tin, tăng cường gắn bó, tạo cơ sở vững chắc cho xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển.

Hợp tác giữa lực lượng bảo vệ biên giới hai nước cũng đã được mở rộng từ nhiệm vụ thường xuyên sang nhiều lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược như diễn tập chung phòng, chống khủng bố, ứng phó thách thức an ninh phi truyền thống, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn. Điều đó cho thấy mức độ tin cậy và khả năng hiệp đồng giữa hai bên đã được nâng lên rõ rệt, đáp ứng tốt hơn yêu cầu xử lý các tình huống phức tạp nảy sinh trên thực địa.

Trong quản lý cửa khẩu, kiểm soát xuất, nhập cảnh, xuất, nhập khẩu, hai bên duy trì phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả; vừa bảo đảm yêu cầu quản lý, vừa tạo thuận lợi cho thông quan, lưu thông hàng hóa. Với vai trò Cơ quan thường trực Ủy ban Hợp tác quản lý cửa khẩu phía Việt Nam trong cơ chế hợp tác quản lý cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đã chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân các tỉnh biên giới tuyến Việt Nam - Trung Quốc và các bộ, ngành liên quan tổ chức nhiều hoạt động làm việc, khảo sát, trao đổi song phương với phía Trung Quốc. Trên cơ sở đó, trong năm 2025, cặp cửa khẩu Tà Lùng (Việt Nam) - Thủy Khẩu (Trung Quốc) được nâng cấp thành cửa khẩu quốc tế; luồng hành khách tại cửa khẩu song phương Lý Vạn (Việt Nam) - Thạc Long (Trung Quốc) được đưa vào vận hành; và hai bên đang thống nhất thúc đẩy thủ tục nâng cấp lên cửa khẩu quốc tế. Hiện nay, hai bên đang đẩy nhanh thí điểm mô hình cửa khẩu thông minh tại đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1119 - 1120 và 1088/2 - 1089 thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị (Việt Nam) - Hữu Nghị Quan (Trung Quốc).

Những kết quả trên ngày càng khẳng định, quan hệ hợp tác giữa Bộ đội Biên phòng Việt Nam với lực lượng bảo vệ biên giới Trung Quốc đã và đang phát huy hiệu quả thiết thực trên cả phương diện quốc phòng, an ninh và đối ngoại; góp phần quan trọng trong xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định, hợp tác và phát triển.

Phóng viên: Trong bối cảnh nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới đặt ra yêu cầu ngày càng cao, phương hướng và các trọng tâm hợp tác giữa lực lượng bảo vệ biên giới Việt Nam và Trung Quốc trong thời gian tới sẽ tập trung vào những nội dung nào, thưa đồng chí?

Trung tướng Vũ Trung Kiên: Về phương hướng thời gian tới, yêu cầu đặt ra là tiếp tục nâng cao chất lượng hợp tác giữa hai bên; giữ vững những kết quả đã đạt được; đồng thời đưa quan hệ phối hợp đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả hơn. Hai bên tiếp tục bám sát nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước; quán triệt, thực hiện nghiêm túc các văn kiện pháp lý về biên giới đất liền, cửa khẩu và các thỏa thuận song phương đã ký kết; tiếp tục duy trì nền nếp trao đổi đoàn, hội đàm, tiếp xúc các cấp; củng cố cơ chế phối hợp, nhất là cơ chế trao đổi thông tin, đường dây nóng và hiệp đồng xử lý tình huống.

Hai bên tiếp tục nâng cao chất lượng tuần tra song phương, kiểm soát liên hợp, phối hợp quản lý, bảo vệ chặt chẽ đường biên, mốc giới; đẩy mạnh phối hợp trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn và các thách thức an ninh phi truyền thống; tiếp tục phối hợp đấu tranh quyết liệt với các loại tội phạm và hành vi vi phạm pháp luật trên tuyến biên giới, vùng biển, nhất là tội phạm ma túy, buôn lậu, mua bán người, tổ chức cho người khác xuất, nhập cảnh trái phép và các loại tội phạm xuyên quốc gia khác. Tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong quản lý cửa khẩu, kiểm soát xuất, nhập cảnh, xuất, nhập khẩu; vừa bảo đảm yêu cầu quốc phòng, an ninh, vừa tạo thuận lợi cho giao thương và đi lại của nhân dân hai nước. Đồng thời, thúc đẩy mở, nâng cấp cửa khẩu, lối mở; xây dựng đồng bộ dự án thí điểm “Cửa khẩu thông minh”, kết nối liên thông giữa các cửa khẩu biên giới trên đất liền, cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực thông quan cửa khẩu, thúc đẩy thuận lợi hóa thương mại. Mục tiêu là xây dựng khu vực cửa khẩu, biên giới thành không gian hợp tác ổn định, minh bạch, an toàn, phát triển.

Phóng viên: Chương trình Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc lần thứ 10 sẽ tập trung vào những nội dung và hoạt động điểm nhấn nào, thưa đồng chí?

Trung tướng Vũ Trung Kiên: Theo kế hoạch, Chương trình Giao lưu hữu nghị Quốc phòng biên giới Việt Nam - Trung Quốc lần thứ 10 sẽ được tổ chức tại khu vực biên giới tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc). Chương trình năm nay được chuẩn bị công phu, với nhiều hoạt động phong phú, thể hiện tinh thần hợp tác, tin cậy và trách nhiệm của hai bên trong xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Nội dung chương trình gồm nhiều điểm nhấn thiết thực, tiêu biểu như: Lễ đón, tiễn đoàn; hội đàm đoàn đại biểu quân sự cấp cao hai nước; lễ khởi công công trình hữu nghị; trồng cây hữu nghị; lễ khởi hành tuần tra liên hợp, huấn luyện liên hợp trên vịnh Bắc Bộ giữa Hải quân hai nước... Bên cạnh đó là các hoạt động thăm trường học, đơn vị lực lượng bảo vệ biên giới hai nước, tham quan di tích Đường Hồ Chí Minh trên biển, đặt vòng hoa tại Đài tưởng niệm Liệt sĩ Cách mạng nhân dân Việt - Trung... Bên cạnh các hoạt động chính thức, sẽ diễn ra các hoạt động sơ kết kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới; khám, chữa bệnh và cấp phát thuốc miễn phí cho Nhân dân hai bên biên giới; tặng học bổng cho học sinh và tặng bò giống cho các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn...

Với chuỗi hoạt động sinh động, đa dạng và giàu ý nghĩa, chương trình Giao lưu lần thứ 10 được kỳ vọng sẽ tiếp tục góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Trung Quốc; thúc đẩy hợp tác giữa hai Đảng, hai Nhà nước và giữa hai Bộ Quốc phòng; qua đó tăng cường tin cậy chính trị, bồi đắp tình cảm hữu nghị, đoàn kết, đồng thời tạo động lực cho sự gắn kết thực chất, hiệu quả giữa lực lượng quản lý, bảo vệ biên giới, chính quyền địa phương và Nhân dân hai bên.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí Tư lệnh Bộ đội Biên phòng!