Tuyến đường sắt không chỉ là những thanh ray nối liền các vùng kinh tế, mà còn là hành trình nối liền ý Đảng và lòng dân. Để chuyến tàu tương lai sớm về đích, cả hệ thống chính trị đã vào cuộc với tinh thần quyết liệt nhất, cùng với đó là sự đồng thuận, sẻ chia và cả những nỗi niềm của người dân nơi dự án đi qua.
Dự án đường sắt tốc độ cao Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đã được “khởi động” với những công việc đầu tiên trong giải phóng mặt bằng. Với quy mô chưa từng có, đây là một thách thức lớn nhưng cũng là minh chứng cho quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của người dân.
Không phải là một cuộc họp hội trường khô khan, buổi làm việc tại nhà văn hóa thôn Tân Việt, xã Quy Mông diễn ra như một cuộc trò chuyện gần gũi. Tổ công tác của xã do ông Lương Công Hiến - Trưởng phòng Kinh tế làm trưởng đoàn đã trực tiếp ngồi lại với người dân - những người tới đây sẽ có thay đổi lớn trong cuộc sống.
Sau khi tổ công tác phổ biến các chủ trương, chính sách mới, không khí trở nên cởi mở hơn. Ông Nguyễn Ngọc Nguyên với dáng vẻ chân chất, đứng lên phát biểu.
Giọng ông mộc mạc: Thưa các đồng chí, bà con, chúng tôi đều ủng hộ Nhà nước làm dự án lớn, chỉ mong sao việc đền bù, giải tỏa được nhanh chóng để chúng tôi sớm ổn định cuộc sống, những mảnh đất còn lại sau thu hồi mà nhỏ quá, không trồng cấy được gì, cũng mong cấp trên xem xét đền bù cho bà con đỡ thiệt thòi.
Ngồi ở góc phòng, ông Nguyễn Văn Hùng cũng giơ tay xin có ý kiến. Ông kể lại câu chuyện về 30 triệu đồng, tiền mồ hôi nước mắt mà gia đình đã bỏ ra để san gạt mặt bằng, mong mở rộng chăn nuôi: Nghe tin có dự án, gia đình tôi đã dừng lại không xây dựng chuồng trại. Nay tôi chỉ mong chính quyền xem xét, có chính sách hỗ trợ cho khoản tiền mà gia đình đã lỡ đầu tư san đất - ông Hùng bày tỏ.
Ông Lương Công Hiến chăm chú lắng nghe, tay không rời cuốn sổ nhỏ. Ông trực tiếp giải đáp những vấn đề thuộc thẩm quyền của xã. Với những kiến nghị như của ông Nguyên và ông Hùng, ông thẳng thắn cho biết sẽ tiếp thu đầy đủ.
Những kiến nghị này của bà con là hoàn toàn xác đáng. Chúng tôi sẽ tổng hợp lại đầy đủ, báo cáo và đề xuất lên cấp trên để có phương án giải quyết hợp tình, hợp lý nhất, không để người dân phải chịu thiệt - ông Hiến khẳng định.
Buổi làm việc khép lại, dù chưa giải quyết được hết mọi vấn đề, nhưng sự lắng nghe và tinh thần cầu thị của tổ công tác đã giúp người dân yên tâm hơn.
Ngược lên Châu Quế, câu chuyện GPMB mang những gam màu sáng rõ hơn. Toàn bộ diện tích bị ảnh hưởng 215,15 ha đã được hoàn thành công tác đo đạc. Tính đến nay, xã đã kiểm đếm và ban hành thông báo thu hồi đất cho 152 hộ gia đình.
Để đẩy nhanh tiến độ, chúng tôi tập trung giải quyết, kiểm đếm các khu tái định cư cho người dân trước. Xã đã quy hoạch 4 khu tái định cư với 239 lô đất và đã hoàn thành đo đạc bản đồ thu hồi đất cho cả 4 khu này.
Sự đồng thuận ấy được xây đắp từ niềm tin và sự thấu hiểu của người dân. Ông Dương Quốc Phòng đã gắn bó với mảnh đất này từ năm 1996, tự tay dựng nên ngôi nhà sàn bê tông trị giá gần 1 tỷ đồng. Ông tâm sự:
Qua tuyên truyền, tôi hiểu tuyến đường sắt này có lợi cho quốc gia và người dân để phát triển kinh tế, xã hội, nên tôi hoàn toàn nhất trí và đồng tình ủng hộ. Cùng chung suy nghĩ đó, ông Hoàng Văn Tuấn phấn khởi bày tỏ: Có đường sắt đi lại thuận tiện, cả người dân và cả Nhà nước cùng được hưởng lợi.
Câu chuyện ở Quy Mông hay Châu Quế chỉ là hai lát cắt nhỏ trong bức tranh toàn cảnh của một dự án lớn. Đoạn tuyến đi qua địa phận tỉnh Lào Cai dài 143,29 km, tổng diện tích đất dự kiến thu hồi khoảng 1.397 ha, ảnh hưởng đến 6.694 hộ dân, trong đó có tới 2.187 hộ cần bố trí tái định cư. Đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, có quy mô lớn chưa từng có.
Nhận thức rõ điều đó, cả hệ thống chính trị của tỉnh đã vào cuộc với quyết tâm cao nhất. Ban Chỉ đạo GPMB dự án do Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường trực tiếp làm Trưởng ban đã được thành lập. Đồng chí nhấn mạnh: “Đây là công trình trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa chiến lược; cách làm phải khẩn trương, khoa học và thống nhất”.
Để cụ thể hóa quyết tâm đó, ngày 25/8, UBND tỉnh đã thành lập 4 tổ công tác liên ngành, phụ trách các địa bàn có tuyến đường sắt đi qua. Các tổ này có nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc tiến độ và tham mưu tháo gỡ các vướng mắc. Lãnh đạo tỉnh liên tục tổ chức các buổi làm việc, trực tiếp đi kiểm tra thực địa để đôn đốc, lắng nghe và tháo gỡ từng “nút thắt”, với ưu tiên hàng đầu là hoàn thành GPMB cho 45 khu tái định cư đã được quy hoạch.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Sinh kiểm tra khu vực được bố trí xây dựng tái định cư tại xã Tân Hợp.
Sự chỉ đạo quyết liệt cùng nỗ lực không ngừng nghỉ đã mang lại những kết quả quan trọng. Đến ngày 12/9, công tác đo đạc trên toàn tuyến chính dài 143,29 km đã hoàn thành 100%.
Tại khu vực phía Bắc (phường Lào Cai, Cam Đường, huyện Bảo Thắng...), các địa phương đã kiểm đếm 1.228 hộ gia đình và tổ chức, ban hành 389 thông báo thu hồi đất. Song song đó, việc xây dựng 19 khu tái định cư cũng đang được triển khai khẩn trương.
Tại khu vực phía Nam (gồm Âu Lâu, Châu Quế, Quy Mông...), 26 khu tái định cư đã được phê duyệt. Trong đó, một khu tại phường Âu Lâu đã được khởi công xây dựng vào ngày 19/8, các khu còn lại dự kiến sẽ khởi công trong những tháng cuối năm 2025.
Về công tác di dời các cơ sở sản xuất, tỉnh đã phê duyệt và đang triển khai 3 trong 4 dự án trọng điểm. Tính đến ngày 12/9, dự án đã giải ngân hơn 144 tỷ đồng.
Với quyết tâm chính trị rõ ràng, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu hoàn thành xuất sắc công tác GPMB, tạo tiền đề cho dự án khởi công đúng kế hoạch vào ngày 19/12/2025, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội không chỉ của tỉnh, mà còn của cả khu vực và đất nước.
