Chúng tôi đến thôn Ngải Trồ, xã Dền Sáng đúng vào ngày nắng hiếm hoi của mùa đông vùng cao. Sau nhiều ngày sương mù bao phủ, ánh nắng ấm áp không chỉ xua tan cái lạnh ẩm ướt mà còn làm bừng sáng cảnh vật, mang đến sức sống mới cho vùng đất này.
Tuyến đường Dền Sáng - Y Tý vừa hoàn thành, được thảm nhựa phẳng lì, đã rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, mang theo niềm vui và hy vọng cho người dân địa phương.
Trưởng thôn Tẩn Láo Lở chia sẻ: Bà con mong chờ tuyến đường này suốt bao năm. Nay đường thông suốt, những hộ dân có điều kiện kinh tế khá bắt đầu xây dựng nhà mới, mua sắm phương tiện để thuận tiện đi lại, vận chuyển hàng hóa. Đây là bước ngoặt quan trọng để thôn Ngải Trồ vươn lên phát triển.
Thôn Ngải Trồ là một trong những thôn đặc biệt khó khăn của xã Dền Sáng, với 130 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Dao. Các khu dân cư nằm rải rác trên sườn núi cao, địa hình chia cắt khiến giao thông trước đây rất khó khăn, kéo theo việc khai thác các tiềm năng kinh tế của địa phương bị hạn chế trong một thời gian dài.
Tuy nhiên, Ngải Trồ lại được thiên nhiên đãi với khí hậu trong lành, nguồn nước mát từ những cánh rừng nguyên sinh ở độ cao gần 2.000 mét so với mực nước biển. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển mô hình nuôi cá nước lạnh. Đến nay, toàn thôn đã có 20 hộ dân nuôi cá tầm.
Anh Phùng Láo Ú, một trong những người tiên phong phát triển mô hình nuôi cá nước lạnh tại thôn Ngải Trồ, cho biết: Gia đình tôi hiện có 9 bể nuôi, mỗi năm thu hoạch khoảng 15 tấn cá tầm. Dù giá cá tầm thời gian qua có nhiều biến động, song bà con vẫn cố gắng duy trì đàn cá, hy vọng thương hiệu cá nước lạnh Dền Sáng sẽ phát triển bền vững, giúp nghề nuôi cá sớm ổn định trở lại.
Không chỉ phát triển mô hình nuôi cá nước lạnh, người dân Ngải Trồ còn tận dụng lợi thế từ rừng để triển khai nhiều mô hình kinh tế khác, vừa nâng cao thu nhập vừa bảo vệ rừng.
Gia đình anh Lý Kim Ngan là một trong những hộ điển hình với mô hình nuôi ong lấy mật dưới tán rừng. Gắn bó với nghề nuôi ong hơn 20 năm nay, anh Ngan cho biết: Hoa rừng nở quanh năm, hết mùa hoa này lại đến mùa hoa khác, nên lúc nào cũng có mật để thu hoạch. Rừng có nhiều loại thảo dược quý, vì thế mật ong càng có giá trị cao.
Có thời điểm gia đình anh Ngan nuôi đến 30 tổ ong; thương lái từ nhiều nơi tìm đến thu mua, giúp gia đình anh có nguồn thu ổn định.
Xuất phát từ nhận thức dựa vào rừng để phát triển kinh tế, người dân thôn Ngải Trồ luôn chú trọng bảo vệ và gìn giữ rừng.
Trưởng thôn Tẩn Láo Lở cho biết: Rừng là nguồn sống, là lá chắn bảo vệ cho bà con. Nhờ rừng, chúng tôi mới có nước sạch, khí hậu mát lành và những sản vật quý để phát triển kinh tế.
Ngoài các mô hình kinh tế nông nghiệp, thôn Ngải Trồ còn sở hữu nhiều tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng. Với những thắng cảnh như Ao Tiên, Thác Tiên, rừng chè shan cổ thụ và văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Dao, nơi đây hứa hẹn sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn trong tương lai.
Khi tuyến đường giao thông đã hoàn thành, các tour du lịch kết nối Y Tý - Dền Sáng sẽ tạo cơ hội để người dân hưởng lợi từ du lịch. Cảnh quan thiên nhiên, văn hóa bản địa và ẩm thực đặc trưng của thôn sẽ được quảng bá rộng rãi hơn tới du khách trong và ngoài tỉnh.
Trưởng thôn Tẩn Láo Lở chia sẻ: Các mô hình kinh tế nông nghiệp đã mang lại hiệu quả, song không phải hộ dân nào cũng có điều kiện triển khai, số hộ nghèo trong thôn vẫn ở mức cao. Vì vậy, cùng với việc đầu tư hạ tầng giao thông, phát triển du lịch sẽ giúp bà con có cơ hội tham gia các dịch vụ đi kèm. Đây sẽ là chìa khóa để thôn tiếp tục giảm số hộ nghèo trong thời gian tới.
Với sự đồng lòng của người dân cùng sự quan tâm đầu tư hạ tầng và hỗ trợ của chính quyền địa phương, bài toán thoát nghèo ở vùng cao Ngải Trồ đang dần có lời giải. Không chỉ đổi thay về diện mạo, thôn vùng cao này còn mở ra triển vọng về một cuộc sống ấm no, bền vững cho đồng bào dân tộc Dao.
